راز باورنکردنی بازار مسکن افشا شد: جنگ خانهها را ارزان کرد؟
رکود معاملات و کاهش قیمت مسکن در تهران؛ نشانههای تاثیر جنگ بر بازار املاک
قیمت مسکن در تهران طی سه روز ابتدایی آغاز جنگ، با کاهشی محسوس همراه شد و به متری ۱۳۹ میلیون تومان رسید. این رخداد، بازتابی از شرایط «جنگ دوباره» در بازار مسکن بود که واکنشی مشابه وضعیت «خرداد ماه» گذشته را از خود بروز داد؛ توقف نسبی معاملات و ریزش چشمگیر قیمت املاک.
ریزش ناگهانی قیمت در پی تشدید نااطمینانی
بررسیهای انجام شده بر اساس شاخص «قیمت پیشنهادی» فروشندگان واحدهای مسکونی در تهران نشان میدهد که متوسط قیمتها در فاصله سه روز نخست جنگ، از شنبه ۹ اسفندماه تا دوشنبه ۱۱ اسفندماه، ۶ درصد کاهش یافته است. در این بازه زمانی، میانگین «قیمت پیشنهادی» در فایلهای موجود از ۱۴۸ میلیون تومان در هر مترمربع به ۱۳۹ میلیون تومان افت کرد. این روند کاهشی، یادآور تجربه «جنگ ۱۲روزه» در اواخر بهار و اوایل تابستان سال جاری و همچنین الگوی جهانی بازارهای مسکن در کشورهای درگیر بیثباتیهای سیاسی است.
توقف کامل معاملات و سقوط تقاضا
در پی تحولات اخیر، طی هفته گذشته عملاً هیچ تمایلی برای خرید واحدهای مسکونی در بازار مشاهده نشد و تقاضایی که در دو ماه اول زمستان با سرعت چشمگیر، تنور معاملات را گرم کرده و میانگین «قیمت پیشنهادی» هر مترمربع را روزانه حدود یک میلیون تومان افزایش داده بود، به سطح «صفر» سقوط کرد. گزارشهای میدانی حاکی از آن است که در این مدت «هیچ تماس تلفنی با واسطهها و دلالان ملک» برقرار نشده و بنگاههای معاملات املاک نیز تعطیل بودهاند. این «چرخش جنگی اوضاع» باعث شد سرعت تغییر قیمتها در مسیر کاهش، دو برابر شود.
رکود بیسابقه در بازار آنلاین مسکن
علاوه بر توقف تماسها و تعطیلی بنگاهها، «رسوب سنگین» فایلهای فروش در بازار آنلاین مسکن، دومین نشانه تعطیلی معاملات در روزهای اخیر بود. فایلهایی که تحت عنوان «فایلهای جدید ۲۴ ساعت گذشته» در پلتفرمهای آنلاین به نمایش درمیآیند، در واقع آپارتمانهایی هستند که از دو هفته پیش برای فروش عرضه شده و در روزهای اخیر به درخواست فروشنده یا صاحب فایل، مجدداً «بازعرضه» شدهاند. تعداد همین فایلهای «بازعرضهشده» نیز ۹۴ درصد نسبت به روزهای عادی کاهش یافته است؛ در حالی که روزانه بیش از ۸ هزار فایل جدید در بازار آنلاین مسکن تهران عرضه میشد، این تعداد در حال حاضر به حدود ۵۰۰ مورد تقلیل یافته است.
چشمانداز مبهم برای ماههای آینده و چالشهای خرید
فعالان بازار معاملات مسکن پیشبینی میکنند که وضعیت تعطیلی یا شبهتعطیلی کنونی دستکم تا اردیبهشت ماه سال آینده ادامه خواهد داشت. این شرایط میتواند منجر به کاهش بیشتر قیمتها یا ثبات نسبی بدون افزایش در هفتههای آتی شود. از زمان آغاز جنگ در ۹ اسفندماه، تقاضای خرید مسکن به دلیل «نامعلوم بودن اوضاع»، «ترس از عدم تعادل دخل و خرج خانوار در پی شرایط جنگی و تورم غیرقابل پیشبینی» و همچنین «ترس از تخریب ساختمانها»، به شدت کاهش یافته است، به طوری که معامله ملک حتی از اولویتهای چندم مردم و سرمایهگذاران نیز خارج شده است.
در کنار کاهش تقاضا، حتی افرادی که قصد خرید ملک دارند نیز با چالشهایی جدی مواجهاند و نمیتوانند «کارسازی» کنند. این اصطلاح در بازار مسکن به فرآیند تامین «پول نقد لازم» برای شروع و تکمیل معامله اشاره دارد که در شرایط تعطیلی عمومی و توقف فعالیت سامانههای مورد نیاز، عملاً «غیرممکن» شده است.
