پایان سلطنت دلار؟ طلا پادشاه جدید اقتصاد جهان؟
دیوید اینهورن: کسری بودجه و سیاستهای اقتصادی آمریکا دلار را تضعیف و طلا را جذاب میکند.
رکوردشکنی قیمت طلا در کنار تشدید کسری بودجه آمریکا، گمانهزنیها را درباره تزلزل جایگاه اوراق خزانهداری آمریکا به عنوان تنها دارایی ذخیرهای جهان و احتمال جایگزینی آن با طلا افزایش داده است. این تحولات در حالی رخ میدهد که سیاستهای تجاری و مالی ایالات متحده با انتقادات فزایندهای روبرو است.
پیشبینی تغییرات بزرگ در ساختار ذخایر جهانی
ماه گذشته، قیمت طلا با عبور از مرز ۵۳۰۰ دلار در هر اونس، رکوردی تازه به ثبت رساند. این رشد عمدتاً ناشی از سیاست خارجی تهاجمی و تهدیدهای تعرفهای دولت آمریکا بود که سرمایهگذاران را به سوی داراییهای امن سوق داد. همزمان، کسری بودجه ایالات متحده به سطحی بحرانی رسید که دفتر بودجه کنگره آن را ۱.۹ تریلیون دلار و "ناپایدار" توصیف کرد؛ وضعیتی که به گفته تحلیلگران، پایه و اساس دلار را به عنوان ارز ذخیره اصلی جهان تضعیف میکند.
دیوید اینهورن، بنیانگذار شرکت گرینلایت کپیتال، در گفتوگویی با شبکه CNBC به این موضوع اشاره کرد و از احتمال تغییر بزرگ در ساختار ذخایر جهانی سخن گفت. او پیشبینی کرد بانکهای مرکزی در سراسر جهان به تدریج دلار را با طلا جایگزین خواهند کرد. اینهورن اظهار داشت: «بانکهای مرکزی در سراسر جهان در حال خرید طلا هستند، در حالی که چند سال پیش بیشتر خریدار اوراق خزانه بودند.» وی افزود که طلا «در حال تبدیل شدن به دارایی ذخیرهای» است، زیرا سیاست تجاری آمریکا «بسیار بیثبات» است و باعث شده است کشورها بگویند؛ «میخواهیم تجارت خود را با چیزی غیر از دلار آمریکا انجام دهیم.»
جایگاه کنونی دلار و تردیدها در بازار
با وجود نگرانیهای مطرح شده، دلار همچنان ارز ذخیره غالب در جهان محسوب میشود. بر اساس دادههای بانک فدرال رزرو فیلادلفیا، با وجود آنکه بانکهای مرکزی در نیمه نخست سال گذشته بیش از ۴۸ میلیارد دلار اوراق خزانه فروختند، در ژوئیه سال گذشته دلار همچنان حدود ۵۸ درصد از کل ذخایر ارزی جهان را تشکیل میداد. همچنین طبق اطلاعات شورای جهانی طلا، خرید طلا توسط بانکهای مرکزی در سال گذشته نسبت به اوج سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ کاهش یافته است.
دیوید اینهورن سالهاست که افزایش قیمت طلا را به دلیل نگرانیها در مورد سیاستهای پولی و مالی آمریکا پیشبینی کرده است. او در گفتوگویی اظهار داشت: «طلا ربطی به تورم ندارد، طلا درباره اعتماد به سیاست مالی و سیاست پولی است.» وی اگرچه صراحتاً خواستار بازگشت به استاندارد طلا نیست، اما از حامیان جدی نگهداری این فلز گرانبها به عنوان پوششی در برابر سوءمدیریت مالی و پولی در ایالات متحده به شمار میرود.
