فوری: پیشنهاد غیرمنتظره داور سابق لیگ برتر؛ VAR باید از فوتبال ایران حذف شود؟
گراهام اسکات از اصلاحات VAR و سیستم چلنج برای افزایش شفافیت داوری فوتبال خبر داد
گراهام اسکات، داور بینالمللی سابق فوتبال انگلیس، معتقد است که سیستم کمکداور ویدئویی (VAR) در فوتبال نیازمند یک دگرگونی ریشهای و اساسی است. او با تأکید بر لزوم شفافیت بیشتر در تعامل با هواداران، خواستار الگوبرداری فوتبال از تجربیات موفق سایر ورزشها شده است.
ضرورت «انقلاب واقعی» در VAR
اسکات که سابقه حضور در اتاق VAR لیگ برتر را در کارنامه دارد، در گفتوگو با روزنامه دیلی تلگراف، زمان را برای یک «انقلاب واقعی» در این سیستم مناسب دانست. او بر این باور است که فوتبال باید غرور خود را کنار گذاشته و از مدلهای موفق پیادهشده در ورزشهایی نظیر کریکت، تنیس و راگبی الهام بگیرد تا کارایی و پذیرش VAR را بهبود بخشد.
پیشنهاد «سیستم چلنج» برای مربیان
نخستین گام اصلاحی مورد تأکید اسکات، اجرای سیستم «چلنج» (اعتراض) برای مربیان است. بر اساس این پیشنهاد، هر سرمربی در طول مسابقه دو فرصت اعتراض به تصمیم داور خواهد داشت. اگر پس از بازبینی ویدئویی مشخص شود که رأی اولیه داور اشتباه بوده، فرصت اعتراض مربی حفظ میشود. به گفته او، این شیوه میتواند مسئولیتپذیری بیشتری را در میان نیمکتها ایجاد کرده و از اعتراضات نمایشی در کنار خط زمین جلوگیری کند.
شفافیت حداکثری؛ از پخش زنده صدا تا حذف گرافیکها
اسکات همچنین پیشنهاد داد که روند بازبینی صحنهها در اتاق VAR با پخش زنده صدا و تصویر گفتگوهای داوران در ورزشگاه همراه باشد. او هدف از این اقدام را آگاهی دقیق هواداران از مباحث در جریان میان داور وسط و اتاق ویدئو عنوان کرد و تأکید کرد که تماشاگرانی که بلیت تهیه میکنند، «به اندازه کافی سردرگمی را تحمل کردهاند» و شایسته شفافیت کامل در خصوص تصمیمات داوری هستند.
این داور سابق خواستار حذف گرافیکهای فعلی اطلاعرسانی، کنار گذاشتن مانیتورهای کنار زمین و حتی تعطیلی حساب رسمی مرکز مسابقات لیگ برتر در شبکه اجتماعی ایکس شد. او معتقد است که اطلاعرسانی کنونی نه تنها به کاهش ابهام کمک نمیکند، بلکه به پیچیدگی فضا میافزاید.
چالشهای ذاتی VAR؛ تناقض میان ثبات و عقل سلیم
اسکات ادعاهایی مبنی بر اینکه مشکل اصلی به افراد حاضر در اتاق VAR مربوط میشود را رد کرد و توضیح داد که بسیاری از تصمیمات ماهیتی تفسیری دارند و همیشه پاسخ صددرصد قطعی برای آنها وجود ندارد. او اشاره کرد که فوتبال همزمان از داوران انتظار ثبات دارد و نیز خواهان «عقل سلیم» در تصمیمگیریهاست، در حالی که این دو الزاماً همیشه با یکدیگر قابل جمع نیستند.
VAR؛ تصمیم باشگاهها و اشتباهات جنجالی اخیر
به گفته اسکات، رأی ۱۹ باشگاه در برابر یک باشگاه در تابستان ۲۰۲۴ برای ادامه استفاده از VAR، نشاندهنده تمایل مدیران لیگ برتر به پذیرش تأخیرها به بهای افزایش دقت است. با این حال، اشتباهات بحثبرانگیز همچنان تیتر اصلی رسانهها میشوند و دستاوردهای کمتر دیدهشده VAR، مانند کاهش خشونت خارج از جریان بازی یا کم شدن تمارضها، کمتر مورد توجه قرار میگیرند.
در هفتههای اخیر نیز چندین تصمیم جنجالی در لیگ برتر انگلیس انتقادها را تشدید کرده است؛ از جمله مردود شدن گل فولام برابر چلسی، اخراج نشدن ناتان کالینز در دیدار برنتفورد و منچستریونایتد، گل مردود ویرجیل فندایک در بازی منچسترسیتی و لیورپول، و وقفه طولانی در مسابقه نیوکاسل و منچسترسیتی به دلیل اختلال فنی.
سرنوشت VAR در گرو تغییرات بنیادین
اسکات در پایان تأکید کرد که اگر قرار است VAR در فوتبال باقی بماند، باید با شفافیت، مسئولیتپذیری و تغییرات بنیادین همراه شود. در غیر این صورت، هر اشتباه تازه میتواند فاصله میان داوری و هواداران را عمیقتر کرده و به اعتبار این سیستم لطمه بزند.
