فوری و جنجالی: حذف استقلال از آسیا در ۱۱ ثانیه با گل قرن؟! (عکس را ببینید تا باورتان شود)

ورزشگاه بین‌المللی شهر امان شب گذشته صحنه یکی از دراماتیک‌ترین و تلخ‌ترین پایان‌بندی‌های لیگ قهرمانان آسیا ۲ بود. در حالی که تابلوی نتایج عدد ۲-۲ را نشان می‌داد و همگان در انتظار سوت پایان داور بودند، یک تصمیم احساسی از حبیب فرعباسی، دروازه‌بان تیم استقلال، تمامی معادلات را برهم زد و شکستی تلخ را برای نماینده ایران به ثبت رساند.

لحظه سرنوشت‌ساز: حمله تمام‌عیار و ریسک دروازه‌بان

تیم استقلال که برای دستیابی به گل برتری سراپا حمله شده بود، در واپسین ثانیه‌های مسابقه صاحب یک ضربه کرنر شد. در این لحظه، حبیب فرعباسی، دروازه‌بانی که در طول مسابقه نیز با چند خروج متزلزل مورد انتقاد قرار گرفته بود، در حرکتی انتحاری محوطه جریمه خودی را رها کرد و با امید به ثمر رساندن گل پیروزی، به محوطه جریمه تیم الحسین اردن پیوست. اما یزید ابولیلا، سنگربان آماده تیم اردنی، با خروجی موفقیت‌آمیز توپ را مهار کرد و این لحظه سرآغاز شمارش معکوس برای وقوع یک فاجعه برای استقلال شد.

تأخیر ۱۱ ثانیه‌ای؛ غیبت فرعباسی در مسیر بازگشت

نکته حیرت‌انگیز این صحنه، اتفاقی بود که در بازگشت فرعباسی رخ داد. دروازه‌بان الحسین پس از مهار توپ، طبق روال معمول برای اتلاف وقت، ثانیه‌هایی را روی زمین گذراند و سپس بلند شد. در فوتبال، هنگامی که دروازه‌بان در ثانیه‌های پایانی برای گلزنی روی ضربات کرنر یا ایستگاهی جلو می‌کشد، قاعده این است که دست‌کم یک مدافع، معمولاً سریع‌ترین آنها، در دایره میانی زمین مستقر شود تا در صورت عدم بازگشت سریع دروازه‌بان، پوشش لازم را فراهم کند. تیم استقلال بازیکنانی چون آشورماتوف و سامان فلاح را در اختیار داشت و فرعباسی نیز در حال بازگشت بود.

پس از بلند شدن ابولیلا و ارسال توپ، مشخص شد که فرعباسی با سرعتی به مراتب کمتر از انتظار استارت زده است. مسافتی که فرعباسی باید از محوطه جریمه الحسین تا دروازه خودی طی می‌کرد، حدود شصت تا هفتاد متر بود و انتظار می‌رفت این مسیر را در هفت تا هشت ثانیه طی کند. اما بررسی زمان از لحظه مهار توپ توسط ابولیلا تا رسیدن توپ به محوطه جریمه استقلال نشان داد که این بازه زمانی ۱۱ ثانیه به طول انجامید؛ ۱۱ ثانیه‌ای که فرعباسی نتوانسته بود در آن، این مسافت را به موقع طی کند. این تأخیر فاحش در بازگشت، در کنار کندی غیرمعمول ابوالفضل جلالی و آشورماتوف، زمینه را برای ضدحمله‌ای برق‌آسا مهیا کرد که به باز شدن دروازه بدون محافظ استقلال منجر شد.

درس تلخ از وسوسه تروبین: اهمیت سرعت بازگشت

شاید تصویر حماسی آناتولی تروبین، سنگربان اوکراینی بنفیکا، که چند روز پیش در نبرد با رئال مادرید با یک ضربه تماشایی نام خود را در تاریخ ثبت کرد، در ذهن فرعباسی نیز رژه می‌رفت؛ رویای تبدیل شدن به قهرمان استقلال و تکرار آن سکانس طلایی. اما فوتبال همیشه روی خوش خود را به رویاپردازان نشان نمی‌دهد. فرعباسی که می‌خواست «تروبین استقلال» باشد، در محاسبات خود یک فاکتور بزرگ را از قلم انداخت: سرعت بازگشت در صورت لو رفتن توپ. در حالی که تروبین با گلزنی‌اش بنفیکا را به عرش برد، فرعباسی با تأخیر در بازگشت، استقلال را به فرش رساند و ثابت کرد که فاصله بین قهرمان شدن و مقصر تلقی شدن، تنها چند متر دوندگی بیشتر است.

خطای سیستماتیک در پوشش دفاعی

شکست در آخرین ثانیه‌ها همواره دردناک است، اما زمانی که این شکست محصول ناهماهنگی آشکار در ساختار دفاعی باشد، نقدها تندتر و گزنده‌تر می‌شود. در لحظه‌ای که حبیب فرعباسی تصمیم گرفت دروازه را رها کند و به خط حمله اضافه شود، طبق عرف فوتبال، باید یک لایه محافظتی توسط مدافعان برای پوشش دروازه خالی ایجاد می‌شد؛ اتفاقی که هرگز رخ نداد.

اشتباه اساسی در فقدان پوشش توسط مدافعان کناری و میانی نهفته بود که از اصول پایه فوتبال به شمار می‌رود. هنگامی که دروازه‌بان در ضربات ایستگاهی جلو می‌کشد، حداقل دو بازیکن، معمولاً سریع‌ترین مدافعان، باید در دایره مرکزی زمین بمانند تا مسیر مستقیم به سمت دروازه را مسدود کنند. در صحنه گل الحسین، ابوالفضل جلالی و آشورماتوف نه تنها نتوانستند عمق زمین را پوشش دهند، بلکه در بازگشت مقابل مهاجمان تازه‌نفس حریف، با کندی عجیبی عمل کردند. این بدان معناست که استقلال در لحظه کرنر، بدون داشتن «پلان B» برای ضدحمله احتمالی، تمام سرمایه خود را در سبد گلزنی روی ضربه کرنر قرار داده بود.