رسوایی طرح ترامپ در غزه: آیا مقاومت خلع سلاح میشود؟ سناریوهای مخفی پساجنگ!
جنگ غزه، مقاومت فلسطین، اشغالگری اسرائیل و خلع سلاح؛ آینده آرمان فلسطین در گرو طرح صلح ترامپ و تشکیلات خودگردان.
مسئله مقاومت فلسطین و لزوم خلع سلاح گروههای آن، پس از جنگ اخیر غزه به یکی از بحثبرانگیزترین موضوعات تبدیل شده است. همزمان با ورود ظاهری به مرحله دوم توافق آتشبس، فشارهای بینالمللی برای خلع سلاح گروههای مقاومت فلسطین رو به افزایش است. در همین حال، ناظران و تحلیلگران نسبت به انحراف از اصل مشکل فلسطین که همانا اشغالگری رژیم صهیونیستی در اراضی فلسطینی است، هشدار میدهند.
پارادوکس خلع سلاح و دستاوردهای مقاومت
«محسن صالح»، مدیر مرکز مطالعاتی الزیتونه، در حاشیه هفدهمین کنفرانس الجزیره، به دستاوردهای چشمگیر مقاومت در نبرد طوفان الاقصی اشاره کرد. وی این دستاوردها را شامل ایجاد یک زلزله بزرگ در کابینه رژیم صهیونیستی، تحمیل خسارات سنگین انسانی، نظامی و اقتصادی، انزوای بینالمللی این رژیم و تضعیف پروژههای عادیسازی روابط دانست. صالح همچنین بازگرداندن اعتماد به نفس به مردم فلسطین و الهامبخشی به امت اسلامی را از دیگر پیامدهای مثبت این نبرد برشمرد.
او ایده خلع سلاح مقاومت را یک مسئله وارونه و دارای پارادوکس بزرگ توصیف کرد و تاکید کرد که متجاوز اصلی همواره رژیم صهیونیستی بوده و این رژیم جنگ نسلکشی علیه غزه را آغاز کرده است. به گفته وی، اسرائیل مسئول شهادت دهها هزار فلسطینی و ویرانی گسترده منازل در غزه است. بنابراین، اگر قرار بر خلع سلاح باشد، این رژیم صهیونیستی است که باید خلع سلاح شده و به اشغالگری خود پایان دهد.
در همین راستا، «هانی المصری»، مدیر مرکز تحقیقات سیاسی و مطالعات استراتژیک فلسطین (مسارات)، مقاومت را «یک حق و یک وظیفه برای مردم فلسطین» دانست. او اظهار داشت که انتخاب شکل مقاومت باید با واقعیتها و شرایط پیرامونی مرتبط باشد. المصری با اشاره به شرایط فعلی عربی و بینالمللی، مقاومت مردمی، تحریم و بایکوت اسرائیل را در حال حاضر موثرتر دانست، بهویژه با توجه به تقویت روایت فلسطینی و جنبش همبستگی بینالمللی.
اما محسن صالح با این دیدگاه مخالفت کرده و بر اساس نتایج نظرسنجیها، رویکرد مقاومت مسلحانه را در تاریخ فلسطین دارای بیشترین محبوبیت دانست. وی افزود که مقاومت امروز وارد مرحله جدیدی از تجدید قوا و آمادهسازی برای اقدامات آینده شده است.
طرح "شورای صلح ترامپ"؛ ابزاری برای نابودی آرمان فلسطین
طرح موسوم به «شورای صلح» که توسط دولت دونالد ترامپ برای اداره غزه در نظر گرفته شده، با انتقادات گسترده ناظران و محققان روبرو شده است. این طرح به عنوان تلاشی برای قیمومیت بینالمللی بر نوار غزه، بدون ارائه یک چشمانداز سیاسی واقعی برای استقلال فلسطین، ارزیابی میشود.
