شوک بزرگ به بازار: سقوط بیسابقه تراکنشها در دی ماه!
تورم، نوسانات ارزی و اختلالات اینترنتی بر تراکنشهای کارتی، قدرت خرید و شاپرک در اقتصاد ایران تاثیر گذاشته است.
آمارها نشان میدهد که تعداد تراکنشهای کارتی در دی ماه سال جاری به پایینترین سطح خود در ۲۱ ماه اخیر رسیده است. این افت چشمگیر که به ۴ میلیارد و ۱۳۳ میلیون عدد تراکنش بالغ میشود، عمدتاً ناشی از نوسانات ارزی، ناآرامیها و اختلالات گسترده اینترنتی در این دوره بوده است.
افت بیسابقه تراکنشهای کارتی
بر اساس دادههای شبکه الکترونیک پرداخت کارت (شاپرک)، ارزش حقیقی تراکنشها در دی ماه نسبت به ماه مشابه سال قبل ۶.۵ درصد و نسبت به آذر ماه سال جاری ۱۱ درصد کاهش یافته است. این کاهش محسوس بیانگر افت مصرف واقعی خانوارها، ناشی از کاهش قدرت خرید و نااطمینانی از آینده اقتصادی کشور است. در مقایسه با ماه قبل، تعداد تراکنشهای کارتی در دی ماه ۲۴۶ میلیون عدد کمتر بوده که نشاندهنده کاهش ۵.۶ درصدی است. شدت این افت در دی ماه سال جاری به مراتب فراتر از روند معمول سال گذشته (حدود ۱.۴ درصد) است.
عوامل اصلی کاهش تقاضا و مصرف
علاوه بر نوسانات ارزی و ناآرامیها، قطعی و اختلالات غیرمعمول اینترنت از هجدهم دی ماه تا نهم بهمن ماه، عامل مهمی در کاهش محسوس تقاضای خرید در دی ماه بوده است. تحلیلها نشان میدهد که تورم، جنگ (اشاره به عوامل عمومی اثرگذار بر تقاضا) و قطع اینترنت، اصلیترین عوامل نوسانات سمت تقاضا در سال جاری محسوب میشوند. کاهش تقاضا به معنای کاهش مصرف بخش خصوصی در اقتصاد است که مستقیماً بر رشد اقتصادی کشور تأثیر منفی میگذارد.
رکوردهای بیسابقه تورم
آمار منتشر شده توسط مرکز آمار ایران نیز همزمان با این وقایع، ارقام نگرانکنندهای را نشان میدهد. تورم نقطه به نقطه در دی ماه سال جاری به رکورد بیسابقه ۶۰ درصد رسید. همچنین، تورم ماهانه دی ماه با ثبت ۷.۹ درصد، رکورد ۴۳ ماهه خود را شکست. در گروه خوراکیها و آشامیدنیها نیز تورم نقطهای به ۸۹.۹ درصد افزایش یافت. سیاست حذف ارز ترجیحی برای تمامی اقلام اساسی (به جز گندم و دارو) که در دی ماه کلید خورد، به افزایش قیمت کالاها و خدمات، بهویژه اقلام خوراکی، دامن زده و در نتیجه قدرت خرید خانوارها را بیش از پیش کاهش داده است.
شاخصهای شاپرک و پیامدهای اختلال اینترنت
در دی ماه سال جاری، مجموعاً ۴ میلیارد و ۱۳۳ میلیون تراکنش موفق در شبکه شاپرک پردازش شده که نسبت به ماه قبل ۵.۶ درصد افت داشته است. ارزش اسمی و حقیقی تراکنشها نسبت به آذرماه به ترتیب منفی ۴.۱ درصد و منفی ۱۱.۱ درصد ثبت شده است. نکته قابل توجه دیگر، رشد بیش از ۸۸ درصدی میزان تراکنشهای ناتمام در دی ماه نسبت به آذرماه است که به وضوح نشاندهنده تأثیر اختلالات اینترنتی بر فرآیند پرداختهاست. متوسط تراکنش هر ابزار پذیرش شاپرکی در دی ماه، ۳۷۲ تراکنش بوده که نسبت به ماه گذشته کاهش ۵.۷ درصدی را تجربه کرده است.
