فاجعه اقتصادی جهانی: ترامپ چگونه دنیا را به خاک سیاه نشاند؟
تنشهای خاورمیانه، قیمت نفت را در بازارهای انرژی افزایش داده و اقتصاد جهانی را به سوی رکود میبرد.
با گذشت نُه روز از حمله مشترک رژیم صهیونیستی و آمریکا به ایران و همراهی رئیسجمهور آمریکا با سیاستهای توسعهطلبانه، بازارهای جهانی در پی واکنش وسیع و غیرمنتظره ایران به این تجاوز، در بهت و حیرت فرو رفتهاند. بسیاری از ناظران اقتصادی با اشاره به گستره غافلگیرکننده واکنش ایران در سطح منطقهای، که شامل هدف قرار دادن پایگاههای نظامی آمریکا در کشورهای خلیج فارس و همچنین حملات موشکی و پهپادی مهلک به عمق سرزمینهای اشغالی بود، از خطای محاسباتی واشینگتن در برنامهریزی این جنگ سخن میگویند.
افت بیسابقه بازارهای سهام جهانی
همزمان با حملات مشترک و پاسخهای قاطعانه ایران، بازارهای اقتصادی دنیا در شوک عمیقی فرو رفتهاند. در همین راستا، بازار سهام آمریکا حدود یک تریلیون دلار کاهش ارزش داشته است. شاخص بورس دبی نیز پس از دو روز تعطیلی، با حدود 5 درصد کاهش، نزدیک به 12 میلیارد دلار افت را تنها در یک روز تجربه کرد.
بورسهای منطقه شرق آسیا، متحدان آمریکا، نیز از این ریزشها در امان نبودهاند؛ به گونهای که شاخص بورس کره جنوبی در 3 روز 20 درصد معادل 500 میلیارد دلار و بورس ژاپن 8 درصد معادل 650 میلیارد دلار ریزش داشته است. ریزش 12 درصدی بورس کره جنوبی فقط در یک روز، از سال 2008 تاکنون بیسابقه بوده است. لازم به ذکر است که حتی بورسهای کشورهایی همچون هند، اندونزی، هنگ کنگ و استرالیا نیز در پی این تحولات نظامی، سقوط کردهاند.
جهش قیمت انرژی و اختلال در تنگه هرمز
در پی گسترش مناقشه و هدف قرار گرفتن زیرساختهای انرژی در منطقه، بازارهای جهانی انرژی با افزایش قابل توجه قیمت نفت و گاز روبرو شدهاند. این در حالی است که با کاهش شدید تردد نفتکشها در تنگه هرمز، نگرانیها درباره اختلال در عرضه جهانی انرژی به شدت افزایش یافته است.
قیمت نفت در هفته نخست درگیریها به بیش از 84 دلار در هر بشکه رسید. برخی تحلیلگران معتقدند با ادامه این وضعیت و رسیدن قیمت نفت به بشکهای 100 دلار، جهان با رکود اقتصادی مواجه خواهد شد. در نتیجه افزایش قیمت نفت، بهای بنزین در ایالات متحده هر روز در حال افزایش است و تاکنون به حدود 5 دلار برای هر گالن در ایالت کالیفرنیا رسیده که نگرانیهایی را میان مصرفکنندگان ایجاد کرده است. قیمت بنزین در ترکیه نیز از زمان آغاز درگیریها، از 3.5 لیر حدوداً 4 برابر شده و به رقم بیسابقه 12.3 لیر رسیده است.
دولت قطر نیز با اعلام وضعیت اضطراری، تولید گاز خود را متوقف کرد. شرکت قطر انرژی نیز اعلام کرده که تولید محصولاتی نظیر اوره، پلیمر و متانول را متوقف خواهد کرد؛ که این امر افزایش قیمت محصولات پتروشیمی در بازارهای بینالمللی را در پی خواهد داشت. از سوی دیگر، یک مقام عراقی به الجزیره اظهار داشت که قیمت خطوط حمل و نقل دریایی به عراق به دلیل افزایش هزینههای بیمه، حدود 60 درصد افزایش یافته است. بندر ینبع عربستان نیز مانند دیگر کشورهای منطقه از افزایش شدید قیمتهای حمل و نقل در امان نمانده است. رویترز به نقل از معاملهگران این منطقه اعلام کرد که هزینههای حمل و نقل در این بندر با 100 درصد افزایش، به 28 میلیون دلار برای هر نفتکش رسیده است. همچنین الجزیره طی خبری اعلام کرد صادرات نفت از اقلیم کردستان عراق از طریق بندر جیهان متوقف شده است.
