مجارستان باز هم اروپا را شوکه کرد: وتوی جنجالی طرح تحریم بندر استراتژیک گرجستان
وتوی مجارستان و اسلواکی شکاف اتحادیه اروپا را بر سر تحریمهای روسیه نمایان کرد؛ نگرانی از دور زدن تحریمها توسط ناوگان سایه در گرجستان اوج گرفت.
تفلیس – پیتر فیشر، سفیر آلمان در تفلیس، در اظهاراتی افشاگرانه تایید کرد که اتحادیه اروپا در قالب بیستمین بسته تحریمی خود علیه فدراسیون روسیه، قصد داشت بندر راهبردی «کولوی» در گرجستان را به دلیل مشارکت در دور زدن تحریمهای نفتی مجازات کند. با این حال، این طرح تقنینی با وتوی قاطع کشورهای مجارستان و اسلواکی به بنبست رسید و بار دیگر پرده از شکافهای عمیق درونی اروپا بر سر نحوه مقابله با مسکو برداشت.
جزئیات طرح مقابله با دور زدن تحریمهای نفتی روسیه
سفیر آلمان که در مراسم چهارمین سالگرد آغاز عملیات نظامی روسیه در اوکراین سخنرانی میکرد، در تشریح ابعاد این طرح ناکام اروپایی تصریح کرد که بسته تحریمی پیشنهادی، بسیار گسترده و جامع بود. به گفته این دیپلمات ارشد آلمانی، این بسته نه تنها تدابیر و اقدامات تنبیهی جدیدی را علیه صادرات نفت خام روسیه در بر میگرفت، بلکه به طور مشخص پورتها و پایانههای بندری کشورهای ثالث را که اقدام به پذیرش محمولههای نفت روسیه یا پهلوگیری نفتکشهای موسوم به «ناوگان سایه» میکنند، هدف قرار داده بود.
فیشر با اشاره به اینکه روند بررسی پرونده پایانه بندری کولوی در راهروهای مقر اتحادیه اروپا در بروکسل طی یک رویه کاملاً رسمی و حقوقی در جریان بود، تاکید کرد که این نهاد اروپایی مجموعهای مستدل از شواهد و مدارک متقن را ضمیمه این پیشنهاد تقنینی کرده بود. وی اظهار داشت: «ما در اتحادیه اروپا صرفاً بر اساس حدس و گمان عمل نمیکنیم؛ آنچه در مورد بندر کولوی مطرح شد، شامل یک پیشنهاد قانونگذاری رسمی به همراه اسناد و مدارک اثباتکننده تخلفات بود.»
نقش ناوگان سایه در خنثیسازی تحریمهای نفتی غرب
منطقه قفقاز به دلیل موقعیت ژئوپلیتیک ویژه خود، همواره یکی از مسیرهای کلیدی در معادلات انرژی اوراسیا محسوب میشود. در بحبوحه تقابل همهجانبه غرب و مسکو، بنادر مستقر در کرانههای دریای سیاه اهمیت مضاعفی یافتهاند. ناوگان سایه که متشکل از کشتیهایی با پرچمهای مصلحتی، مالکیتهای مبهم و سیستمهای ناوبری خاموش است، به روسیه کمک کرده تا میلیونها بشکه نفت خود را فراتر از سقف قیمت تعیین شده، به بازارهای جهانی عرضه کند.
بندر کولوی، از دیدگاه طراحان غربی تحریمها، به عنوان یکی از زیرساختهای حیاتی برای انتقال این محمولهها از طریق طرحهای پرخطر و غیرشفاف شناخته میشود. مقامات غربی همواره ابراز نگرانی کردهاند که استفاده از چنین زیرساختهایی، اثربخشی رژیم تحریمهای بیسابقه غرب را به شدت تضعیف کرده و عملاً مسیرهای تنفسی جدیدی را برای دور زدن محدودیتهای اعمال شده توسط آمریکا و متحدان اروپاییاش فراهم میسازد.
وتوی مجارستان و اسلواکی؛ سد راه تحریمها و شکاف در اروپا
با این وجود، ماشین تحریمهای اروپا در ایستگاه کشورهای شرق قاره سبز متوقف شد. مخالفت سرسختانه و استفاده از حق وتو توسط کشورهای مجارستان و اسلواکی باعث شد تا اجماع لازم برای گنجاندن نام این بندر در لیست سیاه اروپا شکل نگیرد. اقدام بوداپست و براتیسلاوا در وتوی این طرح، بار دیگر نشان داد که حفظ یکپارچگی در جبهه ضد روسی برای رهبران اروپایی به شدت دشوار شده است. این دو کشور که امنیت انرژی خود را در گرو حفظ روابط باثبات با مسکو میدانند، به صراحت با سیاستهای تحریمی که به اقتصاد آنها آسیب برساند یا موجب بیثباتی در کشورهای شریک نظیر گرجستان شود، مخالفت میورزند.
هشدار صریح برلین به تفلیس درباره مسیر عضویت در اروپا
در بخش دیگری از این سخنرانی، سفیر آلمان با لحنی هشدارآمیز به تحلیل شرایط سیاسی گرجستان و روابط تفلیس با اتحادیه اروپا پرداخت. وی با اشاره به اینکه دولت کنونی گرجستان در میان اعضای اتحادیه اروپا، مجارستان به رهبری ویکتور اوربان را به عنوان «بهترین دوست» خود در نظر میگیرد، هشدار داد که اتکا به چنین متحدانی نمیتواند تضمینکننده موفقیت تفلیس در مسیر همگرایی اروپایی باشد. فیشر با صراحت خطاب به مقامات گرجی گفت: «اگر فکر میکنید این نوع اتحادها میتواند عضویت شما در اتحادیه اروپا را تضمین کند، یک بار دیگر به دقت در این باره فکر کنید؛ زیرا چنین اتفاقی رخ نخواهد داد.»
ابعاد بسته بیستم تحریمهای ضد روسی اتحادیه اروپا
بر اساس گزارشهای منتشر شده، بیستمین بسته تحریمی اتحادیه اروپا که هنوز مراحل نهایی تصویب خود را پشت سر میگذارد، چندین محور اساسی را هدفگذاری کرده است. یکی از مهمترین بخشهای این پیشنویس، اعمال تحریم علیه ۴۳ فروند کشتی دیگر از شبکه پیچیده «ناوگان سایه» روسیه است. علاوه بر این، ممنوعیت ارائه هرگونه خدمات فنی به تانکرهای حامل گاز طبیعی مایع (LNG) روسیه از دیگر مفاد مهم این بسته است. در نهایت، بخش جنجالی این سند به ایجاد محدودیتهای سختگیرانه برای انجام تراکنش با چهار پایانه بندری در کشورهای ثالث اختصاص دارد که بندر کولوی نیز در میان آنها قرار داشت؛ بندری که در اسناد اروپایی به عنوان تهدیدی برای کارآمدی تحریمهای غرب معرفی شده است.
