شوک جدید دهقانی فیروزآبادی: فقط رفع کل تحریمها یا هیچ!
تاکید دهقانی فیروزآبادی بر حفظ خطوط قرمز ملی و توان دفاعی در مذاکرات رفع تحریمها
سیدجلال دهقانی فیروزآبادی، دبیر شورای راهبردی روابط خارجی، با حضور در یک برنامه گفتگوی ویژه خبری، ابعاد مختلف دور جدید مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو را پس از نشست مسقط، از جمله واقعیتها، سناریوها و پیامدهای آن، مورد بررسی و تحلیل قرار داد. وی با تبیین رویکرد جمهوری اسلامی ایران در این گفتگوها، بر اهمیت رفع تحریمها، حفظ خطوط قرمز ملی و نقش قدرت دفاعی و مردمی تاکید کرد.
بررسی دور جدید مذاکرات؛ از مسقط تا ژنو
دهقانی فیروزآبادی با اشاره به نشست پیشین مسقط، عنوان کرد که در آن دور یک چهارچوب کلی از مطالبات و خطوط قرمز دو طرف تبادل شد و قرار شد طرفین برای رایزنی و جمعبندی به پایتختهای خود بازگردند. وی افزود: «حدود ۱۰ روز فاصله بین نشست اول و دوم طول کشید و طبیعتاً در این مدت دو طرف دیدگاههایشان را به یک جمعبندی رساندهاند که در گفتوگوهای ژنو مطرح خواهد شد.»
دبیر شورای راهبردی روابط خارجی تاکید کرد که مذاکرات به صورت غیرمستقیم ادامه خواهد یافت و طرفین میتوانند دیدگاههای خود را به صورت شفاهی یا کتبی از طریق واسطه (عمان) منتقل کنند. وی با اشاره به ترکیب کامل هیئت ایرانی شامل کارشناسان سیاسی، حقوقی، اقتصادی و فنی، تصریح کرد که این نشان میدهد در دور جدید جزئیات بیشتری مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت.
اصرار ایران بر مذاکرات غیرمستقیم و هدف اصلی رفع تحریمها
دهقانی فیروزآبادی هدف اصلی جمهوری اسلامی ایران از ورود به گفتگوها را «رفع تحریمها» دانست و بیان کرد: «چه مذاکرات قبلی و چه گفتگوهای فعلی، موضوع اصلی از نظر ما این است که بتوانیم تحریمها را به طور کلی یا جزئی رفع کنیم که این بستگی به توافق نهایی خواهد داشت.»
وی با اشاره به سابقه تلاش آمریکا برای جامعسازی مذاکرات، خاطرنشان کرد که در گذشته نیز در مذاکرات برجام، آمریکاییها ابتدا به دنبال مذاکرات جامع بودند، اما با تاکید جمهوری اسلامی ایران، مذاکرات به موضوع هستهای محدود شد. وی افزود: «جمهوری اسلامی ایران از همان ابتدا اعلام کرده که گستره و قلمرو مذاکره فقط موضوع هستهای است و فعلاً در مورد موضوع دیگری گفتگو نخواهد شد.»
خطوط قرمز ایران؛ توان دفاعی غیرقابل مذاکره
دبیر شورای راهبردی روابط خارجی به بحث خطوط قرمز جمهوری اسلامی ایران پرداخت و تاکید کرد که منافع حیاتی و وجودی کشور، از جمله تمامیت ارضی، وحدت سرزمینی، امنیت ملی و توان دفاعی، به هیچ عنوان قابل مذاکره نیستند. وی در پاسخ به اتهامات عدم انعطافپذیری ایران، گفت: «هیچ کشوری بر سر منافع حیاتی خود مذاکره نمیکند. توان دفاعی، به ویژه قدرت موشکی، مهمترین عامل و ابزار دفاعی ایران است.»
دهقانی فیروزآبادی با یادآوری سابقه تجاوزات نظامی به ایران، این توان دفاعی را منطقی و ضروری دانست. او افزود: «بر خلاف ادعای برخی که میگویند ایران به ابزار دفاعی نیاز ندارد، ما در گذشته نزدیک دو بار مورد تجاوز نظامی همهجانبه قرار گرفتهایم.» وی تنها نوع مذاکره بر سر تسلیحات را «خلع سلاح متقابل یا کاهش تسلیحاتی» با حفظ توازن قدرت دانست، نه تضعیف یکجانبه توان دفاعی یک کشور.
