۵۸۸ میلیارد دلار برای اوکراین: این هزینه کمرشکن را چه کسی میپردازد؟
بانک جهانی و اوکراین بر بازسازی اقتصاد، انرژی و محیط زیست پس از خسارات جنگ روسیه و بحران پناهندگان تمرکز کردهاند.
بانک جهانی، سازمان ملل متحد، کمیسیون اروپا و دولت اوکراین در گزارشی مشترک اعلام کردند که بازسازی اقتصاد اوکراین در دهه آینده تقریباً ۵۸۸ میلیارد دلار هزینه خواهد داشت. این رقم که به مناسبت چهارمین سالگرد حمله روسیه منتشر شده، ۱۲ درصد بیشتر از تخمین سال گذشته است و خسارات مستقیم وارده به زیرساختها و بخشهای مختلف را نیز شامل میشود.
برآورد جدید از خسارات و نیازهای بازسازی
این مطالعه که بر اساس دادههای جمعآوری شده از ۲۴ فوریه ۲۰۲۲ تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵ انجام شده، نشان میدهد که حملات گسترده روسیه به منابع انرژی در ماههای ژانویه و فوریه سال جاری هنوز در این آمار لحاظ نشده است. با این حال، گزارش کنونی از افزایش ۲۱ درصدی خسارت به زیرساختهای انرژی در مقایسه با سال قبل خبر میدهد.
بر اساس این گزارش، خسارت مستقیم در اوکراین اکنون به ۱۹۵ میلیارد دلار میرسد. بخش مسکن با حدود ۶۱ میلیارد دلار بیشترین آسیب را دیده که تقریباً ۱۴ درصد از کل موجودی مسکن اوکراین را شامل میشود. پس از آن بخش حمل و نقل با ۴۰.۳ میلیارد دلار و بخش انرژی با تقریباً ۲۵ میلیارد دلار در رتبههای بعدی قرار دارند. مردم اوکراین در سال گذشته گاهی تا ۱۸ ساعت در روز بدون برق بودند.
پیامدهای انسانی و اقتصادی جنگ
جنگ همچنین اقتصاد اوکراین را به شدت تضعیف کرده و تولید ناخالص داخلی واقعی را ۲۱ درصد کمتر از سال ۲۰۲۱ و پیش از حمله روسیه نشان میدهد. علاوه بر این، این درگیری بزرگترین بحران پناهندگان در اروپا را از زمان جنگ جهانی دوم به راه انداخته است.
بر اساس پیشبینیها، تا پایان سال ۲۰۲۵، بیش از شش میلیون اوکراینی به عنوان پناهنده در خارج از کشور زندگی خواهند کرد که از این تعداد بیش از یک میلیون نفر تنها در آلمان مستقر شدهاند. همچنین، ۴.۶ میلیون نفر دیگر نیز در داخل کشور آواره شدهاند. یولیا سویریدنکو، نخست وزیر اوکراین، اظهار داشت که هزینه تخمینی بازسازی و بهبود اقتصادی که تقریباً ۵۸۸ میلیارد دلار است، حدود سه برابر تولید ناخالص داخلی پیشبینی شده برای سال ۲۰۲۵ خواهد بود.
لزوم اصلاحات و مشارکت بخش خصوصی
در ادامه این گزارش آمده است که برای مدیریت این مبالغ هنگفت، اوکراین باید اصلاحات گستردهای را آغاز کند. تخمین زده میشود که تقریباً ۴۰ درصد از این نیاز میتواند توسط بخش خصوصی تأمین شود، مشروط بر اینکه سرمایهگذاریها به بخشهای تولیدی مانند کشاورزی و صنعت سرازیر شوند. گزارش تأکید میکند که "مدل اقتصادی قدیمی، که با رقابت ضعیف و نفوذ قوی دولت مشخص میشود، برای ایجاد پویایی لازم کافی نیست."
ماتیاس اشمال، هماهنگکننده سازمان ملل متحد در اوکراین، نیز بر اهمیت سرمایهگذاری در سرمایه انسانی تأکید کرده و گفت: "بازگشت پناهندگان و ادغام مجدد کهنه سربازان بسیار مهم است. مهمترین دارایی اوکراین مردم آن هستند."
ابعاد زیستمحیطی و درخواست غرامت اقلیمی
در طول چهار سال جنگ روسیه علیه اوکراین، نه تنها صدها هزار نفر کشته و زخمی شدهاند، بلکه محیط زیست و آب و هوا نیز به شدت آسیب دیدهاند. طبق محاسبات جدید «ابتکار حسابداری گازهای گلخانهای جنگها» (IGGAW)، از فوریه ۲۰۲۲، ۳۱۱ میلیون تن معادل دی اکسید کربن منتشر شده است که این مقدار معادل نیمی از گاز گلخانهای آلمان در یک سال است.
یک سوم (۳۷ درصد) از این گازها به دلیل مستقیم خود جنگ، از طریق سوزاندن مقادیر عظیم سوخت توسط جتها، کشتیها و تانکها، وارد جو شدهاند. همچنین، آتشسوزیهای جنگلی و بوتهزارهای ناشی از جنگ، که عمدتاً در خطوط مقدم یا نزدیک آنها رخ دادهاند، تقریباً یک چهارم از انتشار گازهای گلخانهای را تشکیل میدهند.
اوکراین از روسیه به خاطر خسارات اقلیمی وارد شده در طول جنگ، درخواست غرامت کرده است. این کشور در کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد در برزیل، خواستار تخصیص ۵۷ میلیارد دلار آمریکا برای تأمین مالی بازسازی سازگار با محیط زیست پس از جنگ شد. این ادعاها قرار است به فهرست خسارات اوکراین در شورای اروپا ارائه شود.
