شاهکار مهندسی یا جنون سرعت؟ اجرای همزمان ۱۴ جبهه در قطعه اول آزادراه تهران-شمال!

عملیات اجرایی قطعه اول منطقه 3 آزادراه تهران-شمال، حدفاصل پل زنگوله تا روستای ولی‌آباد، هم‌اکنون در 14 جبهه کاری فعال با سرعت در حال پیشرفت است. این پروژه ملی که با هدف رفع گلوگاه‌های ترافیکی، کاهش طول مسیر و صرفه‌جویی در مصرف سوخت طراحی شده، یکی از مهمترین زیرساخت‌های حمل‌ونقل کشور به شمار می‌رود.

جزئیات فنی و اهداف استراتژیک قطعه اول منطقه 3

این بخش از آزادراه به طول 17.8 کیلومتر (رفت و برگشت) شامل 9 دستگاه پل بزرگ به طول کلی 1.5 کیلومتر و 6 رشته تونل بزرگ به طول مجموع 12 کیلومتر است. همچنین طول مسیر روباز این قطعه 4.3 کیلومتر برآورد شده است.

اهداف اصلی احداث این بخش، فراتر از توسعه زیرساخت، شامل رفع گلوگاه ترافیکی سیاه‌بیشه، روان‌سازی عبور و مرور، کاهش سه کیلومتری طول مسیر، صرفه‌جویی قابل توجه در مصرف سوخت، کاهش آلاینده‌های زیست‌محیطی و افزایش رضایت اجتماعی از کیفیت سفر است. با تکمیل این قطعه، مسیر اتصال پل زنگوله تا محدوده تعریض چهارخطه در دزدبن به حدود 20 کیلومتر خواهد رسید.

پیشرفت‌های اجرایی و تأمین مجوزهای زیست‌محیطی

برای اجرای این بخش حیاتی، سه شرکت توانمند ایرانی انتخاب شده‌اند. مطالعات مرحله اول مسیر به اتمام رسیده و تأییدیه وزارت راه و شهرسازی را کسب کرده و مطالعات مرحله دوم نیز خاتمه یافته است. علاوه بر این، مطالعات ارزیابی زیست‌محیطی توسط مشاوران تخصصی انجام شده و مجوزهای لازم برای 8 کیلومتر ابتدایی مسیر صادر شده است.

عملیات اجرایی منطقه 3 از ابتدای آبان ماه 1404 آغاز شده و در حال حاضر با به‌کارگیری بیش از 240 نیروی انسانی مستقیم و 115 دستگاه ماشین‌آلات راهسازی، در 14 جبهه کاری فعال است. پیش‌بینی می‌شود اجرای این پروژه برای حدود یک‌هزار و 500 نفر فرصت شغلی مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کند.

ساختار آزادراه تهران-شمال

آزادراه تهران-شمال به چهار منطقه اصلی تعریف شده است:

• منطقه یک: به طول 32 کیلومتر، از تهران تا سه‌راهی شهرستانک
• منطقه دو: به طول 22 کیلومتر، از سه‌راهی شهرستانک تا پل زنگوله
• منطقه سه: به طول 50 کیلومتر، از پل زنگوله تا مرزن‌آباد
• منطقه چهار: به طول 20 کیلومتر، از مرزن‌آباد تا چالوس

دستاوردهای بخش‌های بهره‌برداری شده

در بخش‌های بهره‌برداری شده از آزادراه تهران-شمال، طول مسیر باند رفت 74 کیلومتر و باند برگشت 68 کیلومتر است که در مجموع 65 کیلومتر کاهش مسیر نسبت به جاده موجود کرج–چالوس را به ارمغان آورده است. این کاهش مسیر، زمان سفر را در ایام عادی تا حدود سه ساعت تقلیل داده و موجب صرفه‌جویی سالانه 124 میلیون لیتر سوخت شده که به نوبه خود کاهش قابل توجه آلاینده‌های زیست‌محیطی را در پی داشته است.

تاکنون در مجموع 77 رشته تونل به طول کلی 70 کیلومتر (رفت، برگشت و سرویس) و 54 دستگاه پل به طول 6 کیلومتر در این آزادراه احداث شده است. بلندترین تونل پروژه 6400 متر و بلندترین پل آن 330 متر طول با ارتفاع 80 متر از کف را داراست. کنترل هوشمند مسیر نیز از طریق مراکز کنترل ترافیک و سامانه‌های بومی پیشرفته انجام می‌شود.

تکیه بر توان داخلی و بومی‌سازی دانش فنی

احداث این پروژه عظیم ملی در شرایط تحریم‌های اقتصادی، با تکیه کامل بر بومی‌سازی دانش فنی و فناوری‌های روز دنیا و استفاده حداکثری از توان مهندسی داخلی کشور صورت گرفته است. در حال حاضر، ده‌ها شرکت پیمانکار، مشاور و تأمین‌کننده ایرانی در بیش از 100 جبهه کاری فعال هستند و بیش از 3500 نیروی انسانی مستقیم و 1300 دستگاه ماشین‌آلات راهسازی در اجرای این طرح ملی مشارکت فعال دارند که نشان از خودباوری و توانمندی مهندسان و و متخصصان ایرانی دارد.