شمارش معکوس: آیا میلیونها ایرانی هفته آینده از VPN محروم میشوند؟
اختلافات داخلی و بحران بودجه آمریکا مبارزه با سانسور اینترنت در ایران را به چالش کشید.
میلیونها کاربر ایرانی ممکن است به دلیل اختلافات داخلی دولت آمریکا و تأخیر در تأمین بودجه ۱۰ میلیون دلاری صندوق فناوری باز (OTF)، از هفته آینده دسترسی خود را به سرویسهای VPN تحت حمایت ایالات متحده از دست بدهند. این بحران بودجهای در آژانسهای دولتی آمریکا، دسترسی کاربران ایرانی را به ابزارهای حیاتی مقابله با سانسور به خطر انداخته است.
افزایش چشمگیر تقاضا و هشدار صریح OTF
گزارشها حاکی از آن است که تقاضا برای تکنولوژیهای دور زدن فیلترینگ در ایران، با توجه به شرایط اخیر، از ۷.۵ میلیون کاربر به ۲۵ میلیون نفر افزایش یافته است. لورا کانینگهام، رئیس سازمان OTF، که منابع مالی برای ابزارهای ضدسانسور مانند Tor و Psiphon را تأمین میکند، به بلومبرگ اعلام کرده است که این سازمان با بحران جدی بودجه مواجه است.
کانینگهام هشدار داده است: «اگر این منابع (۱۰ میلیون دلار) فوراً تأمین نشود، مجبور خواهیم شد تصمیمات دشواری درباره قطع دسترسی میلیونها کاربر در ایران اتخاذ کنیم که ممکن است از همین هفته اجرایی شود.» این وضعیت پس از "قطع ارتباطی تقریباً کامل" اینترنت در ایران در دیماه رخ میدهد. به دلیل تحریمهای آمریکا، شهروندان ایرانی امکان پرداخت برای این سرویسها را ندارند و OTF این ابزارها را بهصورت رایگان عرضه میکند.
اختلافات داخلی در دولت آمریکا، عامل توقف بودجه
در حالی که وزارت امور خارجه آمریکا بودجه ۱۰ میلیون دلاری را برای حمایت از کاربران ایرانی اختصاص داده است، انتقال این پول در مسیر اداری متوقف شده است. روال معمول این است که وزارت خارجه این بودجه را به آژانس رسانههای جهانی آمریکا (USAGM) میدهد تا به OTF منتقل شود، فرایندی که معمولاً دو هفته به طول میانجامد. اما اکنون اختلافات داخلی میان مقامات دولت ترامپ و سناتورها، این مسیر را مسدود کرده است.
کاری لیک، معاون مدیرعامل USAGM و از نزدیکان ترامپ، مدعی است که روشهای سنتی انتقال بودجه «ماهها طول میکشد» و پیشنهاد داده که OTF از بودجه فعلی خود برای پوشش موج تقاضای ایران استفاده کند. اما این پیشنهاد با مخالفت سناتورهای جمهوریخواه (لیندسی گراهام و جیمز لنکفورد) و دموکرات (جکی روزن و کوری بوکر) روبرو شده است. آنها در نامهای اعلام کردهاند که استفاده از بودجه فعلی، برنامههای آزادی اینترنت در چین، کوبا و روسیه را به خطر میاندازد. در مقابل، زک کوپر، رئیس هیئت مدیره OTF، ادعای مشکل زمانی را رد کرده و میگوید: «اگر USAGM واقعاً میخواست ما این منابع را داشته باشیم، تاکنون انجام شده بود.»
این بحران مالی در حالی رخ میدهد که دولت ترامپ در طول سال ۲۰۲۵ و اوایل ۲۰۲۶، کاهش بودجه و تعدیل نیروهای گستردهای را در آژانس USAGM اعمال کرده است که میتواند به پیچیدگیهای موجود بیفزاید.
