رسوایی جدید ترامپ: پشتپرده «شورای صلح» و اهداف شوم با حضور ارمنستان و آذربایجان!
طرح صلح ترامپ برای ارمنستان و آذربایجان: چالشهای قانون اساسی و نقش پاشینیان.
نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، پس از پایان نخستین نشست «شورای صلح» که توسط دونالد ترامپ تأسیس شد، اظهار داشت که با اطمینان بیشتری نسبت به برقراری صلح بازمیگردد. این نشست در آمریکا برگزار شد و به بحث درباره مسائل منطقهای و جهانی اختصاص داشت.
نخستوزیر ارمنستان در شورای صلح ترامپ؛ اطمینان بیشتر به برقراری صلح
نخستوزیر ارمنستان در پیامی در شبکههای اجتماعی بر اطمینان خود از پیشرفت در مسیر صلح تاکید کرد. این اظهارات پس از حضور وی و آرارات میرزویان، وزیر امور خارجه، در نشست شورای صلح مطرح شد. تصاویر و ویدئوهای منتشر شده نشان میدهد که پاشینیان گفتوگوهای کوتاهی با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، الهام علیاف، رئیسجمهور آذربایجان و دیگر مقامات حاضر در این نشست داشته است.
دفتر نخستوزیری ارمنستان اعلام کرد که در این نشست، طرح صلح غزه و گامهای آتی مورد بحث و تشریح قرار گرفت. همچنین، ترامپ در سخنرانی خود به مناقشه ارمنستان و جمهوری آذربایجان و صلحی که با میانجیگری وی برقرار شده، اشاره کرد. در بیانیه دفتر پاشینیان آمده است که رئیسجمهور آمریکا از تلاشهای نخستوزیر ارمنستان و رئیسجمهور آذربایجان قدردانی و بر اهمیت دستاوردهای حاصلشده تأکید ورزید.
تحلیل کارشناس: همسویی ایروان و باکو در بازی بزرگ ژئوپلیتیک
روبرت غوندیان، کارشناس مسائل سیاسی، معتقد است که دلیل این اطمینان پاشینیان، درک مجدد او از همسویی ارمنستان و جمهوری آذربایجان در یک سوی «بازی بزرگ ژئوپلیتیک» در آمریکا است که خطر تداوم مناقشه را کاهش میدهد.
غوندیان توضیح داد که ترامپ به دنبال ارائه هژمونی آمریکا در یک جهان چندقطبی است؛ رویکردی که با شرایط دهه ۹۰ میلادی متفاوت است. به گفته وی، ارمنستان و جمهوری آذربایجان هر دو با این رویکرد موافقت کرده و جایگاه مشخصی در کشمکشهای ژئوپلیتیک کنونی یافتهاند. این تحلیلگر در یک برنامه تلویزیونی، ابعاد «شورای صلح»، رویکردهای ایروان و باکو و چشمانداز امضای توافقنامه صلح میان دو کشور را مورد بررسی قرار داد.
جزئیات نشست و چشمانداز جایگزینی شورای امنیت سازمان ملل
ارمنستان به عنوان یکی از اعضای مؤسس به «شورای صلح» که توسط ترامپ ایجاد شده، پیوسته است. پاشینیان پیشتر در ژانویه، در حاشیه مجمع جهانی اقتصاد داووس، در مراسم رسمی امضای اساسنامه این شورا شرکت کرده بود. در ابتدا هدف این ابتکار نظارت بر بازسازی غزه اعلام شده بود، اما ترامپ بعداً اعلام کرد که این شورا باید به مشکلات بزرگتری نظیر مناقشات جهانی بپردازد.
روبرت غوندیان اظهار داشت که ترامپ در حال شکلدادن به نهاد تنظیمگر جدیدی در جهان است که در ماهیت خود قرار است جایگزین شورای امنیت سازمان ملل شود. وی افزود که هنوز برای گفتن اینکه این نهاد دقیقاً سازمان ملل جدید خواهد بود، زود است، اما ترامپ قصد دارد شورای صلح را به یک نهاد نظارتی جدید تبدیل کند که نقش ناظر و نگهبان را ایفا کند.
