اعتیاد فوتبال ایران به کرواتها: از استانکو تا اسکوچیچ، کالبدشکافی یک پدیده عجیب و جنجالی!
مربیان کروات، پیوندی عمیق با فوتبال ایران و جام جهانی؛ از برانکو تا اسکوچیچ.
یک رسانه برجسته کروات در گزارشی تحلیلی، به بررسی کارنامه درخشان و روابط عمیق مربیان این کشور با فوتبال ایران پرداخته و آن را پیوندی عاشقانه توصیف کرده که همچنان پابرجا خواهد ماند. این گزارش که توسط سایت «دنُوونو» منتشر شده، به تفصیل به نقش کلیدی مربیان کروات در تاریخ فوتبال ایران، از تیم ملی گرفته تا باشگاهها، اشاره میکند و از اشتیاق و همدردی مردم کرواسی با این کشور سخن میگوید.
پیوند عمیق فوتبال ایران و کرواسی در نگاه رسانههای اروپایی
گزارش سایت «دنُوونو» با این جمله آغاز میشود: «کرواتها همیشه با نگاهی متفاوت و سرشار از همدردی به ایران نگریستهاند.» این رسانه در ادامه به دنبال کردن ماجراجویی مربیان کروات در تهران با اشتیاق و البته کمی نگرانی اشاره میکند و تاریخ سیاسی پرفراز و نشیب ایران را دلیل این دغدغه برای هموطنان خود میداند که بیش از هر ملت دیگری در جهان برای فوتبال ایران مایه گذاشتهاند. این گزارش با آماری خیرهکننده تاکید میکند که تاکنون پنج مربی کروات هدایت تیم ملی ایران را بر عهده داشتهاند: استانکو پوکلهپوویچ، تومیسلاو ایویچ، چیرو بلاژویچ، برانکو ایوانکوویچ و دراگان اسکوچیچ. این سایت نتیجه میگیرد که «بدون شک میتوان گفت ایرانیها شیفته کرواتها هستند.»
استانکو پوکلهپوویچ؛ پیشگام عصر طلایی مربیان کروات
زنده یاد استانکو پوکلهپوویچ، مربی فقید کروات که روحش را در هایدوک جا گذاشته بود و سابقه هدایت تیم ملی کرواسی را در کارنامه داشت، در سال ۱۹۹۴ راهی ایران شد و یخ روابط فوتبالی دو کشور را شکست. استانکو در مصاحبهای در گذشته اذعان کرده بود که کاملاً اتفاقی و با توصیه یک مربی اسلوونیایی به فدراسیون ایران معرفی شده است. او ابتدا تیم ملی و سپس تیم پرسپولیس را هدایت کرد و موفق شد این تیم را پس از بیست سال به دو قهرمانی متوالی برساند. استانکو در توصیف تجربه خود در ایران گفته بود: «آنها مرا میپرستیدند. اصفهان مثل پاریس زیبا بود و غذاها فوقالعاده بودند.» موفقیتهای او راه را برای حضور مربیانی چون ایویچ، بوناچیچ، بگوویچ و بعدها دالیچ و اشتیماتس در فوتبال ایران هموار کرد.
تاثیرات ماندگار ایویچ و سبک خاص چیرو بلاژویچ
تومیسلاو ایویچ، مربی بزرگ کروات و کمالگرای محض، هرچند تنها چهار ماه (ژانویه تا مه ۱۹۹۸) هدایت تیم ملی ایران را بر عهده داشت، اما تاثیرات عمیقی بر جا گذاشت. ایویچ معتقد بود: «بازیکنان ایرانی استعداد ذاتی عجیبی دارند اما فاقد نظم و حرفهایگری هستند. روزی که آنها در اروپا بازی کنند و دیسیپلین یاد بگیرند، تبدیل به بازیکنانی در سطح جهانی میشوند.» پیشبینی او درست از آب درآمد و امروز فوتبال ایران به قدرتی معتبر در آسیا تبدیل شده که ستارههایش در قلب اروپا میدرخشند.
حضور چیرو بلاژویچ در ایران به یک نمایش باشکوه شباهت داشت. او با حرکات و کاریزمای خود، ایرانیها را مجذوب کرده بود. چیرو با یادآوری آن دوران میگوید: «در اولین بازی من، ۱۱۰ هزار نفر داخل ورزشگاه بودند و ۵۰ هزار نفر بیرون در ماندند. رابطهام با هواداران طوری بود که فقط به یک دلیل رفتم؛ عشق بیش از حد بدتر از نفرت است! آنها مرا چنان دوست داشتند که مدام میخواستند مرا ببوسند. به برانکو گفتم تو ادامه بده، من دیگر نمیتوانم این همه فشار عشق را تحمل کنم!» بلاژویچ در آن زمان قول داده بود اگر ایران به جام جهانی ۲۰۰۲ صعود نکند خود را از تیر دروازه دار بزند؛ ایران به جام جهانی نرفت اما چیرو زنده ماند و بعدها جای خود را به برانکو ایوانکوویچ داد.
برانکو و اسکوچیچ؛ مسیر افتخار و وداع تلخ
برانکو ایوانکوویچ، راه چیرو را ادامه داد و تیم ملی ایران را به جام جهانی ۲۰۰۶ آلمان رساند و به پاس این موفقیت، شهروند افتخاری تهران شد. سالها بعد، نوبت به دراگان اسکوچیچ رسید که در فوریه ۲۰۲۰ و در سختترین شرایط، سکان هدایت تیم ملی ایران را به دست گرفت. اسکوچیچ آماری درخشان ثبت کرد و در ۱۸ مسابقه، ۱۵ برد کسب نمود. او ایران را مقتدرانه به جام جهانی ۲۰۲۲ قطر رساند، اما در تصمیمی عجیب، درست پیش از شروع مسابقات جای خود را به کارلوس کیروش پرتغالی داد تا یکی از تلخترین جابهجاییهای تاریخ برای مربیان کروات رقم بخورد.
حضوری فراتر از تیم ملی؛ مربیان کروات در لیگ ایران
ایران سالها برای مربیان کروات سرزمین فرصتها بود و حضور آنها تنها به تیم ملی محدود نشد. اسطورههایی همچون زلاتکو کرانچار، وینگو بگوویچ و ایگور اشتیماتس نیز در لیگ این کشور خاطرات فراموشنشدنی ساختند و میراثی ماندگار از خود بر جای گذاشتند.