رسوایی اینترنت ایران: در سایه جنگ و قطعی، مافیای فیلترشکن هر گیگ را یکونیم میلیون میفروشد!
کلاهبرداری و سودجویی در بازار سیاه فیلترشکنها با تشدید محدودیتهای اینترنتی
گزارشها حاکی از افزایش چشمگیر موارد کلاهبرداری در بازار غیررسمی فروش فیلترشکن و «کانفیگ» است. در شرایطی که قطع گسترده اینترنت بینالملل، مشکلات فراوانی را برای کاربران و کسبوکارها ایجاد کرده، بررسیها نشان میدهد این وضعیت به فرصتی برای سودجویی برخی افراد تبدیل شده که دسترسی محدود به اینترنت را با قیمتهای گزاف و روشهای فریبکارانه به فروش میرسانند.
افزایش کلاهبرداری در بازار غیررسمی فیلترشکن
با وجود آگاهی کاربران از قیمتهای بسیار بالای پیشنهادی برای دسترسی به اینترنت بینالملل، بسیاری به دلیل نیازهای حیاتی از جمله دسترسی به اطلاعات، ارتباط با خانواده و دوستان و همچنین الزامات شغلی در شرایط فعلی، ناچار به پرداخت هزینههای گزاف برای کانفیگها و فیلترشکنها هستند. بررسیها نشان میدهد قیمت دسترسی به این کانفیگها بسیار متغیر است؛ از فروش بستههای ۵ گیگابایتی با مبالغی حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان تا هر گیگابایت اینترنت بین ۸۰۰ هزار تا یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان متغیر است که بسته به ادعای فروشنده و نوع دسترسی تفاوت دارد.
شیوههای فریبکارانه و تجربههای تلخ کاربران
یکی از اصلیترین نگرانیها، افزایش موارد کلاهبرداری در این بازار غیرشفاف است. بسیاری از فروشندگان با استفاده از اکانتهای جعلی و کانالهایی با تعداد اعضای بالا، اقدام به تبلیغ و فروش کانفیگ میکنند. اما پس از دریافت وجه، یا دسترسی غیرفعال در اختیار خریدار قرار میدهند و یا پشتیبانی را قطع کرده و کاربر را مسدود میکنند.
یکی از کاربران در شرح تجربه خود میگوید: «چند بار برای خرید کانفیگ پول پرداخت کردم. حتی در بعضی موارد ابتدا نسخه تست هم دادند، اما بعد از پرداخت هزینه، یا اتصال قطع شد یا فروشنده دیگر پاسخ نداد.»
همچنین، برخی فروشندگان برای جلب اعتماد کاربران، از روشهای فریبندهای مانند انتشار گفتوگوهای ساختگی میان «خریداران راضی» در گروهها استفاده میکنند تا به ظاهر کیفیت محصولات خود را تأیید و آیدی فروشنده را معرفی کنند، در حالی که به گفته برخی کاربران، این پیامها اغلب توسط خود کلاهبرداران منتشر میشود.
هشدارها و انتقادات کاربران
در میان پیامهای گروهها و کانالهای فروش کانفیگ، هشدارها نسبت به افزایش کلاهبرداریها رو به فزونی است. یکی از کاربران با انتقاد از وضعیت موجود نوشته است: «تا چه زمانی قرار است از مردم کلاهبرداری شود؟ در این شرایط اصلاً اتصال پایداری وجود ندارد.» کاربر دیگری نیز با انتقاد از سوءاستفاده فروشندگان در شرایط فعلی، از آنها پرسیده است: «چطور میتوانید در این وضعیت کشور، دست به کلاهبرداری از هموطنان خود بزنید؟»
بسیاری از کاربران نیز بر این باورند که بخش قابل توجهی از کانفیگهای فروختهشده کارایی لازم را ندارند و عملاً قطع هستند. به گفته این کاربران، حتی قیمتهای پایین نیز لزوماً نشانه معتبر بودن فروشنده نیست، چرا که هزینه واقعی ساخت و تهیه این دسترسیها در حال حاضر بالا است.
ریشههای شکلگیری بازار سیاه و ریسکهای موجود
شکلگیری این بازار غیررسمی بیش از هر چیز ناشی از ترکیب محدودیت دسترسی به اینترنت بینالملل و نیاز فوری و مبرم کاربران به آن است. این وضعیت باعث شده تا افراد برای اتصال حتی کوتاهمدت به اینترنت بینالملل حاضر به پرداخت هزینههای گزافی شوند.
با این حال، تجربه کاربران نشان میدهد که در غیاب شفافیت و نظارت، این بازار علاوه بر قیمتهای نامتعارف، با ریسک بالای کلاهبرداری نیز همراه است. همین موضوع باعث شده تا بسیاری از کاربران نسبت به خرید کانفیگ از منابع ناشناس و نامعتبر هشدار جدی دهند.