آیا ناوهای هواپیمابر مُردهاند؟ افشاگری تکاندهنده!
موشکهای ضدکشتی و پهپادها، آینده ناوهای هواپیمابر را در دکترین جنگ دریایی به چالش کشیدهاند.
ناوهای هواپیمابر که در گذشته نماد قدرت مطلق دریایی محسوب میشدند، اکنون با ظهور فناوریهای نوین نظامی، به اهدافی بزرگ و آسیبپذیر تبدیل شدهاند. پیشرفت چشمگیر موشکهای بالستیک ضدکشتی، مصونیت تاریخی این شناورهای عظیم را به چالش کشیده و معادلات قدرت در نبردهای دریایی را دستخوش تغییرات اساسی کرده است.
تغییر موازنه قدرت با ظهور موشکهای پیشرفته
موشکهای بالستیک ضدکشتی، به لطف سرعت هایپرسونیک و قابلیت حمله از زوایای عمودی، توانایی سامانههای دفاعی ناوها را برای واکنش مؤثر به شدت کاهش داده و عملکرد آنها را مختل میسازند. این ویژگیها امکان عبور از نقاط کور راداری را فراهم کرده و دفاع ناوها را در برابر حملات موثر، بیاثر میکند. علاوه بر این، برد بلند این موشکها ناوهای هواپیمابر را مجبور میسازد تا از مناطق درگیری فاصله بگیرند؛ اقدامی که به نوبه خود، توانایی جنگندههای مستقر بر این ناوها را برای پوشش مؤثر میدان نبرد به شدت محدود میکند.
ضعفهای راهبردی و هزینههای سنگین ناوهای هواپیمابر
تمرکز هزاران نیرو و میلیاردها دلار تجهیزات پیشرفته بر روی یک عرشه، ناو هواپیمابر را به هدفی ایدهآل و با ارزش بالا برای دشمن تبدیل میکند. حتی یک اصابت محدود نیز پتانسیل توقف کامل عملیات پروازی ناو را داراست که میتواند پیامدهای جدی عملیاتی و استراتژیک به همراه داشته باشد. از دست رفتن یک ناو هواپیمابر، ضربهای سهمگین به حیثیت سیاسی و نظامی کشور صاحب آن وارد خواهد کرد و به همین دلیل، دکترینهای جدید نظامی بر این باورند که تمرکز قدرت در یک نقطه، یک خطای راهبردی محسوب میشود.
آینده نبردهای دریایی؛ از عرشههای فولادی تا شبکههای هوشمند
در پی این تحولات، پهپادها و سامانههای بدون سرنشین در حال جایگزینی بخشی از نقشها و وظایف سنتی ناوهای هواپیمابر هستند. تحلیلگران نظامی بر این عقیدهاند که جنگهای آینده بیش از آنکه بر عرشههای فولادی غولپیکر متکی باشند، بر پایه شبکههای اطلاعاتی، دادههای هوشمند و فناوریهای هوش مصنوعی شکل خواهند گرفت. این تغییر رویکرد نشان میدهد که عصر تمرکز قدرت به پایان رسیده و دوران نبردهای نامتقارن، که در آن چابکی، پراکندگی و فناوریهای نوین حرف اول را میزنند، آغاز شده است. ناو هواپیمابر دیگر سلطان بیرقیب دریاها نیست و جایگاه آن در دکترین نظامی در حال بازتعریف است.