اینهورن روز چهارشنبه ابراز کرد که سیاست تجاری آمریکا موجب نگرانی در بازارهای جهانی شده و روند «فروش آمریکا» را تقویت کرده است که بانکهای مرکزی را به سمت داراییهای امنتری مانند طلا سوق میدهد. با وجود آنکه قیمت طلا از اوج ماه گذشته عقبنشینی کرده، ارزش آن همچنان در سطوح بالا و حدود ۵۱۰۰ دلار در هر اونس در صبح روز پنجشنبه باقی مانده بود.
"اثر اینهورن" و هشدارهای پیشین
اینهورن با شناسایی هشدارهای مالی زودهنگام برای خود شهرتی دستوپا کرده است. او در سال ۲۰۰۲ پس از اتخاذ موقعیت فروش استقراضی روی شرکت مالی آلیِد کپیتال به شهرت رسید. پس از آنکه در کنفرانس سرمایهگذاری سون درباره دیدگاه خود سخنرانی و این شرکت را به فریب اداره کسبوکارهای کوچک آمریکا متهم کرد، سهام آن حدود ۲۰ درصد سقوط کرد.
او در سال ۲۰۰۷ نیز رویکرد مشابهی را در پیش گرفت و با اتخاذ موقعیت فروش استقراضی علیه بانک لیمن برادرز، در کنگره سرمایهگذاری ارزشی، درباره آسیبپذیری این مؤسسه در برابر اوراق بهادار مبتنی بر وامهای رهنی پرریسک سخن گفت. هشدارهای به موقع او درباره شرکتهای بزرگ که با ارائه تحلیلهای دقیق و مستند همراه بود و اغلب به افت قیمت سهام آنها منجر میشد، اصطلاح «اثر اینهورن» را رواج داد؛ عبارتی که به تأثیر قابلتوجه این مدیر صندوق بر تصمیمهای سرمایهگذاران اشاره دارد.
نگرانی از کسری بودجه، محرک جدید برای طلا
همانطور که موقعیتهای فروش استقراضی اولیه دیوید اینهورن، شکافهای پنهان در مؤسسات مالی بزرگ را آشکار کرد، او اکنون نیز آسیبپذیریهای ساختاری را در سیاستهای مالی و پولی دولت آمریکا میبیند. این سرمایهگذار در روز چهارشنبه با تشریح دیدگاه خود درباره طلا گفت: «فرضیه ما درباره طلا در بلندمدت این است که سیاستهای مالی و پولی ما منطقی نیستند.»
بر اساس برآورد دفتر بودجه کنگره (CBO)، با روند فعلی هزینهکرد، نسبت کسری بودجه به تولید ناخالص داخلی آمریکا تا سال ۲۰۳۶ به ۶.۷ درصد خواهد رسید. با این حال، اینهورن اشاره کرد که سایر ارزهای اصلی اقتصادهای توسعهیافته نیز با نسبتهای بالای «کسری به تولید ناخالص داخلی» مواجهند که توضیح میدهد چرا طلا، نه یک ارز خارجی، میتواند به دارایی ذخیرهای ترجیحی در سطح جهانی تبدیل شود.
بخشی از اطمینان اینهورن به طلا بر این باور استوار است که فدرال رزرو در نهایت بیش از آنچه اکنون پیشبینی میشود، نرخ بهره را کاهش خواهد داد. او گفت: «بهنظر من یکی از بهترین معاملات در زمان حاضر این است که روی کاهش بیشتر نرخ بهره نسبت به انتظارات بازار در سال جاری شرطبندی کنیم. فکر میکنم تا پایان سال، تعداد کاهشها به مراتب بیش از دو نوبت خواهد بود.»
با این حال، گزارش بهتر از انتظار بازار کار در ماه ژانویه باعث شد احتمال کاهش مجدد نرخ بهره در کوتاهمدت دور از ذهن به نظر برسد. با وجود این، اینهورن معتقد است در صورت ریاست کوین وارش بر فدرال رزرو، او خواهد توانست اعضای کمیته را برای اجرای کاهش نرخ بهره متقاعد کند. اینهورن در این باره گفت: «او استدلالهایی مطرح خواهد کرد که دیگران را قانع میکند.»