آمار شوکهکننده/ چرا ایرانیها نصف گذشته گوشت میخورند؟
قیمت گوشت قرمز در بازار دوباره اوج گرفته و بر اساس گزارشهای میدانی، نرخ برخی قطعات گوشت گوسفندی و گوساله از مرز یک میلیون تومان نیز گذشته است؛ موضوعی که نهتنها فشار مضاعفی بر خانوارها وارد کرده، بلکه سرانه مصرف گوشت در کشور را به پایینترین سطح چند دهه اخیر رسانده است.
در همین حال، اختلافات میان تشکلهای دامداری نیز بالا گرفته است. دبیر انجمن فرآوردههای دامی در یک مناظره تلویزیونی، افزایش قیمت گوساله زنده از ۱۹۰ به ۳۶۰ هزار تومان را عامل جهش قیمت گوشت دانسته و انگشت اتهام را به سمت انجمن گاوداران گرفته است. اما گاوداران این ادعا را رد کرده و میگویند گرانی نهادههای دامی آنها را ناچار به افزایش قیمت کرده است.
این درگیریهای صنفی در حالی رخ میدهد که طی ماههای اخیر گزارشهایی درباره خالیفروشی ۸ هزار میلیارد تومانی نهادهها، زیرمیزی، دو فاکتور در بازارگاه و گرانفروشی چند برابری دلالان منتشر شده؛ مسائلی که دامداران و حتی نمایندگان مجلس را نسبت به عملکرد وزارت جهاد کشاورزی معترض کرده است.
نماینده زنجان اخیراً اعلام کرد وزیر جهاد کشاورزی «مسئول مستقیم بینظمیهاست» و تاخیر در بررسی استیضاح او در هیئترئیسه مجلس «خلاف آییننامه» است.
از سوی دیگر، آخرین گزارش مرکز آمار نشان میدهد سرانه مصرف گوشت در ایران در سال ۱۴۰۲ به ۶ کیلوگرم سقوط کرده؛ رقمی که نسبت به ۱۲ کیلوگرم سالهای قبل نصف شده و بهخوبی نشاندهنده کاهش توان خرید مردم است.
با این حال، تازهترین برآورد سازمان خواروبار جهانی (FAO) تصویر متفاوتی ارائه میدهد. طبق این گزارش، سرانه مصرف گوشت قرمز و سفید در ایران ۳۱.۹ کیلوگرم اعلام شده؛ عددی که شامل مجموع گوشت گوساله، گوسفند و مرغ است. مقایسه این آمار با ترکیه نشان میدهد سرانه مصرف این کشور ۴۶.۸ کیلوگرم است؛ یعنی بیش از ۱۴ کیلوگرم بیشتر از ایران.
به باور کارشناسان، شکاف میان آمار رسمی داخل و دادههای بینالمللی نشان میدهد مصرف گوشت قرمز در ایران بهشدت کاهش یافته اما بخشی از افت مصرف توسط گوشت مرغ جبران شده است. با این حال تورم خوراکیها، جهش بهای نهادهها و ساختار پیچیده توزیع، همچنان سد راه بازگشت بازار گوشت به ثبات است.