فتنه کرواتها در فوتبال ایران: از استانکو تا اسکوچیچ، پردهبرداری از یک عشق مرموز و ابدی!
بلاژویچ و برانکو؛ مربیان کرواتی که تاریخ فوتبال ایران را در جام جهانی رقم زدند
یک رسانه کروات در تحلیلی جامع به بررسی روابط عمیق و دیرینه میان فوتبال ایران و مربیان کرواسی پرداخته و از ادامه یافتن یک "رابطه عاشقانه" میان دو ملت در عرصه فوتبال سخن گفته است. این گزارش نشان میدهد که چگونه کرواتها همواره با نگاهی متفاوت و سرشار از همدلی به ایران نگریستهاند و ماجراجویی هموطنان خود را در این کشور دنبال کردهاند.
سایت کروات "دنُوونو" در یادداشتی به ارتباط خاص فوتبال ایران و کرواسی اشاره کرده و تاکید میکند که تاریخ سیاسی پرفراز و نشیب ایران باعث شده تا نگران هموطنانشان باشند؛ مربیانی که بیش از هر ملت دیگری در دنیا برای فوتبال ایران مایه گذاشتهاند. آمار خیرهکننده است: تا به امروز، پنج مربی کروات هدایت تیم ملی ایران را بر عهده داشتهاند که نشاندهنده شیفتگی ایرانیها به کرواتهاست.
پیشگامان کروات؛ از استانکو تا ایویچ
روابط فوتبالی ایران و کرواسی با حضور زندهیاد استانکو پوکلهپوویچ آغاز شد. او که پس از هدایت تیم ملی کرواسی در سال ۱۹۹۴ راهی ایران شد، یخ این روابط را شکست. استانکو بعدها در مصاحبهای اظهار داشت که کاملاً اتفاقی به رئیس فدراسیون ایران معرفی شد و پس از هدایت تیم ملی، سرمربیگری پرسپولیس را بر عهده گرفت. او که این تیم را پس از ۲۰ سال به دو قهرمانی متوالی رساند، مورد "پرستش" هواداران قرار گرفت. موفقیت استانکو، راه را برای حضور مربیانی چون تومیسلاو ایویچ، بوناچیچ و بگوویچ و بعدها مربیانی چون دالیچ و اشتیماتس باز کرد.
تومیسلاو ایویچ بزرگ، یک کمالگرای محض بود که اگرچه تنها چهار ماه (ژانویه تا مه ۱۹۹۸) در ایران دوام آورد، اما تأثیر عمیقی بر فوتبال ایران گذاشت. ایویچ معتقد بود که بازیکنان ایرانی دارای استعداد ذاتی عجیبی هستند اما فاقد نظم و حرفهایگری. او پیشبینی کرد که روزی با بازی در اروپا و یادگیری دیسیپلین، به بازیکنانی در سطح جهانی تبدیل خواهند شد؛ پیشبینیای که امروز با تبدیل شدن ایران به یک قدرت معتبر فوتبالی و درخشش ستارههایش در قلب اروپا، به درستی محقق شده است.
عشق بیحد و مرز؛ حکایت چیرو و هواداران
حضور چیرو بلاژویچ در ایران شبیه به یک نمایش باشکوه بود که با هر حرکتش ایرانیها را جادو میکرد. چیرو با یادآوری آن دوران میگوید که در اولین بازیاش، ۱۱۰ هزار نفر داخل ورزشگاه و ۵۰ هزار نفر بیرون از آن بودند. رابطه او با هواداران به حدی بود که فقط به یک دلیل ایران را ترک کرد: "عشق بیش از حد بدتر از نفرت است!" او عنوان کرد که هواداران چنان دوستش داشتند که مدام میخواستند او را ببوسند و از برانکو خواست تا ادامه دهد چرا که او دیگر نمیتوانست این همه "فشار عشق" را تحمل کند. چیرو قول داده بود که اگر ایران به جام جهانی ۲۰۰۲ صعود نکند خودش را از تیر دروازه دار بزند؛ ایران صعود نکرد اما چیرو زنده ماند و بعدها برانکو جایگزین او شد.
ادامهدهندگان راه؛ از برانکو تا اسکوچیچ
برانکو ایوانکوویچ راه چیرو را ادامه داد و تیم ملی ایران را به جام جهانی ۲۰۰۶ آلمان رساند و به پاس این موفقیت، به عنوان شهروند افتخاری تهران شناخته شد. سالها بعد، نوبت به دراگان اسکوچیچ رسید. او در فوریه ۲۰۲۰ در سختترین شرایط سکان هدایت تیم ملی ایران را بر عهده گرفت و آماری درخشان ثبت کرد؛ ۱۵ برد در ۱۸ مسابقه. اسکوچیچ ایران را مقتدرانه به جام جهانی قطر رساند، اما در تصمیمی عجیب و بحثبرانگیز، درست قبل از شروع مسابقات جای خود را به کارلوس کیروش پرتغالی داد تا یکی از تلخترین جابهجاییها در تاریخ برای مربیان کروات رقم بخورد.
ایران برای سالها "سرزمین فرصتها" برای مربیان کروات بوده است. علاوه بر مربیان ملی، اسطورههایی مانند زلاتکو کرانچار، وینگو بگوویچ و ایگور اشتیماتس نیز در لیگ این کشور خاطرات فراموشنشدنی ساختهاند و به پایداری این رابطه فوتبالی کمک کردهاند.
