وتوی جنجالی مجارستان بندر استراتژیک گرجستان را از تحریم رهانید
ناوگان سایه و وتوی مجارستان؛ اختلافات اروپا بر سر دور زدن تحریم نفت روسیه از بندر کولوی
پیتر فیشر، سفیر آلمان در تفلیس، در اظهاراتی که شکافهای درونی اتحادیه اروپا را نمایان ساخت، تایید کرد که طرحی برای تحریم بندر راهبردی کولوی در گرجستان، به دلیل مشارکت در دور زدن تحریمهای نفتی روسیه، با وتوی قاطع مجارستان و اسلواکی به بنبست رسیده است. این طرح بخشی از بیستمین بسته تحریمی پیشنهادی اتحادیه اروپا علیه فدراسیون روسیه بود که در نهایت نتوانست اجماع لازم را کسب کند و بار دیگر اختلافات عمیق کشورهای عضو بر سر نحوه مقابله با مسکو را برجسته ساخت.
افشای طرح اتحادیه اروپا برای تحریم بندر کولوی گرجستان
سفیر آلمان که در مراسم چهارمین سالگرد آغاز عملیات نظامی روسیه در اوکراین سخنرانی میکرد، جزئیات بیشتری از این طرح ناکام را ارائه داد. وی تصریح کرد که بسته تحریمی پیشنهادی، تدابیر تنبیهی جدیدی را علیه صادرات نفت خام روسیه در بر میگرفت و به طور خاص، پورتها و پایانههای بندری کشورهای ثالث را که محمولههای نفت روسیه را پذیرش یا نفتکشهای موسوم به "ناوگان سایه" را پهلوگیری میدادند، هدف قرار داده بود.
فیشر تاکید کرد که روند بررسی پرونده پایانه بندری کولوی در بروکسل کاملاً رسمی و حقوقی بوده و اتحادیه اروپا مجموعهای مستدل از شواهد و مدارک متقن را به این پیشنهاد تقنینی ضمیمه کرده بود. او اظهار داشت: «ما در اتحادیه اروپا صرفاً بر اساس حدس و گمان عمل نمیکنیم؛ آنچه در مورد بندر کولوی مطرح شد، شامل یک پیشنهاد قانونگذاری رسمی به همراه اسناد و مدارک اثباتکننده تخلفات بود.»
نقش ناوگان سایه و اهمیت ژئوپلیتیک قفقاز
منطقه قفقاز و بنادر آن در کرانههای دریای سیاه، به دلیل موقعیت ژئوپلیتیک ویژه، همواره مسیرهای کلیدی در معادلات انرژی اوراسیا محسوب میشوند. "ناوگان سایه" متشکل از کشتیهایی با پرچمهای مصلحتی و مالکیتهای مبهم، به روسیه کمک کرده است تا میلیونها بشکه نفت خود را فراتر از سقف قیمت تعیین شده، به بازارهای جهانی عرضه کند.
بندر کولوی، از دیدگاه طراحان غربی تحریمها، یکی از زیرساختهای حیاتی برای انتقال این محمولهها از طریق طرحهای پرخطر و غیرشفاف به شمار میرود. مقامات غربی همواره ابراز نگرانی کردهاند که استفاده از چنین زیرساختهایی، اثربخشی رژیم تحریمهای غرب را تضعیف کرده و مسیرهای جدیدی را برای دور زدن محدودیتهای اعمال شده توسط آمریکا و متحدان اروپاییاش فراهم میسازد.
وتوی مجارستان و اسلواکی؛ نمایانگر شکافهای اروپایی
با این وجود، طرح تحریمها در ایستگاه کشورهای شرق اروپا متوقف شد. مخالفت سرسختانه و استفاده از حق وتو توسط مجارستان و اسلواکی مانع از ایجاد اجماع لازم برای گنجاندن نام بندر کولوی در لیست سیاه اروپا گردید. اقدام بوداپست و براتیسلاوا بار دیگر نشان داد که حفظ یکپارچگی در جبهه ضد روسی برای رهبران اروپایی دشوار است.
این دو کشور که امنیت انرژی خود را در گرو حفظ روابط باثبات با مسکو میدانند، به صراحت با سیاستهای تحریمی که به اقتصاد آنها آسیب برساند یا موجب بیثباتی در کشورهای شریک نظیر گرجستان شود، مخالفت میکنند.
هشدار آلمان به گرجستان در مسیر همگرایی اروپایی
در بخش دیگری از سخنان خود، سفیر آلمان با لحنی هشدارآمیز به تحلیل شرایط سیاسی گرجستان و روابط تفلیس با اتحادیه اروپا پرداخت. وی با اشاره به اینکه دولت کنونی گرجستان، مجارستان به رهبری ویکتور اوربان را "بهترین دوست" خود در میان اعضای اتحادیه اروپا میداند، هشدار داد که اتکا به چنین متحدانی نمیتواند تضمینکننده موفقیت تفلیس در مسیر همگرایی اروپایی باشد.
فیشر خطاب به مقامات گرجی گفت: «اگر فکر میکنید این نوع اتحادها میتواند عضویت شما در اتحادیه اروپا را تضمین کند، یک بار دیگر به دقت در این باره فکر کنید؛ زیرا چنین اتفاقی رخ نخواهد داد.»
ابعاد دیگر بسته بیستم تحریمهای ضد روسی
بر اساس گزارشهای منتشر شده، بیستمین بسته تحریمی اتحادیه اروپا که هنوز مراحل نهایی تصویب خود را پشت سر میگذارد، چندین محور اساسی دیگر را نیز هدفگذاری کرده است. یکی از مهمترین بخشهای این پیشنویس، اعمال تحریم علیه 43 فروند کشتی دیگر از شبکه پیچیده "ناوگان سایه" روسیه است.
علاوه بر این، ممنوعیت ارائه هرگونه خدمات فنی به تانکرهای حامل گاز طبیعی مایع (LNG) روسیه از دیگر مفاد مهم این بسته محسوب میشود. در نهایت، بخش جنجالی این سند به ایجاد محدودیتهای سختگیرانه برای انجام تراکنش با چهار پایانه بندری در کشورهای ثالث اختصاص دارد که بندر کولوی نیز در میان آنها قرار داشت؛ بندری که در اسناد اروپایی به عنوان تهدیدی برای کارآمدی تحریمهای غرب معرفی شده است.