شوک هوش مصنوعی به فوتبال ایران: راز پاس گل تراکتور افشا شد!
تعریف و ابهامات پاس گل، پروتکلهای آماری فوتبال را به چالش کشیده است.
شب گذشته، گل مهدی هاشمنژاد با ابهامی در ثبت آمار مواجه شده است. این ابهام حول محور نحوه محاسبه «پاس گل» در فوتبال حرفهای میچرخد، چرا که این عنوان برخلاف تصور رایج، جزو قوانین رسمی داوری محسوب نمیشود و در متن مقررات IFAB نیز تعریفی برای آن وجود ندارد.
تعریف و معیارهای آماری پاس گل
«پاس گل» در حقیقت یک شاخص صرفاً آماری است که ثبت آن بر اساس پروتکلهای شرکتهای معتبر جمعآوری آمار و دستورالعملهای خاص لیگهای مختلف انجام میگیرد. شرکتهایی نظیر Opta، معیارهای دقیقی برای تعیین پاس گل به کار میبرند تا شفافیت آماری حفظ شود.
ابهام در صحنه گل تراکتور
در صحنه مورد بحث مربوط به گل تیم تراکتور، توپ ابتدا توسط امیرحسین حسینزاده ارسال شد و سپس با پای دروژدک برخورد کرد. نکته کلیدی برای کارشناسان آماری این است که آیا دروژدک به صورت ارادی و کنترلشده با توپ بازی کرده است یا صرفاً برخورد توپ با پای او اتفاقی بوده است؟ این تمایز، نقش حیاتی در تعیین پاس دهنده نهایی دارد.
ضوابط ثبت پاس گل از دیدگاه آماری
پروتکلهای آماری، سه معیار اصلی را برای ثبت پاس گل در نظر میگیرند:
- نخست، وجود کنترل یا تلاش آگاهانه بازیکن برای بازی با توپ.
- دوم، ایجاد یک تغییر معنادار در مسیر یا سرعت توپ، ناشی از اقدام بازیکن.
- سوم، خلق یک فاز جدید از مالکیت توپ یا پاس هدفمند.
بر این اساس، اگر تماس دوم با توپ تنها یک برخورد غیرارادی (ricochet) بوده باشد و بازیکن نه قصد پاس داشته، نه کنترلی بر توپ اعمال کرده و نه جهت آن را آگاهانه تنظیم کرده باشد، معمولاً پاس گل به نفر اول (ارسالکننده اولیه) ثبت میشود. چرا که در این حالت، برخورد غیرارادی، «خلق پاس» محسوب نمیشود.
سناریوهای احتمالی برای تعیین پاس گل
در مقابل، اگر دروژدک پای خود را برای بازی با توپ به جلو برده باشد و با لمسی کوتاه اما هدفمند، عملاً توپ را برای موقعیتسازی گلزن تنظیم کرده باشد، از نگاه آماری او آخرین بازیکن مؤثر تلقی شده و پاس گل به نام او ثبت خواهد شد.
با توجه به این پروتکلها، اگر صحنه مذکور صرفاً یک برخورد تصادفی به پای دروژدک بوده و تغییری در نیت اولیه ارسال حسینزاده ایجاد نکرده باشد، پاس گل باید برای حسینزاده به ثبت برسد. در غیر این صورت، دروژدک مستحق ثبت پاس گل خواهد بود و این ابهام باید توسط نهادهای آماری ذیربط شفافسازی شود.