جنگ شناختی و نقش رسانه در مذاکرات
وی به نقش فضای رسانهای و «جنگ شناختی» در روند مذاکرات اشاره کرد و گفت: «امروز ما درگیر یک جنگ تمامعیار ترکیبی هستیم و خود گفتگو نیز بخشی از این جنگ است. فضاسازیهای رسانهای، به ویژه از سوی رسانههای غربی، بخشی از تاکتیکهای جنگ روانی برای تاثیرگذاری بر افکار عمومی و طرف مقابل است.»
دهقانی فیروزآبادی تاکید کرد که ارائه «روایت اول» بر اساس واقعیتها بسیار حائز اهمیت است و تیم مذاکرهکننده ایران تلاش میکند تا بلافاصله پس از نشستها، خبرهای صحیح و مستند را ارائه دهد. او دیپلماسی را «هنر ممکنسازی غیرممکنها» توصیف کرد و گفت: «جمهوری اسلامی ایران برای حفظ منافع ملی، کوچکترین روزنهها و ابزارها را نیز برای رفع تحریمها و پیشگیری از جنگ به کار میگیرد.»
نیروی مردمی؛ عامل اصلی قدرت و بازدارندگی ایران
دبیر شورای راهبردی روابط خارجی با تاکید بر اینکه در روابط بینالملل، اعتماد و ضمانت به تنهایی قابل اتکا نیستند، «مولفههای قدرت ملی» را تضمینکننده تعهدات دانست. وی مولفههای قدرت ایران را چهار پایه شامل هستهای، موشکی، منطقهای و مردمی عنوان کرد و افزود: «قدرت مردمپایه از همه مهمتر است و سه پایه دیگر بر حمایت مردمی سوار میشوند.»
دهقانی فیروزآبادی به تجربه هشت سال دفاع مقدس و تابآوری مردم ایران در برابر تجاوزات اشاره کرد و جلب رضایت و حمایت مردم را مهمترین وظیفه و عنصر قدرت ملی دانست. وی همچنین با یادآوری حمله به تاسیسات هستهای ایران، از عدم محکومیت صریح این اقدامات توسط سازمانهای بینالمللی انتقاد کرد.
راهبرد آمریکا؛ مهار ایران و شکست سناریوی جنگ
دهقانی فیروزآبادی راهبرد آمریکا در قبال ایران را از اوایل انقلاب تاکنون «مهار کردن، محدودسازی و محرومسازی ایران از مولفههای قدرت» و اخیراً «مشروعیتزدایی» دانست. وی افزود: «آمریکا به دنبال پیروزی بدون جنگ است و جنگ، اولویت اولش نیست، مگر برای رژیم صهیونیستی و به ویژه نتانیاهو که میخواهد به هزینه دیگران بجنگد.»
وی با اشاره به «جنگ ۱۲ روزه» اخیر، تاکید کرد که این جنگ درس بزرگی به آمریکا داد که ایران قادر است از خود دفاع کند و «ایران، ونزوئلا نیست.» دبیر شورای راهبردی روابط خارجی تصریح کرد که محاسبات غلط غرب درباره ضعف ایران، در حال تغییر است و آنها به این درک میرسند که حمله به ایران به راحتی میسر نیست و هزینههای گزافی خواهد داشت. وی افزود: «درک راهبردی همسایگان ما نیز از واقعیت وجود یک جمهوری اسلامی ایران قدرتمند، به عنوان وزنه توازن و ثبات در منطقه، در حال افزایش است.»
جمعبندی و چشمانداز آینده
در جمعبندی مباحث، دهقانی فیروزآبادی به سناریوی آمریکا (تسلیم یا جنگ) که اکنون به «هستهای یا جنگ» تغییر یافته، اشاره کرد. وی تاکید کرد: «ما برای هستهای در مقابل برداشتن تحریمها به مذاکره رفتهایم، نه برای تسلیم.»
وی با اذعان به بیاعتمادی عمومی در کشور به آمریکا، به دلیل حوادثی مانند بمباران تاسیسات هستهای در حین مذاکرات، بر رویکرد «واقعبینی با نهایت احتیاط» تاکید کرد. او گفت: «ایران با چشمان باز و با اصطلاح "انگشت روی ماشه" مذاکره میکند. تمام تلاش ایران بر پیشگیری از جنگ است، اما برای دفاع از خود هیچ تردیدی نخواهد داشت.»
جمهوری اسلامی ایران، «نه به جنگ، آری به دفاع» را سرلوحه کار خود قرار داده و از همه عناصر قدرت ملی برای تامین منافع کشور استفاده خواهد کرد.
