عواقب وحشتناک: واگذاریهای بیضابطه، کشور را به قهقرا میبرد!
چالشهای نظارتی ایمیدرو بر واگذاری معادن به بخش خصوصی و مشارکت صندوقهای بازنشستگی.
امیر نوژن یونسیان، معاون سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع ایران (ایمیدرو)، در نشستی تخصصی درباره روشهای واگذاری مدیریت یا بهرهبرداری هشدار داد که واگذاری بدون تعیین شاخصهای سنجش دقیق و زیرساختهای نظارتی کافی، نه تنها ابزاری برای توسعه نخواهد بود، بلکه میتواند زمینه شکست را فراهم آورد.
مزایا و چالشهای بینالمللی واگذاریها
یونسیان با اشاره به مزایای جهانی واگذاریها، انتقال تکنولوژی، توزیع ریسک و افزایش بهرهوری را از جمله مهمترین دستاوردهای این رویکرد برشمرد. وی در عین حال به نمونههای شکستخورده بینالمللی مانند تجربیات آب بولیوی و دارالسلام تانزانیا اشاره کرد و گفت که طرح ضعیف و نظارت ناکافی از دلایل اصلی این ناکامیها بوده است. او تاکید کرد که تا زمانی که شاخصهای سنجش درستی وجود نداشته باشد، هرگونه واگذاری محکوم به شکست است.
به گفته معاون ایمیدرو، در هر واگذاری باید این سوالات کلیدی مطرح شود که آیا مشکل اصلی مدیریت است یا سرمایه؟ آیا شاخصهای سنجش تعیین شدهاند؟ و آیا مجموعهای که قرار است مدیریت را بر عهده بگیرد، زیرساختها و امکانات لازم را دارد؟ وی واگذاری را صرفا یک ابزار دانست و نه یک هدف، و افزود که نمیتوان یک مدل واگذاری را برای همه موارد تکرار کرد و باید بر اساس شرایط هر مجموعه، مدلی جداگانه در نظر گرفت.
تشریفات؛ مهمترین چالش شرکتهای دولتی
امین میرزایی، مدیر اقتصادی شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران (ایمپاسکو)، در این نشست به چالشهای پیش روی شرکتهای دولتی اشاره کرد. وی اظهار داشت که بسیاری از بنگاههایی که در گذشته موفق بودهاند، امروز به دلیل عدم توانایی در جذب نیروی انسانی متخصص، نداشتن دانش فنی و کمبود سرمایه در گردش، دچار مشکل شدهاند. میرزایی به تشریفات طولانی اداری، به ویژه در زمینه خرید محصول و نیاز به مناقصه، به عنوان عاملی برای از دست رفتن مزیت رقابتی و عقب افتادن شرکتهای دولتی از بازار اشاره کرد.
او راهبرد مشارکت با بخش خصوصی را راه حلی برای جبران نقاط ضعف شرکتهای دولتی و ایجاد یک وضعیت برد-برد دانست. میرزایی تاکید کرد که در مدلهای جدید راهبری و مدیریت، تلاش میشود تا تشریفات دستوپاگیر کنار گذاشته شود تا تولید با دیدگاه بخش خصوصی و چابکی بیشتری انجام شود و مزیتهای بخش دولتی و خصوصی در هم آمیخته شوند. وی خاطرنشان کرد که اگرچه اخذ امتیاز معدن برای بخش خصوصی ممکن است دشوار باشد، اما دولت از قبل چنین ظرفیتی را فراهم کرده است.
اصلاح نظام بنگاهداری صندوقهای بازنشستگی؛ اولویت منافع ذینفعان
فرشاد حقپناه، رئیس ستاد راهبری اصلاح نظام بنگاهداری صندوقهای بازنشستگی، در بخش دیگری از این نشست، دغدغه مشترک برای اصلاح نظام بنگاهداری صندوقهای بازنشستگی و افزایش بهرهوری را مورد تاکید قرار داد. وی با اشاره به موفقیتهای محدود در این زمینه، گفت که با توجه به شرایط اقتصادی، نمیتوان یک نسخه واحد برای همه بنگاهها پیچید.
حقپناه توضیح داد که شاید برای یک بنگاه احیا، برای دیگری واگذاری، برای موردی انحلال و برای برخی دیگر پیمان مدیریت بهترین راه حل باشد و سلیقه مدیریت نباید مسیر اصلاح همه بنگاهها را دیکته کند. او منافع سهامداران و بازنشستگان را محور اصلی تصمیمگیریها دانست و از مدیران صندوقها خواست تا شرکتهایی را که قابلیت احیا و نجات دارند، معرفی کرده و پیشنهادهای خود را در خصوص چگونگی مسیر اصلاح ارائه دهند.
رئیس ستاد راهبری اصلاح نظام بنگاهداری صندوقهای بازنشستگی با اشاره به ضرورت تغییر نگاه منفی به مشارکت عمومی-خصوصی، تاکید کرد که حتی با بهترین مدیران دولتی نیز، شرایط اقتصادی تضمینی برای موفقیت نیست و همکاری با بخش خصوصی میتواند بخشی از مشکلات را مرتفع سازد.