غوندیان معتقد است که موفقیت این طرح مشخص نیست، بهویژه با توجه به اینکه تنها سه سال از دوره ریاستجمهوری فعلی آمریکا باقی مانده است. وی همچنین اشاره کرد که همه کشورهای اتحادیه اروپا با اقدامات و دیدگاههای ترامپ موافق نیستند، اما میدانند که باید سطح تابآوری خود را افزایش دهند. به گفته او، در جهانی که ترامپ تصور میکند، سایر قطبها باید یک پله پایینتر از آمریکا قرار بگیرند و اگر اتحادیه اروپا به این جایگاه رضایت دهد، بعید نیست که رهبران اروپا نیز تصمیم بگیرند بخشی از این نهاد جدید باشند.
منافع مشترک در جهان چندقطبی و کاهش تنشها
به باور این کارشناس، کشمکشهای ژئوپلیتیک کنونی حول محور هژمونی آمریکا در یک جهان چندقطبی در جریان است و ایروان و باکو در یک سمت این معادله قرار دارند. وی تأکید کرد که هرچه اقدامات و دیدارهای ارمنستان در چارچوب این دستور کار بیشتر باشد، انتظارات از آمریکا به عنوان ابرقدرت شماره یک جهان میتواند بیشتر باشد.
غوندیان توضیح داد که اگر ارمنستان یا جمهوری آذربایجان در جبهه چین و روسیه (که با این دستور کار مخالفاند) بازی میکردند، تنشها همچنان ادامه مییافت و خطر جنگهای نیابتی وجود داشت. او معتقد است همسویی عملی دو کشور در این جبهه نشان میدهد که حداقل در کوتاهمدت نباید مشکل خاصی با یکدیگر داشته باشند، زیرا این امر با منطق ترامپ در تضاد است.
گرهخوردن توافق صلح به تغییر قانون اساسی ارمنستان
این تحلیلگر با اشاره به روند امضای پیمان صلح گفت که باکو از موضوع تغییر قانون اساسی ارمنستان به عنوان اهرمی برای بهانهتراشی و تأخیر در امضای سند استفاده میکند تا ایروان را برای مدت بیشتری در وضعیت تعلیق نگه دارد.
غوندیان خاطرنشان کرد که شایعات جدی در ارمنستان و جمهوری آذربایجان وجود دارد مبنی بر اینکه ممکن است باکو پیش از همهپرسی قانون اساسی ارمنستان، توافقنامه را امضا کند، با این شرط که روند تصویب نهایی آن به پس از همهپرسی موکول شود. تغییر قانون اساسی ارمنستان پیششرط باکو برای امضای توافق صلح است. جمهوری آذربایجان ادعا میکند که در قانون اساسی فعلی ارمنستان «ادعاهای ارضی» مطرح شده و بخش مربوط به ارجاع به اعلامیه استقلال را مشکلساز میداند.
ایروان تأکید دارد که هیچ ادعای ارضی علیه همسایگان خود ندارد و تغییر قانون اساسی یک مسئله داخلی است. با این حال، دولت ارمنستان در حال تهیه پیشنویس قانون اساسی جدیدی است که احتمالاً در ماه مارس منتشر میشود و در آن ارجاعی به اعلامیه استقلال وجود نخواهد داشت. این موضوع در نهایت باید از طریق همهپرسی حلوفصل شود. با این وجود، غوندیان تأکید میکند که حتی برگزاری همهپرسی نیز نتایج دلخواه باکو را تضمین نمیکند.
وی پیشنهاد داد که باید به روند تحولات و تأثیر آنها بر افکار عمومی توجه کرد؛ از جمله نشست جامعه سیاسی اروپا در ماه مه در ایروان و انتخابات پارلمانی ارمنستان در ژوئن. غوندیان در پایان گفت که اگر این تحولات فضای مساعدی ایجاد کند، احتمال موفقیت همهپرسی بالاست، اما حتی در صورت شکست همهپرسی، روند توافق صلح از بین نخواهد رفت و اگر منافع صلح بر مضرات نبود آن غلبه کند، باکو حتی بدون تغییر قانون اساسی نیز پای میز مذاکره آمده و توافقنامه را امضا و تصویب خواهد کرد.
