آیا «گیومری ۲» تکرار میشود؟ اتحاد اپوزیسیون، دولت ارمنستان را در آستانه سقوط قرار داد!
نبرد انتخاباتی ارمنستان: پاشینیان در برابر اتحاد اپوزیسیون به رهبری کوچاریان.
ایشخان ساغاطلیان، نماینده ارشد حزب مخالف «فدراسیون انقلابی ارمنی» (داشناکسوتیون)، با قاطعیت اعلام کرد که مقامات دولتی و حزب حاکم در ارمنستان به شدت از تکرار سناریویی که به «گیومری ۲» معروف شده است، بیمناک هستند. این سناریو به اتحاد نیروهای اپوزیسیون در انتخابات محلی سال گذشته در شهر استراتژیک گیومری اشاره دارد که در نتیجه آن، حزب «پیمان مدنی» (حزب نخستوزیر نیکول پاشینیان) نتوانست قدرت را در این شهر به دست آورد.
ساغاطلیان در اظهارات اخیر خود تاکید کرد: «آنها نگرانیهای جدی و عمیقی دارند و البته برای این نگرانی خود دلایل کاملاً موجهی نیز دارند. آنها حق دارند که نگران باشند، زیرا به خوبی میدانند که سبد آرای مشترک و یکپارچه نیروهای اپوزیسیون در انتخابات پیش رو، بسیار بیشتر از آرای آنها خواهد بود.» این اظهارات نشاندهنده اعتماد به نفس بالای مخالفان برای تغییر موازنه قدرت در فضای سیاسی ارمنستان است.
هشدار مقامات دولتی درباره اتحاد اپوزیسیون
طی روزهای اخیر، چهرههای برجسته و اعضای ارشد حزب حاکم ارمنستان به طور مداوم و با لحنی هشدارآمیز اعلام کردهاند که به هیچ وجه اجازه نخواهند داد نیروهای تحت رهبری روبرت کوچاریان (رئیسجمهور پیشین)، ساموئل کاراپتیان (تاجر و میلیاردر سرشناس) و همچنین نیروهای تحت امر گاگیک تساروکیان (رهبر حزب «ارمنستان شکوفا»)، با یکدیگر متحد شوند و از طریق تشکیل یک ائتلاف سیاسی فراگیر، قدرت را در کشور قبضه کنند. این سه چهره سیاسی و اقتصادی از جدیترین منتقدان رویکردهای دولت فعلی به شمار میروند.
واهاگن آلکسانیان، نماینده پارلمان ارمنستان و عضو فراکسیون حزب «پیمان مدنی»، در واکنش به تحرکات اخیر مخالفان با لحنی تند و کنایهآمیز خطاب به آنها اظهار داشت: «پشت گوشتان را خواهید دید، اما عملیاتی به نام "گیومری ۲" را هرگز نخواهید دید.» روبن روبینیان، نایبرئیس مجلس ملی ارمنستان نیز با اتخاذ موضعی مشابه، ادعا کرد: «ما نباید به کوچاریان، یک الیگارش روسی و یک الیگارش محلی با تمایلات طرفدار بلاروس، این اجازه را بدهیم که درباره سرنوشت و آینده کشور ما تصمیمگیری کنند.»
راهبرد حزب حاکم برای خنثیسازی سناریوی «گیومری ۲»
اعضای حزب حاکم به صراحت توضیح دادهاند که چگونه قصد دارند مانع از شکلگیری و موفقیت سناریوی «گیومری ۲» شوند. آنها معتقدند که استراتژی اصلی باید بر پایه آگاهیبخشی به افکار عمومی استوار باشد؛ به این معنا که باید به رایدهندگان و شهروندان ارمنی به دقت توضیح داده شود که نیروهایی که برای شرکت در انتخابات پارلمانی آینده اعلام آمادگی کردهاند، واقعاً چه کسانی هستند و چه اهدافی را دنبال میکنند.
هاسمیک هاکوبیان، یکی دیگر از نمایندگان فراکسیون «پیمان مدنی» در پارلمان، در تشریح این راهبرد اعلام کرد: «ابزار ما این است که با صراحت به شهروندان بگوییم اگر نیروهایی که امروز ادعای قدرت دارند و خود را به عنوان جایگزین و آلترناتیو ما معرفی میکنند، فرصت رسیدن به حاکمیت را پیدا کنند، قطعاً یک الیگارش را به قدرت خواهند رساند. دلیل این امر کاملاً روشن است؛ زیرا خود این مدعیان قدرت نیز در واقع چیزی جز تعدادی الیگارش نیستند.»
