راز وحشتناک بودجه افشا شد: یارانه دلاری سوخت، اقتصاد را به زانو درآورد!

یارانه‌های آشکار و پنهان، به ویژه در بخش انرژی، همواره به عنوان یکی از چالش‌های اساسی اقتصاد ایران مطرح بوده‌اند. این یارانه‌ها که دولت با هدف حمایت از اقشار کم‌برخوردار و توزیع عادلانه حمایت‌ها به صورت مستقیم یا غیرمستقیم اختصاص می‌دهد، بار مالی قابل توجهی را بر دوش بودجه عمومی کشور تحمیل می‌کنند. در این میان، یارانه‌های مربوط به بنزین و گازوئیل بیشترین سهم را به خود اختصاص داده و گزارش‌های جدید از سازمان برنامه و بودجه نشان‌دهنده افزایش چشمگیر مصرف و هزینه‌های آن است.

رشد چشمگیر مصرف و بار مالی یارانه انرژی

بر اساس گزارش اخیر سازمان برنامه و بودجه، مصرف ترکیبی بنزین و گازوئیل در کشور از حدود ۵۹ میلیارد لیتر در سال ۱۳۹۰ به بیش از ۸۶ میلیارد لیتر در سال ۱۴۰۳ افزایش یافته است. این افزایش تقاضا در حالی رخ داده که یارانه دلاری اختصاص یافته به این دو سوخت برای سال جاری میلادی، در حدود ۳۶ میلیارد دلار برآورد می‌شود. این ارقام گویای فشاری فزاینده بر منابع مالی کشور و ضرورت بازنگری در سیاست‌های حمایتی است.

پیامدهای سیاست قیمت‌گذاری یارانه‌ای

ادامه روند فزاینده مصرف و یارانه انرژی، به طور مستقیم به سیاست‌های قیمت‌گذاری پایین این فرآورده‌ها بازمی‌گردد. قیمت‌گذاری دستوری و پایین‌تر از قیمت واقعی، تقاضا را تحریک کرده و به رشد افسارگسیخته مصرف منجر شده است. این رویکرد نه تنها بار مالی سنگینی را بر بودجه و منابع عمومی کشور تحمیل می‌کند، بلکه می‌تواند به هدررفت منابع، قاچاق سوخت و کاهش انگیزه برای بهینه‌سازی مصرف نیز دامن بزند.