شوک بودجه 1405: 85 درصد پول ملت سهم فقط 10 دستگاه دولتی!
بودجه ۱۴۰۵: تمرکز بر اصلاح ساختاری و اعتبارات هزینهای دستگاههای دولتی
بررسی لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ نشان میدهد که بخش عمدهای از اعتبارات هزینهای دولت در تعداد محدودی از دستگاهها متمرکز شده است. طبق این بررسی، حدود ۸۵ درصد از کل اعتبارات هزینهای به ۱۰ دستگاه اصلی دولتی اختصاص یافته است.
تمرکز ۸۵ درصدی اعتبارات هزینهای در ۱۰ دستگاه دولتی
تحلیل نحوه توزیع اعتبارات هزینهای در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ حاکی از آن است که بخش عمده مصارف جاری دولت در شمار محدودی از دستگاهها تجمیع شده است. این تمرکز به گونهای است که ۱۰ دستگاه کلیدی، قریب به ۸۵ درصد از مجموع اعتبارات هزینهای را به خود اختصاص دادهاند که بیانگر ساختار خاص مصارف دولت در سال آینده است.
مهمترین دریافتکنندگان اعتبارات و دلایل آن
بر اساس لایحه پیشنهادی بودجه، وزارتخانههای تعاون، کار و رفاه اجتماعی، آموزش و پرورش، علوم، تحقیقات و فناوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، و همچنین مجموعه نیروهای نظامی و انتظامی از جمله مهمترین دریافتکنندگان اعتبارات هزینهای در سال ۱۴۰۵ محسوب میشوند. سهم قابل توجه این دستگاهها از اعتبارات، نشاندهنده آن است که بخش اعظمی از هزینههای جاری دولت صرف انجام وظایف ذاتی، تکالیف قانونی و ارائه خدمات عمومی پایه به شهروندان میشود.
چالشها و پیامدهای ساختار فعلی بودجه
این ترکیب بودجهای دو نکته اساسی را روشن میسازد. نخست، سهم بسیار بالایی از اعتبارات هزینهای به امور عمومی و مأموریتهای اصلی دولت تعلق میگیرد و در عمل، انعطافپذیری محدودی برای کاهش این نوع هزینهها وجود دارد. دوم، با توجه به تمرکز شدید اعتبارات در این دستگاهها، تلاش برای کاهش هزینههای دولت از طریق تقلیل بودجه دستگاههای دیگر در سطح کلان، تأثیر چشمگیری بر کنترل مصارف نخواهد داشت.
راهکارهای پیشنهادی برای مدیریت پایدار هزینهها
کارشناسان معتقدند این ساختار بودجهای نشان میدهد که چالش اصلی در مدیریت هزینهها نه در کوچکسازی اسمی اعتبارات دستگاهها، بلکه در اصلاح ساختاری وظایف، بازنگری در تعهدات قانونی و افزایش بهرهوری در ارائه خدمات عمومی نهفته است. پیگیری چنین مسیری، برای دستیابی به کاهش پایدار هزینههای جاری دولت در بودجههای سنواتی، امری ضروری و اجتنابناپذیر به شمار میرود.
