افشای بزرگ: ارز ترجیحی از جیب شما میرفت! چرا حذف آن تنها راه چاره بود؟
رانت و نابرابری؛ پیامد ارز ترجیحی و نیاز فوری به شفافیت در سیاست ارزی
معاون ارزی اسبق بانک مرکزی، با اشاره به پیامدهای منفی سیاستهای گذشته، تأکید کرد که تفاوت قابل توجه میان نرخ ارز ترجیحی و نرخهای رایج در بازار آزاد، زمینهساز توزیع رانتهای عظیم در اقتصاد کشور بوده است.
سودهای کلان و شکاف طبقاتی
به گفته این مقام مسئول سابق، این فاصله قیمتی نه تنها منجر به کسب سودهای کلان برای برخی واردکنندگان خاص شده بود، بلکه به طور مستقیم به تشدید نابرابریها و شکلگیری شکاف طبقاتی در جامعه نیز دامن میزد. وی افزود که این ساختار، انگیزه لازم برای سوءاستفاده و انحراف منابع را ایجاد میکرد.
عدم انتفاع مردم از کالاهای یارانهای
بررسیها نشان میدهد کالاهای وارداتی که با استفاده از نرخ ارز ترجیحی به کشور وارد میشدند، هرگز با قیمت متناسب با آن نرخ به دست مصرفکنندگان نهایی نمیرسیدند. این امر، هدف اصلی تخصیص ارز با نرخ کمتر، که حمایت از اقشار جامعه بود را ناکام میگذاشت و عملاً سود حاصل از یارانه ارزی به جیب واسطهها و واردکنندگان میرفت.
تصمیم صحیح برای حذف ارز ترجیحی
با توجه به موارد ذکر شده و نتایج نامطلوب حاصل از نظام ارز ترجیحی، اقدام برای حذف آن به عنوان یک تصمیم صحیح و ضروری ارزیابی میشود. این گام با هدف از بین بردن بستر رانتخواری، افزایش شفافیت اقتصادی و جلوگیری از هدررفت منابع عمومی برداشته شده است.