وعدهها و تردیدها در مسیر اتحاد اپوزیسیون
از سوی دیگر، ایشخان ساغاطلیان وعده داده است که طی چند هفته آینده به طور رسمی اعلام خواهند کرد که حزب داشناکسوتیون که در قالب فراکسیون «هایاستان» (به رهبری روبرت کوچاریان) به پارلمان راه یافته است، با چه ائتلافی و با معرفی چه کسی به عنوان کاندیدای پست نخستوزیری، پا به عرصه رقابتهای انتخاباتی خواهد گذاشت. وی افزود: «من تصور میکنم که از این منظر سورپرایزها و شگفتیهای خیلی بزرگی در کار نخواهد بود، اما منطقیتر و درستتر آن است که در زمان مناسب و به صورت کاملاً رسمی در این باره صحبت کرده و برنامههای خود را ارائه دهیم.»
پیش از این نیز روبرت کوچاریان اعلام کرده بود که برای تصمیمگیری در خصوص اینکه آیا خودش شخصاً بار دیگر رهبری ائتلاف مخالفان را بر عهده خواهد گرفت یا اینکه کاندیدای دیگری برای این منظور معرفی خواهد شد، به نتایج نظرسنجیهای اجتماعی و افکارسنجیها تکیه خواهند کرد. سایر نیروهای اپوزیسیون نیز در حال حاضر هیچ عجلهای برای اعلام این موضوع ندارند که آیا قصد دارند پس از برگزاری انتخابات، همانند آنچه در شهر گیومری رخ داد، در قالب یک ائتلاف واحد با یکدیگر متحد شوند یا خیر. ایوتا تونویان، سخنگوی گاگیک تساروکیان، در این زمینه اظهار داشت: «بهتر است منتظر نتایج انتخابات بمانیم. میزان رأی اعتمادی که مردم به ما و همچنین به سایر نیروهای سیاسی خواهند داد، تعیینکننده خواهد بود.»
ورود چهرههای جدید و اختلافات داخلی در صفوف مخالفان
در شرایطی که مقامات دولتی ارمنستان به طور پیوسته درباره خطرات تکرار سناریوی «گیومری ۲» هشدار میدهند و سایر نیروهای اپوزیسیون نیز برای صحبت از ائتلافهای مستقیم محتاطانه عمل میکنند، نیروها و چهرههای جدیدی در حال ورود به کارزار انتخاباتی هستند. به عنوان نمونه، مهران بوغوسیان، رئیس پیشین سازمان اجرای احکام اجباری ارمنستان، که از سال ۲۰۱۹ تحت پیگرد قانونی قرار دارد، از کشور روسیه مستقیماً از نیروهای اپوزیسیون در ارمنستان خواستار اتحاد و یکپارچگی شد.
بوغوسیان، که اکنون ریاست حزب «اتحاد ملی ارمنیان» را بر عهده دارد، در پیام خود با لحنی انتقادی اعلام کرد: «اکنون زمان آن فرا رسیده که تمام اختلافات و مناقشات را کنار بگذاریم و حول یک هدف واحد و مشترک گرد هم آییم. امروز هویت ارمنی، کرامت ملی و آینده نسلهای بعدی ما در معرض تهدید و خطر جدی قرار دارد.» با این حال، در میان صفوف مخالفان نیز یکدستی کامل وجود ندارد. ادمون ماروکیان، رهبر حزب «ارمنستان روشن»، نسبت به امکانپذیری و موفقیت سناریوی «گیومری ۲» ابراز تردید کرده و با یادآوری تجربیات گذشته گفت: «پس از انتخابات گیومری، ما شاهد برگزاری انتخابات در منطقه واغارشاپات بودیم؛ جایی که تلاش شد دقیقاً همان سناریوی گیومری تکرار شود، اما آن تلاش با یک شکست مفتضحانه و ناکامی کامل روبرو شد.»
انتخابات پارلمانی ارمنستان برای تاریخ ۷ ژوئن برنامهریزی شده است. در حال حاضر، فضای سیاسی ارمنستان شاهد جابجاییها، صفآراییهای جدید و بازآراییهای بسیار فعالی است که میتواند آینده سیاسی این کشور در منطقه قفقاز را دستخوش تغییرات بنیادین کند.
