خاورمیانه در آستانه جنون هستهای: مسابقه مرگبار آغاز شد؟
ترکیه با استراتژی و سیاست خارجی خود، بر ژئوپلیتیک خاورمیانه، امنیت منطقهای، رقابتها و نقش خود در ناتو تاثیرگذار است.
با تشدید بیسابقه تنشها در منطقه خاورمیانه و همزمان با گمانهزنیها پیرامون تغییرات بنیادین در موازنه قدرت، ترکیه، بهعنوان یکی از بازیگران محوری و با نفوذ منطقه، در حال بازنگری جدی در محاسبات استراتژیک خود است. این کشور اکنون در تقاطع تعهدات دیرینه خود در پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)، رقابتهای فزاینده منطقهای و ضرورت حیاتی بازتعریف یک معماری امنیتی جدید برای منطقه قرار گرفته است.
موقعیت استراتژیک و چالشهای ناتو
آنکارا در شرایطی به ارزیابی مجدد رویکردهای خود میپردازد که فشارهای ژئوپلیتیکی و تعهدات بینالمللی متعددی بر تصمیمات این کشور وارد میشود. تعهدات ترکیه به عنوان عضوی کلیدی در ناتو، ایجاب میکند تا در همسویی با متحدان غربی خود گام بردارد، حال آنکه منافع ملی و رقابتهای منطقهای این کشور، گاهی اوقات مسیرهای متفاوتی را پیش رویش قرار میدهند. این تناقض در تصمیمگیریهای کلان امنیتی ترکیه نمود بارزی پیدا کرده است و نیازمند یک balancing act دقیق است.
ضرورت بازتعریف معماری امنیتی منطقه
تنشهای فزاینده در خاورمیانه، پرسشهای جدی را درباره آینده امنیتی منطقه مطرح ساخته است. برخی تحلیلگران این روزها از احتمال ورود منطقه به یک مسابقه تسلیحات هستهای سخن میگویند که خود عاملی بر پیچیدگیهای استراتژیک میافزاید. در چنین فضای سیالی، ترکیه احساس میکند که باید برای محافظت از منافع خود و همزمان کمک به ثبات منطقه، نقشی فعالتر و بازنگری شده ایفا کند. بازتعریف معماری امنیتی منطقه، اکنون بیش از هر زمان دیگری در دستور کار استراتژیستهای ترک قرار گرفته است.
محاسبات استراتژیک در پرتو تحولات جدید
بر این اساس، ترکیه در حال سنجش دقیق تمامی ابعاد سیاست خارجی و دفاعی خود است. این ارزیابی مجدد شامل بررسی عمیق روابط با قدرتهای جهانی و منطقهای، ظرفیتهای نظامی و اقتصادی و همچنین تواناییهای دیپلماتیک برای شکلدهی به نظم نوین منطقه است. هدف نهایی، یافتن راهبردی است که بتواند ثبات و امنیت را برای ترکیه در میان اقیانوسی از ناآرامیهای منطقهای تضمین کند و جایگاه آن را به عنوان یک قدرت منطقهای تثبیت نماید.