هانی المصری این طرح را خصمانه و با هدف نابودی آرمان فلسطین و جدایی نوار غزه از کرانه باختری دانسته و هشدار داد که آمریکا از طریق این طرح به دنبال محدود کردن فلسطینیهاست، بدون آنکه تعهد معقولی از رژیم صهیونیستی برای توقف جنایات آن مطالبه کند. او خواستار اتحاد ملی فلسطینیها برای مقابله با این طرح شد.
«حسن البراری»، استاد روابط بینالملل در دانشگاه قطر، نیز اظهار داشت که شورای صلح ترامپ به جای حل منازعه، صرفاً به مدیریت درگیری در فلسطین میپردازد و منجر به حاکمیت فلسطین و تشکیل یک کشور مستقل نخواهد شد. وی ابهاماتی در خصوص وظایف، اعضا و موضع این شورا در قبال سلاح مقاومت یا بازسازی غزه مطرح کرد و تاکید کرد که ترامپ از یک فرآیند سیاسی بدون اشاره به کشور مستقل فلسطینی سخن میگوید.
این پژوهشگر قطری طرح آمریکا را تلاشی برای خرید زمان و فاقد دیدگاه استراتژیک کامل برای آینده آرمان فلسطین دانست.
تشکیلات خودگردان و توهم توافق اسلو
هانی المصری به تفرقه و اختلاف داخلی به عنوان یکی از برجستهترین موانع دستیابی به آرمانهای مردم فلسطین اشاره کرد. او بحران نظام سیاسی فلسطین را عاملی برای تشدید تفرقه و خسارات اجتنابناپذیر دانست و گفت که طرفهای خارجی از این تفرقه سوء استفاده کردهاند.
مدیر مرکز مطالعات الزیتونه نیز با انتقاد از سیاستهای تشکیلات خودگردان فلسطین، بیان کرد که این تشکیلات درها را به روی مشارکت واقعی فلسطینی، بهویژه با نیروهای مقاومت، باز نکرده و همچنان به دنبال اجرای توافق اسلو است؛ توافقی که عملاً مرده و فاقد اعتبار است. او افزود که تشکیلات خودگردان همچنان در تلاش برای راضی نگه داشتن آمریکا و رژیم صهیونیستی و اجرای تعهدات مربوط به سرکوب مقاومت در کرانه باختری است و میکوشد خود را به عنوان جایگزین مقاومت در نوار غزه معرفی کند.
محسن صالح با اشاره به خطرات طرح شورای صلح ترامپ برای آینده فلسطین، خواستار تدوین یک برنامه ملی فلسطینی برای مقابله با آن شد و تاکید کرد که سازمان آزادیبخش فلسطین باید خانه ملی را بر اساس شرایط و خواستههای ملی فلسطینی بازسازی کند، نه بر مبنای تحمیلات دشمنان.
سناریوهای پیشروی غزه
تحلیلگران، سناریوهای مختلفی را برای آینده غزه ترسیم کردهاند. مدیر مرکز مطالعاتی الزیتونه معتقد است که جنگ غزه عملاً متوقف نشده و مردم فلسطین نیز تا پایان اشغالگری، مقاومت خود را متوقف نخواهند کرد؛ از این رو، درگیری فلسطینی-صهیونیستی ادامه خواهد داشت.
وی سناریوهای احتمالی را اینگونه برشمرد:
- موفقیت نسبی طرح ترامپ، اما با امتناع طرف فلسطینی از خلع سلاح و عدم عقبنشینی طرف اسرائیلی.
- فرسایش تدریجی طرح ترامپ به دلیل مانعتراشی و باجگیری مداوم رژیم صهیونیستی.
- احتمال از سرگیری مجدد جنگ توسط رژیم صهیونیستی علیه غزه.
از سوی دیگر، حسن البراری، استاد دانشگاه قطر، اظهار داشت که اسرائیل از نحوه مدیریت غزه پس از جنگ بیاطلاع است و بنابراین محتملترین سناریو، حفظ وضعیت موجود در غزه خواهد بود. وی همچنین اشاره کرد که موضع جامعه بینالمللی در قبال جنگ غزه تغییری نکرده و صفبندیها به شکل سابق باقی ماندهاند.
