فوری و تکاندهنده: یارانه دلاری سوختهای استراتژیک آب رفت! / آماده سونامی گرانی برای صنعت و مردم باشید؟
ناترازی انرژی؛ چالش اصلی سیاستگذاری مصرف سوخت و یارانهها
بخش قابل توجهی از یارانههای انرژی در کشور، علاوه بر بنزین و گازوئیل، به سوختهایی نظیر نفتکوره، نفت سفید و گاز مایع اختصاص دارد. این سوختها که نقش حیاتی در تأمین انرژی نیروگاهها، صنایع و بخشی از مصارف خانگی ایفا میکنند، طی دهه اخیر شاهد تغییرات چشمگیری در ساختار مصرف و میزان یارانههای خود بودهاند که نشاندهنده پیوند مستقیم با سیاستهای قیمتگذاری و ناترازیهای بخش انرژی است.
جایگاه نفتکوره، نفت سفید و گاز مایع در سبد انرژی
نفتکوره، نفت سفید و گاز مایع از جمله حاملهای انرژی هستند که سهم قابل توجهی از یارانههای دولتی را به خود اختصاص میدهند. این منابع انرژی، به ویژه نفتکوره، سنگ بنای تأمین سوخت بسیاری از نیروگاههای تولید برق و واحدهای صنعتی به شمار میروند. همچنین، نفت سفید و گاز مایع در برخی مناطق و خانوارها، به عنوان سوخت اصلی برای گرمایش و پخت و پز مورد استفاده قرار میگیرند و بخش مهمی از سبد انرژی کشور را تشکیل میدهند.
نوسانات مصرف و کاهش چشمگیر یارانه دلاری
بررسی روند مصرف نفتکوره در یک دهه گذشته نشاندهنده نوسانات شدید و تغییرات ساختاری در الگوی مصرف این سوخت است. همزمان با این تحولات در میزان مصرف، یارانههای دلاری اختصاص یافته به مجموعه نفتکوره، نفت سفید و گاز مایع نیز کاهش قابل توجهی را تجربه کرده است. این کاهش از سطوح دو رقمی میلیارد دلار به چند میلیارد دلار رسیده که بیانگر رویکردهای جدید در مدیریت و قیمتگذاری انرژی است.
پیوند سیاستگذاری با ساختار مصرف صنعتی
تحولات اخیر در میزان یارانهها و الگوی مصرف سوختهای صنعتی، گویای ارتباط مستقیم ساختار مصرف انرژی در بخش صنعت با سیاستهای کلان قیمتگذاری و معضل ناترازی در بخش انرژی کشور است. این تغییرات نشان میدهد که هرگونه سیاستگذاری در حوزه قیمتگذاری حاملهای انرژی، میتواند تأثیرات عمیقی بر شیوههای مصرف صنعتی و بهینهسازی یا عدم بهینهسازی آن داشته باشد. ناترازیهای موجود در تولید و مصرف انرژی نیز به نوبه خود، سیاستگذاران را به سمت بازنگری در تخصیص یارانهها و مدیریت تقاضا سوق داده است.