روزنامه وال استریت ژورنال نیز گزارش کرده است که شرکتها تخلیه و خروج کارمندان خود از خاورمیانه را آغاز کردهاند.
واکنشهای بینالمللی و نگرانی از رکود اقتصادی
«الکساندر ووجیچ»، رئیسجمهور صربستان طی سخنانی اظهار داشت: «اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، همه ما در اروپا عملاً جهنم را تجربه خواهیم کرد. باز شدن تنگه هرمز برای مردم اهمیت حیاتی دارد. به همین دلیل مهم است که چین به عنوان دوست واقعی ایران بر باز شدن تنگه هرمز از سوی ایران اصرار کند، زیرا بدون آن، قیمت نفت همه ما را نابود خواهد کرد.»
صندوق بینالمللی پول نیز با هشدار نسبت به عواقب وضعیت کنونی، اعلام کرد که تشدید درگیریها در خلیج فارس عدم قطعیتهای جدیدی برای اقتصاد جهانی ایجاد کرده است. این نهاد تاکید کرد که اختلال طولانی مدت در بازارهای انرژی، به ویژه بسته شدن احتمالی تنگه هرمز، میتواند عواقب اقتصادی جدی برای کشورهای وابسته به صادرات نفت داشته باشد.
هزینههای گزاف جنگ برای آمریکا و رژیم صهیونیستی
فارغ از تورم تحمیل شده بر اقتصاد کشورهای دنیا، هزینههای وحشتناک این جنگ برای آمریکا و رژیم اشغالگر هر روز فشار بیشتری به آنها وارد میکند. گفته میشود ایران دهها هزار پهپاد شاهد 136 در اختیار دارد. پهپادی که به کابوسی برای نیروهای آمریکایی و صهیونیستی تبدیل شده و عملاً کاری از آنها برای مقابله با این پهپاد بر نمیآید.
منابع مختلف رسانهای اشاره میکنند که هر پهپاد شاهد کمتر از 50 هزار دلار هزینه دارد، در حالی که موشکها و سامانههای پدافندی که برای سرنگونی این پهپاد استفاده میشوند، حتی در صورت موفقیت، هزینههای چند میلیون دلاری روی دست متجاوزان خواهد گذاشت. برآوردها حاکی از هزینه وحشتناک 1 میلیارد دلاری هر روز جنگ برای آمریکا است. این تخمین هزینههای غیر مستقیم (بازسازی نیروهای نظامی، مراقبتهای پزشکی و...) را شامل نمیشود.
خبرگزاری رویترز به نقل از یک منبع اعلام کرده است که پنتاگون در حال تهیه درخواست بودجهای اضافی به ارزش 50 میلیارد دلار برای جبران تسلیحات مصرف شده در جنگ با ایران است. برای مقایسه کافی است بدانیم کل بودجه نظامی کشورهای صنعتی مانند ژاپن (53 میلیارد دلار) و کره جنوبی (44 میلیارد دلار) است. بدیهی است با وجود چنین هزینههای سنگینی، دولت آمریکا مدت زمان زیادی قادر به ادامه جنگ نخواهد بود.
در نهایت باید گفت آمریکا و متحدانش هیچگاه تصور نمیکردند تجاوز به خاک ایران چنین هزینههای سنگینی بر اقتصاد دنیا تحمیل کند و جمهوری اسلامی ایران به تنهایی اینگونه مقابل تمام جهان غرب و زیادهخواهیهای رئیسجمهور آمریکا ایستاده است.
