حمله بیسابقه معاون ترامپ به دیوانعالی: "ابطال تعرفهها، قانونشکنی آشکار است!"
اختیارات ترامپ برای وضع تعرفهها در بوته نقد دیوان عالی آمریکا
دیوان عالی آمریکا با صدور حکمی، اختیارات رئیسجمهور این کشور برای اعمال یکجانبه تعرفهها را باطل اعلام کرد. این تصمیم بلافاصله واکنشهای شدید و متفاوتی را در پی داشت؛ جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، حکم دادگاه را «بیقانونی» خواند و دونالد ترامپ، رئیسجمهور، ضمن ابراز ناامیدی، به اعمال تعرفههای جدید جهانی تهدید کرد. در مقابل، برخی قانونگذاران جمهوریخواه و اکثریت افکار عمومی از این حکم حمایت کردهاند.
جزئیات حکم دیوان عالی و واکنش معاون رئیس جمهور
بر اساس حکم دیوان عالی که با شش رأی موافق در برابر سه رأی مخالف صادر شد، «قانون اختیارات اقتصادی اضطراری بینالمللی» (IEEPA) به رئیسجمهور آمریکا قدرت اعمال یکجانبه تعرفهها را نداده است. این تصمیم به معنی لغو تعرفههای گستردهای است که دولت ترامپ پیش از این بر بسیاری از کشورهای جهان وضع کرده بود.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، در واکنش به این حکم، انتقاد شدید خود را ابراز کرد. وی در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: "امروز، دیوان عالی تصمیم گرفت که کنگره، بهرغم آنکه به رئیسجمهور این اختیار را داده است تا واردات را کنترل کند، بهراستی این کار را انجام ندهد. این بیقانونی دیوان عالی است و تنها تأثیر آن، دشوارتر شدن حمایت از صنایع آمریکا و حفظ زنجیره تأمین خواهد بود." ونس همچنین به دیگر اختیارات گسترده تعرفهای که همچنان در اختیار رئیسجمهور است، اشاره کرد.
واکنش تند ترامپ و تهدیدات جدید
اظهارات ونس منعکسکننده سخنان دونالد ترامپ است که شب گذشته در کاخ سفید از برخی اعضای دیوان عالی ابراز شرمساری کرده بود. ترامپ پس از صدور حکم دادگاه عالی، ضمن تهدید کل جهان، اظهار داشت: "کشورهای خارجی که سالهاست دارند از ما کلاهبرداری میکنند، از این موضوع ذوقزده هستند، دارند توی خیابانها شادی میکنند، اما این شادیشان زیاد طول نمیکشد، میتوانم این را به شما تضمین کنم."
وی در ادامه تأکید کرد که حکمی را برای اعمال تعرفههای جهانی ۱۰ درصدی، علاوه بر تعرفههای عادی موجود، امضا خواهد کرد. این اعلام، نشاندهنده عزم ترامپ برای ادامه سیاست تعرفهای خود، حتی در تضاد با حکم دیوان عالی است.
سابقه و پشتوانه قانونگذاری تعرفهها
دونالد ترامپ نخستین رئیسجمهوری است که در نزدیک به ۵۰ سال تاریخ «قانون اختیارات اقتصادی اضطراری بینالمللی»، تلاش کرده است از آن برای اعمال تعرفه استفاده کند. پیش از این نیز، پس از اعمال تعرفههای گسترده توسط ترامپ، قانونگذارانی از هر دو حزب نسبت به استفاده وی از این قانون ابراز نگرانی کرده بودند و به اختیاراتی اشاره داشتند که از سوی قانون اساسی به کنگره برای مالیات فدرال داده شده است.
دولت ترامپ پیشتر با اعلام وضعیت اضطراری دربارهٔ فنتانیل، بر کانادا، چین و مکزیک تعرفه وضع کرده بود و اخیراً نیز با اعلام «اضطرار کسری تجاری»، تعرفههای متقابل را بر دهها شریک تجاری در سراسر جهان اعمال کرده بود. این تصمیم دیوان عالی، ابتکار اقتصادی و سیاست خارجیای را که دولت ترامپ آن را مهمترین اقدام دورهٔ دوم ریاستجمهوری خود میدانست، باطل میکند.
حمایتهای داخلی و نظرسنجیها
در همین حال، نتایج نظرسنجی اخیر نشان میدهد که ۶۷ درصد مردم آمریکا از تصمیم دیوان عالی برای لغو سیاست اعمال تعرفهها حمایت میکنند؛ این رقم مشابه نتایج نظرسنجی انجامشده در ماه فوریه است.
برخی قانونگذاران جمهوریخواه نیز از تصمیم دیوان عالی حمایت کردند. سناتورهای جمهوریخواه راند پائول و میچ مککانل از این حکم تقدیر کردند. سناتور پائول این حکم را "دفاع از جمهوری ما" نامید و مککانل نیز در بیانیهای گفت: "تصمیم دیوان عالی جای هیچ شکی دراینباره باقی نمیگذارد."
این حکم یک شکست نادر برای دولت ترامپ محسوب میشود؛ دولتی که معمولاً در برابر دیوان عالی با اکثریت محافظهکار خود، در موجی از درخواستهای اضطراری وزارت دادگستری برای لغو احکام دادگاههای پایینتر، پیروز شده بود.
