هشدار فوری: توقف 90 درصدی 54 میلیون بشکه نفت، سونامی قیمتها را آغاز میکند؟
نقش تنگه هرمز در ترانزیت نفت، ذخایر جهانی و تصمیمات اوپک، بر قیمت نفت، بحران انرژی و آینده اقتصاد جهانی تأثیرگذار است.
توقف ۹۰ درصدی ترانزیت نفت در تنگه هرمز، مهمترین شریان انرژی جهان، طی سه شب گذشته معادل ۵۴ میلیون بشکه نفت خام بوده است. این میزان توقف که برای حمل آن به ۲۷ فروند از بزرگترین نفتکشهای جهان نیاز است، یک اختلال بیسابقه را در بازارهای جهانی انرژی ایجاد کرده و زنگ خطری جدی برای اقتصاد بینالملل به صدا درآورده است.
پیامدهای توقف ترانزیت بر ذخایر نفتی منطقه
این انسداد عملی، علاوه بر جهش بهای نفت، به بحران ذخیرهسازی در کشورهای تولیدکننده عضو شورای همکاری خلیج فارس منجر شده است. بر اساس گزارش تحلیلی بلومبرگ که وضعیت تاسیسات نفتی منطقه را بررسی کرده، با مسدود شدن مسیر صادرات، این کشورها به سرعت در حال پر کردن مخازن استراتژیک و عملیاتی خود هستند.
وضعیت اضطراری در عراق و هشدار به تولیدکنندگان بزرگ
عراق، دومین تولیدکننده بزرگ اوپک، به دلیل ظرفیت محدود ذخیرهسازی، ناچار به کاهش گسترده تولید خود شده و با انباشت نفت در مخازن و بنادر مواجه است.
بانک سرمایهگذاری جیپیمورگان هشدار داده است که عربستان سعودی و امارات متحده عربی نیز در صورت تداوم این وضعیت، ظرف چند هفته آینده مجبور به کاهش تولید خواهند شد. پایانه نفتی جُعَیمه در شرق عربستان با سرعت در حال پر شدن است و گزارشها نشان میدهد که چهار مخزن از شش مخزن پالایشگاه راهبردی رأستنوره که پیشتر متوقف شده بودند، اکنون کاملاً از نفت خام پر شدهاند.
چالش ظرفیت ذخیرهسازی ۱۰۰ میلیون بشکهای
برآوردها حاکی از آن است که چهار تولیدکننده اصلی عرب حاشیه خلیج فارس (عربستان، امارات، کویت و عراق) در مجموع حدود ۱۰۰ میلیون بشکه ظرفیت ذخیره خالی دارند که این رقم معادل یکسوم کل ظرفیت اسمی آنهاست.
کارشناسان صنعت نفت پیشبینی میکنند با توجه به اینکه استفاده عملیاتی از این مخازن بهطور معمول کمتر از ۸۰ درصد نیست، برخی از این کشورها ممکن است ظرف کمی بیش از سه هفته، ظرفیت ذخیره خود را کاملاً پر کنند. در سناریوی خوشبینانهتر، حتی اگر عربستان و امارات بتوانند از مسیرهای جایگزین محدود مانند خطوط لوله به دریای سرخ استفاده کنند، این مهلت تنها یک هفته دیگر تمدید خواهد شد.
جهش قیمت نفت و تهدید تورم جهانی
بازارهای جهانی به سرعت به این شوک عرضه واکنش نشان دادند و قیمت نفت خام برنت در بازار لندن با عبور از مرز ۸۵ دلار در هر بشکه، به بالاترین سطح در ماههای اخیر رسید. با وجود انتشار برخی گزارشهای غیررسمی از مذاکرات احتمالی، بهای نفت در روز چهارشنبه نزدیک به ۸۵ دلار تثبیت شد.
تحلیلگران اقتصادی هشدار میدهند که این بحران میتواند به یک تورم ساختاری در اقتصاد جهانی دامن بزند. در شرایطی که کشورهای غربی به ویژه اعضای ناتو با بالاترین نرخ تورم دهههای اخیر مواجه هستند، کاهش عمیقتر تولید در خلیج فارس میتواند طوفانی از افزایش قیمتها را در بازارهای کالا و خدمات به راه اندازد. این رویداد بار دیگر نشان داد که ثبات اقتصاد جهانی به شدت به امنیت منطقه خلیج فارس وابسته است و هرگونه ناامنی در این آبراه حیاتی، پیامدهایی فراتر از مرزهای منطقه به دنبال خواهد داشت.
