ارز ترجیحی: بازی دو سر باختی که سفره مردم را به خاک سیاه نشاند!

یک کارشناس اقتصادی با انتقاد شدید از سیاست تخصیص ارز ترجیحی، تأکید کرد که این سیاست به جای حمایت از معیشت مردم، به رانتی بزرگ برای عده‌ای خاص و ابزاری فسادزا تبدیل شده بود. وی حذف ارز ترجیحی و جایگزینی آن با سازوکارهای حمایتی مستقیم مانند کالابرگ را گامی مؤثر در راستای حمایت از تولید داخلی و صیانت از معیشت خانوارها دانست.

تجربه ناموفق ارز ارزان‌قیمت

محمدحسین سحری، کارشناس اقتصادی، با اشاره به تجارب گذشته در زمینه تخصیص ارز ارزان قیمت و ترجیحی، خاطرنشان کرد که این روش رانتی نتوانست هدف اصلی خود یعنی حفظ معیشت مردم را محقق سازد. به گفته وی، با وجود اینکه هدف از اعطای ارز ترجیحی در سال‌های گذشته، ارائه یارانه کالاهای اساسی به واردکنندگان بود تا اقلام موردنیاز مردم با قیمت مناسب به دستشان برسد، اما سازوکار آن عملاً روش مناسبی برای اعطای یارانه نبوده و بهترین راهکار، ارائه مستقیم یارانه به مصرف‌کننده نهایی برای جلوگیری از انحراف آن است.

پیامدهای منفی بر تولید و رقابت‌پذیری

این کارشناس اقتصادی در ادامه افزود: اعطای ارز ترجیحی، ولع شدیدی برای واردات ایجاد می‌کرد که منجر به ضربه خوردن تولید داخلی می‌شد. واردات کالا با ارز ارزان قیمت، باعث سرکوب قیمت‌ها در داخل شده و این امر نیز به زیان تولیدکنندگان بود. وی تصریح کرد که در چنین شرایطی، کسانی که از روابط خاصی برخوردار بودند، از این رانت بهره‌مند می‌شدند و فعالان اقتصادی واقعی از چرخه رقابت حذف می‌شدند. این وضعیت، فضایی رانتی و غیررقابتی در اقتصاد ملی به وجود می‌آورد که در نهایت به ضرر عموم مردم بود.

مطالبه دیرینه بخش خصوصی و حذف ارز ترجیحی

سحری با تأکید بر اهمیت و ضرورت حذف ارز ترجیحی، عنوان کرد که این اقدام، خواسته اصلی بخش خصوصی در سال‌های متمادی از دولت و وزارت اقتصاد بوده است. وی افزود: با توجه به مشکلات عدیده‌ای که ارز ترجیحی در فضای اقتصادی کشور ایجاد می‌کرد، دولت سرانجام به منظور مقابله با فساد و رانت، به سمت حذف آن گام برداشت. این سیاست نادرست که سال‌ها ادامه یافت، متأسفانه منجر به بروز شرایط تورمی و نارضایتی‌هایی در کشور شده بود.

کالابرگ؛ سازوکاری برای امنیت معیشتی

وی در بخش دیگری از سخنان خود به مزایای طرح کالابرگ متصل به سبد کالایی مشخص اشاره کرد و اظهار داشت: این رویکرد نوعی بیمه معیشتی برای خانوارهای ایرانی ایجاد می‌کند. سیاست کالابرگ، به جای تکیه بر تثبیت دستوری قیمت‌ها یا پرداخت‌های نقدی ناپایدار، بر تضمین دسترسی واقعی مردم به حداقل‌های زندگی تمرکز دارد. با این سازوکار، معیشت مردم در حوزه کالاهای اساسی از نوسانات شدید تورمی مصون می‌ماند و خانواده‌ها می‌توانند با اطمینان بیشتری برای هزینه‌های خود برنامه‌ریزی کنند که گامی مهم در جهت ایجاد امنیت اقتصادی و اجتماعی پایدار است.

محمدحسین سحری در پایان سخنان خود جمع‌بندی کرد: ارز ترجیحی به جای آنکه حامی معیشت مردم باشد، به رانتی بزرگ برای گروهی خاص و به امضایی طلایی و فسادزا در دستان مسئولین اعطاکننده آن تبدیل شده بود و بازی دو سر باختی را برای کشور و مردم رقم می‌زد. با حذف ارز ترجیحی که همواره مطالبه اصلی بخش خصوصی بود، هم از تولید حمایت می‌شود و هم با اعطای کالابرگ به مردم، معیشت آن‌ها از تأثیرات تورم در امان خواهد ماند.