فوری: هوش مصنوعی به جنجال پاس گل تراکتور ورود کرد؛ رای نهایی چیست؟

ابهام آماری پیرامون نحوه ثبت پاس گل مهدی هاشم‌نژاد در بازی شب گذشته تراکتور، بحث‌هایی را در میان پایگاه‌های آماری فوتبال ایجاد کرده است. این اتفاق که در پی برخورد توپ به بازیکن دیگر پیش از گل رخ داد، بار دیگر مفهوم پاس گل را در بوته آزمایش قرار داده است.

مفهوم "پاس گل"؛ آماری نه قانونی

در فوتبال حرفه‌ای، اصطلاح "پاس گل" به شکل رسمی در قوانین داوری فدراسیون بین‌المللی فوتبال (IFAB) تعریف نشده است. این مفهوم صرفاً یک شاخص آماری محسوب می‌شود که نه یک تصمیم داور، بلکه بر اساس پروتکل‌های شرکت‌های آماری معتبر نظیر "اوپتا" و دستورالعمل‌های لیگ‌های مختلف ثبت می‌گردد. این پروتکل‌ها معیارهای خاصی را برای تشخیص و ثبت پاس گل تعیین می‌کنند.

صحنه مورد بحث: برخورد یا دخالت؟

در صحنه گل مورد نظر تراکتور، توپ ابتدا توسط امیرحسین حسین‌زاده به سمت محوطه جریمه ارسال شد و سپس در مسیر خود با پای دروژدک برخورد کرد. پرسش کلیدی اینجاست که آیا دروژدک به شکل ارادی و کنترل‌شده با توپ بازی کرده و بر آن تاثیر گذاشته، یا صرفاً توپ به صورت غیرارادی به او برخورد کرده است؟ این تمایز در ثبت نهایی پاس گل اهمیت حیاتی دارد.

معیارهای آماری برای ثبت پاس گل

شرکت‌های آماری سه معیار اصلی را برای تعیین پاس گل به کار می‌برند:

• کنترل یا تلاش آگاهانه: بازیکن باید تلاش آگاهانه‌ای برای بازی با توپ یا کنترل آن داشته باشد.
• تغییر معنادار در مسیر یا سرعت: اقدام بازیکن باید منجر به تغییر محسوسی در مسیر یا سرعت توپ شود.
• ایجاد فاز جدید: عمل بازیکن باید منجر به ایجاد یک فاز جدید از مالکیت توپ یا پاسی برای هم‌تیمی شود.

اگر تماس دوم صرفاً یک برخورد غیرارادی (ricochet) باشد و بازیکن نه قصد پاس داشته، نه کنترلی اعمال کرده و نه جهت توپ را آگاهانه تنظیم کرده باشد، معمولاً پاس گل به نفر اول (ارسال‌کننده اولیه) تعلق می‌گیرد؛ چرا که برخورد غیرارادی «خلق پاس» تلقی نمی‌شود.

بررسی سناریوهای احتمالی

اگر دروژدک با حرکت دادن پای خود، حتی با لمسی کوتاه اما هدفمند، عملاً توپ را برای گل‌زن تنظیم کرده باشد، از نگاه آماری او آخرین بازیکن موثر خواهد بود و پاس گل به نام وی ثبت می‌شود. در این حالت، دخالت او هدفمند و تاثیرگذار قلمداد می‌گردد.

اما اگر این صحنه واقعاً یک برخورد کاملاً تصادفی به پای دروژدک بوده و تغییری در نیت اولیه ارسال حسین‌زاده ایجاد نکرده باشد، طبق پروتکل‌های رایج آماری، پاس گل باید به نام امیرحسین حسین‌زاده ثبت شود. بنابراین، سرنوشت آماری این پاس گل به تفسیر دقیق و موشکافانه از ماهیت لمس توپ توسط دروژدک بستگی دارد.