فوری: انفجار قیمت انرژی در راه؛ جیب شما در خطر است!
تنشهای ژئوپلیتیک در تنگه هرمز، اختلال در عرضه جهانی نفت، افزایش قیمتها و بحران انرژی برای اقتصاد جهانی را تهدید میکند.
الجزیره در گزارشی هشدار داده است که تشدید درگیریها در خاورمیانه و احتمال اخلال در تردد نفتکشها از تنگه هرمز، میتواند به افزایش چشمگیر قیمت نفت، حتی تا بیش از ۱۵۰ دلار در هر بشکه، منجر شده و با ایجاد اختلال گسترده در زنجیره تأمین انرژی، فشار سنگینی بر اقتصاد جهانی وارد کند.
تشدید نگرانیها در بازارهای جهانی انرژی
پایگاه خبری الجزیره با اشاره به افزایش قیمت نفت در بازارهای جهانی به دلیل تنشها در منطقه، نوشت که نگرانیها از سناریوی اعلام وضعیت فوقالعاده «فورس ماژور» توسط شرکتهای انرژی در کشورهای حاشیه خلیج فارس رو به افزایش است. این نگرانیها پس از آن شدت گرفت که قطر، کویت و بحرین در پی تشدید جنگ در خاورمیانه و اختلال در ناوبری در تنگه هرمز، اقدامات مرتبط با این وضعیت را آغاز کردند.
الجزیره تأکید کرد که کشورهای حاشیه خلیج فارس یکی از مهمترین مراکز تولید انرژی در جهان هستند. این منطقه حدود ۳۲.۷ درصد از ذخایر نفتی جهان را در اختیار دارد و روزانه تقریباً ۱۸ میلیون بشکه نفت تولید میکند که معادل حدود ۱۹ درصد از تقاضای جهانی است. همچنین، قطر پس از آمریکا، دومین صادرکننده بزرگ گاز طبیعی مایع در جهان محسوب میشود و حدود ۲۰ درصد از تجارت جهانی گاز مایع را به خود اختصاص داده است؛ این امر هرگونه اختلال در صادرات آن را به عاملی مؤثر بر بازارهای بینالمللی انرژی تبدیل میکند.
اعلام وضعیت "فورس ماژور" و پیامدهای آن
در قراردادهای بینالمللی انرژی، شرکتها و دولتها معمولاً از بند «فورس ماژور» استفاده میکنند تا در شرایط خارج از کنترل، عمل به قرارداد را بدون جریمه یا ادعاهای قانونی به حالت تعلیق درآورند. اعلام این بند عملاً به معنای توقف یا کاهش صادرات است.
در همین راستا، شرکت نفت کویت وضعیت فوقالعاده را برای فروش نفت خام پس از توقف حرکت کشتیها از طریق تنگه هرمز اعلام کرد. شرکت پاپکو انرژی بحرین نیز به طور مشابه وضعیت فورس ماژور را برای عملیات خود اعلام کرده است. این اقدامات نشاندهنده احتمال سرایت این شرایط به سایر تولیدکنندگان در خلیج فارس است.
نهاد اسماعیل، کارشناس انرژی، به الجزیره گفت که اعلام فورس ماژور توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس منجر به توقف عرضه حدود ۱۸ میلیون بشکه در روز خواهد شد. وی افزود که جبران این مقدار در کوتاهمدت بسیار دشوار بوده و در صورت تداوم این روند، قیمت نفت جهشی بیسابقه را تجربه خواهد کرد. اسماعیل همچنین خاطرنشان کرد که افزایش هزینههای حملونقل و بیمه نیز به عاملی دیگر در فشار بر بازارهای انرژی تبدیل شده است.
تأثیرات گسترده بر زنجیرههای تأمین و اقتصاد جهانی
تحلیلهای اقتصادی نشان میدهد که اختلال در ناوبری در تنگه هرمز میتواند صادرات مواد اساسی دیگر، از جمله پتروشیمیها، کودها و فلزات صنعتی را نیز مختل کند. هاشم عقل، کارشناس امور انرژی، میگوید که اعلام فورس ماژور توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس ممکن است منجر به افزایش ۳۰ تا ۵۰ درصدی هزینههای حملونقل و تأخیر چند هفتهای در زنجیرههای تأمین جهانی انرژی شود.
به نوشته الجزیره، افزایش قیمت برق و گاز، به ویژه در اروپا، ممکن است فشارها را بر صنایع پرمصرف انرژی، مانند صنایع شیمیایی و فولاد، افزایش داده و برخی شرکتها را به کاهش تولید یا انتقال فعالیتهای خود به مناطق کمهزینهتر سوق دهد.
در صورتی که جنگ ادامه یابد و صادرات خلیج فارس برای هفتهها مختل شود، اقتصاد جهانی ممکن است با یکی از بزرگترین شوکهای انرژی در دهههای اخیر روبهرو شود و شاهد افزایش سرسامآور قیمتها، اختلال در تجارت و افزایش فشارهای تورمی بر اقتصاد کشورها باشد.
