اولتیماتوم جنجالی صادق از باکو: کریدور ارس، نه یا هرگز!
توسعه کریدور ارس؛ شاهراهی برای تقویت روابط ایران و آذربایجان و ترانزیت شمال-جنوب
فرزانه صادق مالواجرد، وزیر راه و شهرسازی، با تأکید بر اینکه هیچ کریدوری نمیتواند جایگزین کریدور ارس شود، اظهار داشت که این کریدور مبتنی بر هویت و ریشههای تاریخی مشترک ایران و جمهوری آذربایجان است. وی همچنین از پیشرفتهای چشمگیر در روابط دوجانبه و همکاریهای منطقهای خبر داد و بر اهمیت استمرار تعاملات تأکید کرد.
تاکید بر هویت مشترک و روابط مستمر
وزیر راه و شهرسازی در گفتوگو با شبکه تلویزیونی AnewZ آذربایجان، برگزاری منظم و مستمر کمیسیونهای مشترک را یکی از مهمترین موضوعات در روابط دو کشور دانست و افزود که هر دو طرف پیگیر این امر هستند. وی به رفتوآمدهای متعدد مقامات عالیرتبه، از جمله رئیس کمیسیون آذربایجان (شاهین مصطفیاف) و شخص خود اشاره کرد که شامل سفرهای دوجانبه و حتی سهجانبه با حضور روسیه بوده است. صادق مالواجرد تصریح کرد که این سطح از ارتباطات نشان میدهد مانع نبود تعامل مستمر که یکی از مهمترین چالشها در روابط کشورهاست، میان ایران و آذربایجان وجود ندارد.
وی با اشاره به ریشههای مشترک فرهنگی، دینی، تاریخی و هویتی، تأکید کرد که نه تنها مانعی در مسیر روابط وجود ندارد، بلکه سیاست دولت طی یک سال و نیم گذشته بر تقویت این روابط استوار بوده و روسای جمهور دو کشور نیز بر ارتقای سطح تعاملات و گسترش همکاریها تأکید دارند.
توسعه زیرساختها و افزایش مبادلات مرزی
صادق مالواجرد با برشمردن پایانههای مرزی مشترک متعدد میان ایران و آذربایجان از جمله بیلهسوار، جلفا، پلدشت، آستارا (جادهای و ریلی) و پل کلاله-آقبند، آذربایجان را یکی از کشورهایی دانست که بیشترین سطح ارتباطات مرزی را با ایران دارد. وی حجم تبادلات تجاری دو کشور در دو سال گذشته را حدود 650 میلیون دلار اعلام کرد و افزود که سالانه حدود 150 هزار کامیون ایرانی در قلمرو آذربایجان و حدود 50 هزار کامیون آذربایجانی در قلمرو ایران تردد و عملیات ترانزیت انجام میدهند.
وزیر راه و شهرسازی تأکید کرد که این ارقام متناسب با ظرفیتهای موجود نیست و باید افزایش چشمگیری یابد. به همین منظور، مسیر جادهای جلفا تا کلاله-آقبند در خاک ایران در حال تعریض و احداث است و تعدادی تونل نیز برای تسهیل ترانزیت در حال بازگشایی هستند. وی افزود که طرف آذری نیز اعلام کرده است ظرف یک تا دو ماه آینده اقدامات مربوط به مسیر خود را به اتمام میرساند و پایانههای مورد نیاز نیز ظرف چند ماه آینده به بهرهبرداری خواهند رسید. هر دو کشور با درک موقعیت راهبردی این مسیر در امتداد رود ارس، در حال افزایش ظرفیتها هستند.
گسترش همکاریهای ریلی؛ اتصال آذربایجان به نخجوان
وزیر راه و شهرسازی به دیدار بسیار مثبت خود با رئیسجمهور آذربایجان پیش از برگزاری کمیسیون مشترک اشاره کرد و گفت: یکی از موضوعات مهم مورد تأکید در این دیدار، تفاهم بر تنظیم سازوکار مالی و فنی احداث راهآهن در خاک ایران برای اتصال جمهوری آذربایجان به نخجوان بود.
صادق مالواجرد تصریح کرد که کریدور ارس در حوزه جادهای و ریلی فعال و در دست برنامهریزی است تا در کوتاهترین زمان به نتیجه برسد. وی این اقدام را مبتنی بر توافق و تفاهم دو کشور دوست، برادر و همسایه ایران و آذربایجان دانست و آن را از برخی کریدورهای دیگر که با واسطهگری کشورهای غیرهمسایه مطرح میشوند و ماهیت متفاوتی دارند، متمایز شمرد.
پیشرفت در کریدور شمال-جنوب و راهآهن رشت-آستارا
وزیر راه و شهرسازی درباره کریدور شمال-جنوب توضیح داد که روابط و تعاملات ایران و آذربایجان صرفاً دوجانبه نیست و آثار منطقهای دارد. وی به حلقه مفقوده مسیر ریلی رشت تا آستارا به طول حدود 160 کیلومتر در این کریدور اشاره کرد و از توافقاتی با روسیه در این خصوص خبر داد. طبق این توافق، تملک اراضی مسیر بر عهده ایران است و ساخت و احداث ریل با استفاده از وامی که روسیه پرداخت خواهد کرد، انجام میشود. صادق مالواجرد اعلام کرد که در طول یک سال گذشته بیش از 120 کیلومتر از این مسیر تملک شده و پیشبینی میشود ظرف یک ماه آینده کل مسیر تملک شود.
وی افزود که نشست سهجانبهای نیز به ابتکار آذربایجان میان ایران، آذربایجان و روسیه در باکو برگزار شد و در کمیسیون مشترک توافق شد که نقشه راه برنامهریزی ترانزیت 15 میلیون تن کالا میان سه کشور بهزودی تنظیم شود. وزیر راه و شهرسازی با جدیت پیگیری اقدامات اجرایی مربوط به حلقه مفقوده کریدور شمال-جنوب را تأکید کرد و ابراز امیدواری نمود که ظرف دو ماه آینده اقدامات اجرایی طرف روس نیز در ساخت و احداث ریل آغاز شود. وی همچنین هدفگذاری برای اتمام احداث خط ریلی رشت تا آستارا را بر اساس توافق ایران و روسیه، تا سال 2030 اعلام کرد.
جایگزینناپذیری کریدور ارس
صادق مالواجرد با قاطعیت تصریح کرد که هیچ کریدوری نمیتواند جایگزین کریدور ارس شود، زیرا این کریدور مبتنی بر هویت و ریشههای تاریخی مشترک ایران و آذربایجان است و سالهاست در آن ترانزیت انجام میشود. وی افزود که اقدامات فعلی جمهوری اسلامی ایران در جهت تعریض مسیر و حذف نقاط حادثهخیز است و تأکید اکید بر کریدور ارس از طرف ایران و آذربایجان صورت گرفته است.
