شوک بزرگ هوش مصنوعی: پرده‌برداری از راز پاس گل تراکتور!

ابهام در ثبت پاس گل مهدی هاشم‌نژاد در دیدار شب گذشته تراکتور، موضوعی است که پایگاه‌های آماری و تحلیل‌گران فوتبال را به چالش کشیده است. این ابهام حول محور صحنه‌ای می‌چرخد که توپ قبل از رسیدن به گل‌زن، پس از ارسال اولیه، به بازیکن دیگری برخورد کرده است.

پاس گل؛ یک شاخص آماری، نه قانون داوری

بر خلاف تصور عمومی، مفهوم «پاس گل» در قوانین رسمی داوری فوتبال که توسط IFAB تدوین می‌شود، تعریف نشده است. این عنوان یک شاخص کاملاً آماری محسوب می‌شود و ثبت آن تابع پروتکل‌های شرکت‌های آماری معتبر نظیر Opta و دستورالعمل‌های خاص هر لیگ است.

بازخوانی صحنه گل جنجالی تراکتور

در صحنه مورد بحث از بازی تراکتور، توپ ابتدا توسط امیرحسین حسین‌زاده ارسال شد و سپس به پای دروژدک برخورد کرد. پرسش کلیدی اینجاست که آیا برخورد توپ به دروژدک به شکل ارادی و همراه با کنترل بوده است یا صرفاً یک برخورد غیرارادی و اتفاقی محسوب می‌شود؟

سه معیار تعیین‌کننده در پروتکل‌های آماری

برای روشن شدن وضعیت، سه معیار اصلی در پروتکل‌های آماری مورد بررسی قرار می‌گیرد؛ نخست، وجود کنترل یا تلاش آگاهانه بازیکن برای بازی با توپ. دوم، ایجاد تغییر معنادار در مسیر یا سرعت توپ در نتیجه اقدام بازیکن. سوم، خلق یک فاز جدید از مالکیت توپ یا پاس هدفمند.

معمولاً اگر تماس دوم صرفاً یک برخورد (ricochet) باشد و بازیکن نه قصد پاس داشته، نه کنترلی بر توپ اعمال کرده و نه جهت آن را آگاهانه تغییر داده باشد، پاس گل به نام بازیکن اول (ارسال‌کننده اولیه) ثبت می‌شود؛ زیرا برخورد غیرارادی «خلق پاس» محسوب نمی‌شود.

سرنوشت پاس گل در گرو تفسیر صحنه

اما اگر دروژدک پای خود را برای بازی با توپ جلو برده و حتی با یک لمس کوتاه اما هدفمند، توپ را عملاً برای گل‌زن تنظیم کرده باشد، در این صورت از منظر آماری او آخرین بازیکن مؤثر بوده و پاس گل به نام او ثبت خواهد شد.

با این اوصاف، اگر صحنه مذکور واقعاً صرفاً یک برخورد تصادفی به پای دروژدک بوده و در نیت اولیه ارسال حسین‌زاده تغییری ایجاد نکرده باشد، طبق پروتکل‌های رایج آماری، پاس گل باید به نام حسین‌زاده ثبت شود. در غیر این صورت، دروژدک مستحق ثبت پاس گل خواهد بود و تصمیم نهایی منوط به تفسیر دقیق عملکرد او در لحظه برخورد با توپ است.