دولت گرجستان در برابر فشارها زانو زد: طرح جنجالی ادغام دانشگاهها لغو شد!
اعتراضات عمومی، گرجستان را در پی ادغام دانشگاهی و اصلاحات آموزشی دولت فراگرفت.
تفلیس، گرجستان – دولت گرجستان پس از مواجهه با واکنش شدید افکار عمومی، از تصمیم پیشین خود مبنی بر ادغام دو دانشگاه برجسته این کشور، «دانشگاه دولتی تفلیس» (TSU) و «دانشگاه فنی گرجستان» (GTU)، عقبنشینی کرد. این طرح بخشی از یک اصلاحات آموزشی بحثبرانگیز بود. این اقدام نخستین عقبنشینی حزب حاکم «رویای گرجستان» در سالهای اخیر در برابر فشارهای عمومی محسوب میشود.
لغو طرح ادغام با شرط تبدیل دانشگاه فنی به مرکزی تخصصی
ایراکلی کوباخیدزه، نخستوزیر گرجستان، شامگاه دوشنبه خبر لغو این تصمیم را به اطلاع عموم رساند. با این حال، وی تأکید کرد که طبق بخش دیگری از این اصلاحات، دانشگاه فنی گرجستان (GTU) به یک موسسه کاملاً فنی تبدیل خواهد شد و پذیرش دانشجو در رشتههای علوم انسانی آن به تدریج متوقف میشود.
آغاز جنجال با اعلام اولیه طرح ادغام
ماجرا از اواخر ژانویه آغاز شد؛ زمانی که گیوی میکانادزه، وزیر آموزش گرجستان، برای نخستین بار قصد دولت برای ادغام این دو دانشگاه را اعلام کرد. این بیانیه غیرمنتظره بلافاصله با نارضایتی گسترده دانشجویان و اساتید هر دو دانشگاه روبرو شد. معترضان تأکید داشتند که دولت هیچ توجیه مناسبی، از جمله تحقیقات پشتیبان، برای این ادغام ارائه نکرده است.
نگرانیها از نقض استقلال دانشگاهی و تعدیل نیرو
مخالفان، نگرانیهایی جدی در خصوص نقض استقلال آکادمیک از طریق تصمیم یکجانبه وزارتخانه، ابهام در آینده دو دانشگاه با ساختارهای علمی و اداری متفاوت، و احتمال اخراج کارکنان دانشگاهی ابراز کردند.
موج اعتراضات و مخالفت رسمی نهادهای دانشگاهی
در روزهای اخیر، تظاهراتی گسترده با حضور دانشجویان و کارکنان علمی هر دو دانشگاه برگزار شد و جلساتی نیز با نمایندگان دولت صورت گرفت. همزمان، سنای دانشگاه دولتی تفلیس و شورای علمی دانشگاه فنی گرجستان با تصویب قطعنامههایی با اکثریت آرا، مخالفت رسمی و قاطع خود را با این ادغام اعلام کردند.
اصلاحات گستردهتر و جنجالهای بیپایان در آموزش عالی
همانند خود طرح ادغام، اصلاحات گستردهتر آموزش عالی که قرار بود بستر این یکپارچهسازی باشد نیز به موضوعی بحثبرانگیز تبدیل شده است. اصلاحات قانونی مربوطه که چارچوب حقوقی این تغییرات را ایجاد میکند، پیشتر توسط پارلمان تصویب شده بود که شامل آخرین بسته تغییرات در هفته اول فوریه میشود.
ابعاد دیگر طرح اصلاحات آموزش عالی
از جمله اقدامات این اصلاحات، بازنگری کامل سیستم فعلی تأمین مالی دانشگاهها مبتنی بر کمکهزینه و جایگزینی آن با مدل «سفارش دولتی» بود. همزمان، دولت گرجستان قصد داشت مدل «یک شهر - یک دانشکده» را معرفی کند که شامل توزیع مجدد دانشکدهها میان دانشگاهها برای جلوگیری از آنچه مقامات «دانشکدههای تکراری» مینامند، میشد.
علاوه بر این، اصلاحات مقرر میکرد که دولت سالانه تعداد دانشجویان مجاز برای پذیرش در دانشگاههای دولتی و همچنین لیست برنامههای تحصیلی مجاز را تعیین کند. بر اساس این تغییرات، برنامههای فعلی که در لیست تأیید شده دولت نباشند، به مرور زمان حذف خواهند شد.
همچنین طبق این اصلاحات، در صورت بازسازماندهی یک دانشگاه دولتی، دولت مجاز است اهداف، شکل و جدول زمانی فرآیند را تعیین کرده و مکانیسمهای موقتی برای مدیریت آن ایجاد کند. در دوره بازسازماندهی، دولت میتواند نحوه اعمال اختیارات هیئتهای امنای دانشگاه را تعلیق یا تغییر دهد.
اهداف ادعایی دولت در مقابل بدبینی منتقدان
دولت گرجستان مدعی است که این اصلاحات با هدف بهبود سیستم آموزش عالی، از جمله از طریق بهینهسازی منابع، اصلاح سیاستهای پرسنلی و ترویج تمرکززدایی جغرافیایی آموزش عالی انجام میشود. اما منتقدان که نسبت به نیات و وعدههای دولت بدبین هستند، استدلال میکنند که این اصلاحات با افزایش کنترل دولتی، نقض استقلال دانشگاهها، کاهش تعداد اساتید منتقد دولت و کم کردن ظرفیت پذیرش دانشجویان، وضعیت را بدتر خواهد کرد.
