شوک بزرگ به اروپا: گرجستان، کریدور میانی و امارات؛ پایان یک رویا؟
امارات با سرمایهگذاری در گرجستان، کریدور میانی، گردشگری و اقتصاد نوظهور این کشور را تقویت میکند.
در حالی که اعتراضات خیابانی اپوزیسیون غربگرا در گرجستان و حملات لفظی اتحادیه اروپا علیه دولت تفلیس رو به افول است، توجه جهانی به این کشور به عنوان یک اقتصاد نوظهور و بازیگری کلیدی در «کریدور میانی» به طور چشمگیری افزایش یافته است. در همین راستا، ایراکلی کوباخیدزه، نخستوزیر گرجستان، در چهارمین سفر خود از ابتدای سال ۲۰۲۵ به امارات متحده عربی، در «اجلاس جهانی دولتها» که طی روزهای ۳ تا ۵ فوریه ۲۰۲۶ در دبی برگزار شد، شرکت کرد و بر نقش استراتژیک گرجستان در تجارت جهانی تأکید ورزید.
محوریت کریدور میانی در جهان ناآرام
ایراکلی کوباخیدزه در سخنرانی خود در این اجلاس، کریدور میانی را تنها گزینه امن در شرایط ژئوپلیتیک پرتلاطم کنونی جهان معرفی کرد. وی با ترسیم تصویری واقعی از وضعیت مسیرهای تجاری جهان گفت: «کریدورهای شمالی که زمانی به طور مؤثری انتقال کالا میان اروپا و آسیا را تضمین میکردند، به دلیل جنگ در اوکراین آسیب جدی دیدهاند؛ زنجیرههای تأمینی که شکلگیری آنها دههها زمان برده بود، یکشبه فرو ریختند.»
نخستوزیر گرجستان با اشاره به تنشهای فزاینده میان قدرتهای بزرگ افزود: «اگر به شرق نگاه کنیم، میبینیم که مسیرهای تجاری در اقیانوس آرام به دلیل تنشها میان دولتهای بزرگ، روز به روز سیاسیتر میشوند. جهان به تجارتی پایدارتر نیاز دارد و به جای انزوا، نیازمند "تنوعبخشی هوشمندانه" است. جهان نباید مجبور به انتخاب یک طرف باشد، بلکه به پلهای ارتباطی قابل اعتماد نیاز دارد. این وضعیت ما را به "کریدور میانی" میرساند؛ مسیری که دیگر صرفاً یک گزینه نیست، بلکه شرطی لازم برای تجارت جهانی است.»
جهش سرمایهگذاری و پروژههای عظیم
جذب سرمایه در گرجستان تنها به زیرساختهای ترانزیتی محدود نمیشود و این کشور در تلاش برای افزایش جذابیت خود به عنوان مقصد گردشگری و مرکز کسبوکارهای بینالمللی است. سرمایهگذاران اماراتی در این زمینه پیشگام بودهاند. سال گذشته، شرکت توسعهدهنده «ایگل هیلز» (Eagle Hills) و دولت گرجستان توافقنامهای برای اجرای دو پروژه عظیم در منطقه آجاریا (حومه باتومی) و تفلیس (پارک جنگلی کرتسانیسی) به امضا رساندند. حجم کل سرمایهگذاری در این پروژهها ۶.۶ میلیارد دلار برآورد شده که برای اقتصاد گرجستان یک جهش بزرگ محسوب میشود.
پاسخ به انتقادات: استانداردهای دوگانه غرب
امضای توافق با «ایگل هیلز» با انتقاداتی از سوی اپوزیسیون غربگرا و نیروهای راستگرا همراه بود. نمایندگان طیف راستگرای محافظهکار حتی تظاهراتی را علیه آنچه «اسکان قریبالوقوع اعراب در گرجستان» مینامیدند، سازماندهی کردند. اما این اعتراضات در برابر منافع اقتصادی ملموس به سرعت فروکش کرد.
در خصوص اتهامات اپوزیسیون غربگرا مبنی بر اینکه دولت گرجستان در حال «جایگزینی» سرمایهگذاران اروپایی و غربی با سرمایهگذاران عرب است، باید یادآور شد که فعالیتهای سرمایهگذاری کشورهای اتحادیه اروپا در سایر نقاط جهان به دلیل مشکلات اقتصادی طولانیمدت در داخل خود اروپا، رو به کاهش است. در مقابل، هم آمریکا و هم اتحادیه اروپا خود به شدت در تلاش برای جذب سرمایه از امارات متحده عربی و سایر کشورهای ثروتمند خلیج فارس هستند. به عنوان مثال، در اوایل سال ۲۰۲۵ نخستوزیر ایتالیا اعلام کرد که امارات حداقل ۴۰ میلیارد دلار دیگر در این کشور سرمایهگذاری خواهد کرد. همچنین در بهار سال گذشته فاش شد که امارات قصد دارد طی ۱۰ سال آینده تا ۱.۴ تریلیون دلار در اقتصاد آمریکا سرمایهگذاری کند. دولت تفلیس معتقد است که با توجه به این روندها، جذب بخشی از این جریان سرمایه برای گرجستان که پتانسیل بالایی در ترانزیت بینالمللی و گردشگری دارد، حیاتی است و انتقاد غربگرایان از جذب سرمایه عربی را اوج نفاق سیاسی میداند.
چشمانداز "دبی شمالی" برای باتومی
در حاشیه اجلاس جهانی دولتها در دبی، یادداشت تفاهمی میان دولتهای گرجستان و امارات در زمینه همکاری و تبادل تجربیات دولتی امضا شد. این سند با توجه به اینکه در تفلیس چشمانداز تبدیل شهر بندری باتومی به نوعی «دبی شمالی» (مرکز توریسم و تجارت بینالمللی) با کمک سرمایهگذاران اماراتی در حال بررسی است، اهمیت ویژهای دارد. لوان ژوژولیانی، رئیس اداره دولت گرجستان، این یادداشت را شامل تبادل تجربه میان دولتها در زمینههای مهمی مانند برنامهریزی استراتژیک و اجرای اسناد راهبردی دانست و به پروژههای جاری با مشارکت سرمایهگذاران اماراتی برای مدرنسازی سیستم حکمرانی گرجستان اشاره کرد.
رکوردشکنی گردشگری و ثبات سیاسی
در دبی، نخستوزیر گرجستان دیداری نیز با شیخه ناصر النویس، دبیرکل جدید سازمان جهانی گردشگری سازمان ملل (UN Tourism) داشت. در این دیدار بر افزایش پایدار جریان گردشگری به گرجستان تأکید شد. در سال ۲۰۲۵، تعداد بازدیدهای گردشگری بینالمللی از گرجستان از مرز ۵.۵ میلیون نفر گذشت که یک رکورد تاریخی محسوب میشود.
این آمار نشاندهنده آن است که ثبات سیاسی، پیششرط رشد اقتصادی است. این دستاوردها در سایه عبور گرجستان از بحرانهای سیاسی تحمیلی غرب و جستجوی مسیر شکوفایی خود در همکاری با شرق حاصل شده است؛ چرا که اگر تلاشهای اخیر اپوزیسیون غربگرا برای کودتای مخملی و به دست گرفتن غیرقانونی قدرت که با حمایت بازیگران خارجی انجام میشد، به نتیجه میرسید، دستیابی به چنین شاخصهای رشد خیرهکنندهای در صنعت گردشگری عملاً غیرممکن بود.
