شوک بزرگ به صنعت خودرو: نقشه راه نجات یا فاجعه در راه است؟

نخستین نشست تخصصی میز صنعت خودرو با هدف بررسی چالش‌های کلان و تدوین سند بالادستی برای آینده این صنعت در دبیرخانه شورای‌عالی انقلاب فرهنگی برگزار شد. در این گردهمایی که با حضور گسترده متولیان و ذینفعان این صنعت از جمله وزارت صنعت، معدن و تجارت، ستاد توسعه فناوری‌های فضایی و حمل و نقل پیشرفته معاونت علمی، مرکز همکاری‌های تحول و پیشرفت ریاست‌جمهوری، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، انجمن قطعه‌سازان کشور، پلیس راهور تهران بزرگ، سازمان حمل و نقل و ترافیک شهر تهران، صنایع خودروسازی کرمان موتور، دانشگاه صنعتی شریف، پژوهشکده خودرو، سوخت و محیط‌زیست دانشگاه تهران و شرکت‌های فناور مستقر در پارک علم و فناوری دانشگاه تهران در هفته دوم دی‌ماه برگزار شد، بر اهمیت یافتن راه‌حل‌های نخبگانی برای بحران‌های موجود در این حوزه تاکید شد.

تاکید بر ضمانت اجرایی مصوبات و لزوم تحول فناورانه

مهدی دهمرده، معاون فناوری، نوآوری و اقتصاد دانش‌بنیان شورای عالی انقلاب فرهنگی، در ابتدای این جلسه بر جایگاه قانونی مصوبات شورا که حاصل مدت‌ها کار نخبگانی و علمی است، تاکید کرد و آن را هم‌ارز قانون دانست. وی سازمان بازرسی کل کشور را بازوی نظارتی شورا معرفی کرده و هشدار داد که هرگونه ترک فعل یا انحراف در اجرای اسناد مصوب، تحت پیگرد قانونی قرار خواهد گرفت. دهمرده همچنین با اشاره به مشکلات فراوان در عرصه صنعت خودرو و مقایسه وضعیت ایران با سایر کشورها، بر ضرورت اصلاح رویه‌های غلط و تقویت تحقیق و توسعه از سوی دانشگاه‌ها تاکید کرد.

نقش حیاتی صنعت خودرو در اقتصاد ملی و ضرورت تدوین نقشه راه

در ادامه این نشست، رضا علیزاده، مدیر نوآوری و اقتصاد دانش‌بنیان ستاد علم و فناوری شورا، با اشاره به جایگاه ویژه صنعت خودرو در شبکه تولیدات صنعتی کشور، بیان داشت که بیش از ۱۲ درصد اشتغال و حداقل ۵ تا ۱۰ درصد ارزش افزوده کشور از محل این صنعت حاصل می‌شود. وی بر لزوم توجه و ساماندهی حوزه‌های فنی، مهندسی، زیست‌محیطی، ایمنی و اقتصادی این صنعت تاکید کرد و اظهار داشت که خروجی این میز تخصصی، تدوین نظام مسائل کلی و فوری صنعت خودرو در قالب یک بسته سیاستی یا نقشه راه مدون خواهد بود.

همچنین حسین شکری، دبیر میز تخصصی صنعت خودرو، مصوبات شورا را علمی، نخبگانی و دارای ثبات خواند و با اشاره به واردات سالانه حدود ۱۵ میلیارد دلاری قطعات و بنزین مرتبط با خودرو در سالیان اخیر، بر ضرورت استخراج نقشه راهی مدون برای حرکت علمی پرشتاب و رفع تنگناهای موجود تاکید کرد.

چالش‌های ایمنی و کیفیت خودروها از نگاه پلیس راهور

سرهنگ زینی‌وند، رئیس اداره تصادفات و مهندسی ترافیک پلیس راهور تهران بزرگ، با ارائه آماری تکان‌دهنده، کیفیت پایین خودروهای داخلی را عامل اصلی افزایش حوادث جرحی و فوتی در پایتخت دانست. وی افزود که آمار مصدومان حوادث رانندگی در تهران طی ۸ ماهه نخست سال جاری نسبت به مدت مشابه سال قبل، سیر صعودی و نگران‌کننده‌ای داشته است. سرهنگ زینی‌وند همچنین با انتقاد از ترویج استفاده از موتورسیکلت در برخی مدارس، بر لزوم فرهنگ‌سازی مناسب در حوزه حمل‌ونقل تاکید کرد.

اجماع بر راهکارهای جامع برای ارتقای صنعت خودرو

در پایان این جلسه، حاضرین بر مجموعه‌ای از موارد کلیدی برای بهبود صنعت خودرو اتفاق نظر داشتند. این موارد شامل ضرورت تناسب نوع خودروها با ویژگی‌های هندسی جاده‌ها، بهره‌گیری از فناوری خودروهای الکتریکی و هیبریدی، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان، تثبیت جایگاه تحقیق و توسعه، پشتیبانی قوه مقننه، رسیدگی به شکاف فناورانه، قیمت‌گذاری علمی، حمایت دولت از قطعه‌سازان و کارکنان، لزوم تخصص‌گرایی در حکمرانی، توجه جدی به جنبه‌های زیست‌محیطی و کیفیت سوخت، حمایت از تولید ناوگان عمومی داخلی، اهتمام به تنوع سبد انرژی، به‌کارگیری فناوری‌های با سطح آمادگی تکنولوژیکی (TRL) بالای ۷، مشارکت همه ذی‌نفعان، توجه به مالیات و تعرفه‌های وارداتی، استفاده از پلتفرم‌های جدید، تقویت مشارکت بخش غیردولتی و تمرکز دولت بر نظارت و سیاست‌گذاری، و همچنین همکاری نزدیک میان صنعت فولاد و خودروسازی بود.