طلا و خودرو را کنار بگذارید: بحران اصلی اینجاست! پوشک 200% گران شد.
افزایش قیمت پوشک نوزاد در اوج تورم و فشار اقتصادی؛ از ارز ترجیحی تا کالابرگ الکترونیک.
قیمت پوشک نوزاد در هفتههای اخیر با جهشی بیسابقه مواجه شده است که بار مالی سنگینی را بر دوش خانوادهها گذاشته و به یکی از اقلام پرنوسان سبد معیشتی تبدیل شده است. این افزایش قیمت که در برخی موارد به ۲۰۰ درصد نیز میرسد، دولت را بر آن داشته تا این محصول اساسی را ذیل محصولات سبد کالابرگ الکترونیک قرار دهد.
جهش بیسابقه قیمت پوشک و بار مالی بر خانوادهها
بررسیها نشان میدهد که قیمت پوشک در فاصله تنها یک ماه، با افزایشی بیش از ۴۰۰ هزار تومانی روبهرو شده و سبد هزینهای نوزادان را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. این جهش ناگهانی، پس از کالاهایی نظیر خودرو و طلا، پوشک را در صدر اقلام با بیشترین افزایش قیمت قرار داده و قدرت نمایی جدیدی در بازار کالاهای اساسی به شمار میرود.
ریشههای افزایش قیمت: تغییر سیاستهای ارزی
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، دلیل اصلی این نوسان شدید را "تغییر تالار ارزی مربوط به مواد اولیه" عنوان کرده است. تا پیش از این، هم واردکنندگان پوشک کامل و هم تولیدکنندگان داخلی برای تأمین ماده اولیه اصلی، یعنی «پودر فوق جاذب» یا SAP، از دلار ترجیحی ۲۸,۵۰۰ تومانی استفاده میکردند. با این حال، این حمایت ارزی اکنون حذف شده است.
دادههای گمرک نشان میدهد که نرخ دلار برای واردات همین پودرهای جاذب، از ۲۸,۵۰۰ تومان به طور متوسط به ۶۸ هزار تومان (نرخ مرکز مبادله ارز) رسیده است. این به معنای رشد ۱۴۰ درصدی تنها در هزینه تأمین اصلیترین ماده اولیه تولید است. در نتیجه این سیاست جدید ارزی، فرقی نمیکند پوشک مصرفی تولید داخل باشد یا وارداتی؛ هر دو محصول از یک چالش بنیادین در تأمین مواد اولیه متأثر شدهاند.
فنر فشرده قیمتگذاری و تورم انباشته
رئیس اتحادیه سوپرمارکت و مواد پروتئینی، این جهش ناگهانی و شدید قیمت را به یک "فنر فشرده" تشبیه میکند. او توضیح میدهد که قیمتها باید از مدتها پیش به دلیل تورم و سایر مسائل افزایش مییافتند، اما به صورت دستوری ثابت نگه داشته شده بودند. حذف ارز ترجیحی، به مثابه برداشته شدن ضامن این فنر عمل کرده و تمام فشار تورم انباشته، به همراه شوک ارزی جدید، به یکباره بر سر مصرفکننده آوار شد. این پدیده به جهش قیمتی ۱۵۰ تا ۲۰۰ درصدی در کمتر از ۴۵ روز منجر شده است.
راهکارهای دولت برای مهار فشار اقتصادی
دولت برای مدیریت فشار اقتصادی ناشی از افزایش قیمت پوشک، دو راهکار را ارائه کرده است. نخست، امکان خرید پوشک با کالابرگ الکترونیک در فروشگاههای غیرزنجیرهای فراهم شده تا بخشی از بار مالی از دوش خانوادهها برداشته شود. دوم، طرح اختصاص "کارت امید مادر" به مبلغ دو میلیون تومان در ماه برای نوزادان است که البته اجرای آن به سال جدید موکول شده است.
