ایران و کرواتها: عشقی جنونآمیز یا نفرین تاریخی؟ از استانکو تا اسکو، معمای بزرگ فاش میشود!
از برانکو تا اسکوچیچ؛ داستان مربیان کروات و فوتبال ایران.
یک رسانه برجسته کروات در تحلیلی جامع، به بررسی کارنامه مربیان این کشور در فوتبال ایران پرداخته و پیوند عمیق و منحصر به فرد میان فوتبال ایران و کرواسی را یک "رابطه عاشقانه" توصیف کرده که تداوم خواهد داشت. سایت کروات «دِنوونو» در یادداشتی تفصیلی، به این ارتباط خاص و دیرینه نگریسته و گزارش خود را با این جمله آغاز کرده است: «کرواتها همیشه با نگاهی متفاوت و سرشار از همدردی به ایران نگریستهاند.»
پیوند ناگسستنی فوتبال ایران و کرواسی از نگاه رسانه کروات
این رسانه کروات در ادامه مطلب خود با اشاره به اینکه با اشتیاق و البته کمی نگرانی، ماجراجویی هموطنانشان در ایران را دنبال کردهاند، تاریخ سیاسی پرفراز و نشیب ایران را عاملی برای نگرانی در خصوص مربیان کروات دانسته که بیش از هر ملت دیگری در جهان برای فوتبال ایران مایه گذاشتهاند. طبق آمار خیرهکننده ارائهشده، تاکنون پنج مربی کروات هدایت تیم ملی ایران را بر عهده داشتهاند که از استانکو پوکلهپوویچ و تومیسلاو ایویچ آغاز شده و تا چیرو بلاژویچ، برانکو ایوانکوویچ و دراگان اسکوچیچ ادامه یافته است. به اذعان این گزارش، میتوان گفت که ایرانیها شیفته کرواتها هستند.
استانکو پوکلهپوویچ؛ پیشگام و راهگشای مربیان کروات
زنده یاد استانکو پوکلهپوویچ، مربی فقید کروات، یخ روابط فوتبالی ایران و کرواسی را شکست. او که سابقه هدایت تیم ملی کرواسی را در کارنامه داشت، در سال ۱۹۹۴ راهی ایران شد. پوکلهپوویچ در مصاحبهای اظهار داشته بود: «کاملاً اتفاقی و با توصیه یک مربی اسلوونیایی به رئیس فدراسیون ایران معرفی شدم. ابتدا تیم ملی و سپس پرسپولیس را هدایت کردم؛ تیمی که ۲۰ سال قهرمان نشده بود اما من آنها را به دو قهرمانی متوالی رساندم. به همین خاطر آنها مرا میپرستیدند. اصفهان مثل پاریس زیبا بود و غذاها فوقالعاده بودند.» موفقیتهای استانکو، راه را برای حضور مربیانی چون ایویچ، بوناچیچ، بگوویچ و بعدها دالیچ و اشتیماتس در فوتبال ایران باز کرد.
تومیسلاو ایویچ؛ نهادینهسازی نظم و حرفهایگری
تومیسلاو ایویچ بزرگ نیز تجربه حضور در ایران را داشت. این کمالگرای محض، تنها چهار ماه (ژانویه تا مه ۱۹۹۸) در ایران دوام آورد. ایویچ معتقد بود: «بازیکنان ایرانی استعداد ذاتی عجیبی دارند اما فاقد نظم و حرفهایگری هستند. روزی که آنها در اروپا بازی کنند و دیسیپلین یاد بگیرند، تبدیل به بازیکنانی در سطح جهانی میشوند.» پیشبینی او درست از آب درآمد و امروزه ایران یک قدرت معتبر فوتبالی است که ستارههایش در قلب اروپا میدرخشند.
چیرو بلاژویچ؛ نمایش باشکوه کاریزما و عشق هواداران
حضور چیرو بلاژویچ در ایران شبیه به یک نمایش باشکوه بود. او با هر حرکت خود، ایرانیها را مجذوب میکرد. چیرو با یادآوری آن دوران میگوید: «در اولین بازی من، ۱۱۰ هزار نفر داخل ورزشگاه بودند و ۵۰ هزار نفر بیرون در ماندند. رابطهام با هواداران طوری بود که فقط به یک دلیل رفتم؛ عشق بیش از حد بدتر از نفرت است! آنها مرا چنان دوست داشتند که مدام میخواستند مرا ببوسند. به برانکو گفتم تو ادامه بده، من دیگر نمیتوانم این همه فشارِ عشق را تحمل کنم!» چیرو قول داده بود اگر ایران به جام جهانی ۲۰۰۲ صعود نکند خودش را از تیر دروازه دار بزند؛ ایران به جام جهانی نرفت اما چیرو زنده ماند و بعدها با برانکو جایگزین شد.
برانکو ایوانکوویچ و دراگان اسکوچیچ؛ میراثداران موفقیت در تیم ملی
برانکو ایوانکوویچ راه چیرو را ادامه داد و ایران را به جام جهانی ۲۰۰۶ آلمان رساند و به پاس این موفقیت، شهروند افتخاری تهران شد. سالها بعد، نوبت به دراگان اسکوچیچ رسید. او در فوریه ۲۰۲۰ در سختترین شرایط سکان تیم ملی ایران را بر عهده گرفت و آماری درخشان ثبت کرد؛ ۱۵ برد در ۱۸ مسابقه. اسکوچیچ ایران را مقتدرانه به جام جهانی قطر رساند، اما در یک تصمیم عجیب، درست قبل از شروع مسابقات جای خود را به کارلوس کیروش پرتغالی داد تا یکی از تلخترین جابهجاییهای تاریخ برای مربیان کروات رقم بخورد.
ایران برای سالها، سرزمین فرصتها برای مربیان کروات بوده است. علاوه بر مربیان ملی، اسطورههایی چون زلاتکو کرانچار، وینگو بگوویچ و ایگور اشتیماتس نیز در لیگ ایران خاطرات فراموشنشدنی ساختهاند و این پیوند فرهنگی و ورزشی را بیش از پیش تقویت کردهاند.