از استانکو تا اسکو: طلسم کرواتها بر فوتبال ایران؛ آیا این یک عشق است یا اعتیادی خطرناک؟
ردپای مربیان کروات از بلاژویچ تا اسکوچیچ در فوتبال ایران و جام جهانی.
یک رسانه کروات در تحلیلی جامع، به بررسی کارنامه مربیان این کشور در فوتبال ایران پرداخته و از تداوم پیوند عمیق میان فوتبال دو ملت سخن گفته است. بر اساس گزارش سایت کروات "دِنوونو"، ارتباط خاص بین فوتبال ایران و کرواسی همواره با نگاهی متفاوت و سرشار از همدردی از سوی کرواتها دنبال شده است.
پیوند دیرینه فوتبال ایران و کرواسی
این رسانه کروات با ابراز علاقه و نگرانی توأمان نسبت به سرنوشت هموطنان خود در ایران، به تاریخ پرفراز و نشیب این کشور اشاره میکند. آماری خیرهکننده نشان میدهد که تا به امروز، پنج مربی کروات هدایت تیم ملی فوتبال ایران را بر عهده داشتهاند؛ از استانکو پوکلهپوویچ و تومیسلاو ایویچ گرفته تا چیرو بلاژویچ، برانکو ایوانکوویچ و دراگان اسکوچیچ. این حضور پررنگ بیانگر علاقه متقابل و اعتماد ایرانیها به مربیان کروات است.
استانکو پوکلهپوویچ؛ پیشگام و فاتح لیگ
آغازگر این روابط فوتبالی، زندهیاد استانکو پوکلهپوویچ بود که در سال ۱۹۹۴ پس از هدایت تیم ملی کرواسی، راهی ایران شد. او که روح خود را در هایدوک جا گذاشته بود، ابتدا سرمربی تیم ملی شد و سپس هدایت تیم پرسپولیس را بر عهده گرفت. پوکلهپوویچ در مصاحبهای اظهار داشت که کاملاً اتفاقی و با معرفی یک مربی اسلوونیایی به ایران آمده است. او پرسپولیس را پس از ۲۰ سال به دو قهرمانی متوالی رساند و به گفته خودش، مورد احترام و علاقه شدید هواداران قرار گرفت. موفقیت استانکو راه را برای حضور مربیانی چون ایویچ، بوناچیچ، بگوویچ و بعدها دالیچ و اشتیماتس در فوتبال ایران هموار کرد.
نظم و حرفهایگری با تومیسلاو ایویچ
تومیسلاو ایویچ، مربی کمالگرای کروات، نیز حضوری هرچند کوتاه اما تاثیرگذار در فوتبال ایران داشت. او در فاصله ژانویه تا مه ۱۹۹۸، تنها چهار ماه هدایت تیم ملی را بر عهده گرفت. ایویچ معتقد بود که بازیکنان ایرانی از استعداد ذاتی بالایی برخوردارند اما فاقد نظم و حرفهایگری لازم هستند. او پیشبینی کرد که با کسب دیسیپلین و تجربه بازی در اروپا، بازیکنان ایرانی به سطح جهانی خواهند رسید؛ پیشبینیای که با درخشش ستارههای کنونی فوتبال ایران در اروپا به حقیقت پیوست.
شور و هیجان چیرو بلاژویچ
حضور چیرو بلاژویچ در فوتبال ایران به یک نمایش پرشور و هیجانانگیز شباهت داشت. او با حرکات و شخصیت کاریزماتیک خود، قلب هواداران ایرانی را تسخیر کرد. بلاژویچ با یادآوری دوران حضورش در ایران میگوید که در اولین بازی، ۱۱۰ هزار نفر داخل ورزشگاه و ۵۰ هزار نفر بیرون از آن حضور داشتند. وی از شدت علاقه و ابراز احساسات هواداران یاد کرده و گفته بود که این حجم از عشق برایش قابل تحمل نبوده و به همین دلیل تصمیم به کنارهگیری گرفته است. چیرو در آن دوران قول داده بود در صورت عدم صعود ایران به جام جهانی ۲۰۰۲، خود را از تیر دروازه دار بزند؛ ایران به جام جهانی صعود نکرد اما بلاژویچ زنده ماند و بعداً برانکو ایوانکوویچ جانشین او شد.
برانکو ایوانکوویچ و دراگان اسکوچیچ؛ مسیر جام جهانی
برانکو ایوانکوویچ، راه بلاژویچ را ادامه داد و تیم ملی ایران را به جام جهانی ۲۰۰۶ آلمان رساند. او به پاس این موفقیت، به عنوان شهروند افتخاری تهران شناخته شد. سالها بعد، دراگان اسکوچیچ در فوریه ۲۰۲۰ در شرایطی دشوار هدایت تیم ملی را بر عهده گرفت و آمار درخشانی از خود بر جای گذاشت؛ ۱۵ برد در ۱۸ مسابقه. او تیم ملی را مقتدرانه به جام جهانی قطر رساند، اما در تصمیمی بحثبرانگیز، پیش از شروع مسابقات جای خود را به کارلوس کیروش، مربی پرتغالی، داد که یکی از تلخترین جابهجاییها برای مربیان کروات در تاریخ فوتبال ایران محسوب میشود.
شایان ذکر است که ایران برای سالها، سرزمین فرصتها برای مربیان کروات بوده است. علاوه بر سرمربیان تیم ملی، اسطورههایی چون زلاتکو کرانچار، وینگو بگوویچ و ایگور اشتیماتس نیز در لیگهای باشگاهی این کشور خاطرات فراموشنشدنی ثبت کردهاند.