انفجار قیمت مسکن در ونزوئلا: بازگشت مهاجران، بلای جان یا ناجی نفت؟
با وجود تحولات سیاسی و مهاجرت، بازار مسکن ونزوئلا شاهد خوشبینی اقتصادی و جذب سرمایهگذاریهای جدید در املاک است.
پس از انتشار اخباری مبنی بر بازداشت نیکلاس مادورو، رئیسجمهور پیشین ونزوئلا، بازار املاک این کشور شاهد افزایش ناگهانی قیمتها و رشد بیسابقه تقاضا شده است. این موج از خوشبینی، بهویژه در میان ونزوئلاییهای مقیم خارج، امید به بهبود اوضاع اقتصادی و بازگشت به کشور را دامن زده است. با این حال، کارشناسان اقتصادی و مشاوران املاک هشدار میدهند که این اشتیاق تا کنون بیشتر از تقاضای واقعی در یک اقتصاد همچنان ضعیف فراتر رفته است.
جهش قیمت مسکن در پی تحولات سیاسی
نمونه بارز این تغییر، تجربه کارلوس پنیالور، برقکار ونزوئلایی مقیم ایالات متحده است که چهار سال پیش همزمان با فروپاشی اقتصادی کشورش مهاجرت کرد. خرید ملک در ونزوئلا برای او «غیرقابل تصور» بود، اما خبر بازداشت مادورو معادله را تغییر داد. او به سرعت برای خرید یک آپارتمان سهخوابه در شهر بندری پورتو اورداس اقدام کرد و تنها چند روز پس از نهایی شدن معامله، قیمتها دوباره افزایش یافت و تعداد املاک موجود کاهش یافت. آقای پنیالور ۲۶ ساله در این باره گفت: «من خوششانس بودم.»
امید مهاجران به بازگشت و سرمایهگذاری
ونزوئلا در روزهای ابتدایی فصلی قرار دارد که میتواند «پسا مادورو» نام گیرد؛ کشوری که سالها با حکومت اقتدارگرا، فروپاشی اقتصادی و مهاجرت گسترده دست و پنجه نرم میکرد. احتمال آزادی سیاسی و بهبود اقتصادی، موجی از هیجان را در میان ونزوئلاییها در داخل و خارج از کشور برانگیخته است. این خوشبینی موجب جهش علاقه به بازار مسکن شده است، زیرا مهاجران که برخی از آنها در خارج از کشور پسانداز جمع کردهاند، بازگشت یا دستکم سرمایهگذاری در کشور را برای نخستین بار پس از سالها بررسی میکنند.
با این حال، این تماسها هنوز به رونق فروش گسترده تبدیل نشدهاند. از زمان برکناری مادورو در ۳ ژانویه، هیچ داده رسمیای برای رصد بازار املاک وجود ندارد. اما گفتوگو با بیش از دوازده مشاور املاک، فعالان صنعت، مالکان و خریداران بالقوه نشان میدهد بازار شروع به تغییر کرده و مالکان در انتظار موج خرید، قیمتها را بالا بردهاند.
انتظارات در برابر واقعیت بازار
آسدرُبال اولیوروس، اقتصاددان باسابقه ونزوئلایی، در این زمینه اظهار داشت: «آنچه واقعاً در جریان است، انتظارات برای تغییر است.» بسیاری از مشاوران از فهرستهایی صحبت میکنند که پس از افزایش قیمت بدون فروش ماندهاند و از مالکانی که ملکهای خود را تا تقویت بازار از عرضه خارج کردهاند.
امیدها تا حدی با تغییرات در بخش نفت ونزوئلا، ستون فقرات اقتصاد کشور، تقویت شده است. قانونگذاران ونزوئلا ماه گذشته مقررات جدیدی را برای جذب سرمایهگذاری خارجی تصویب کردند که میتواند به افزایش تولید و رشد اقتصادی بینجامد. با این حال، شرکتهای نفتی خارجی پس از سالها مصادرههای دولتی همچنان محتاطاند و بعید است اقدامات اخیر فوراً موجی از سرمایهگذاری را آزاد کند. حتی در بهترین شرایط، هرگونه بهبود چشمگیر در تولید نفت احتمالاً سالها زمان خواهد برد.
پابلو گونسالس، رئیس اتاق املاک ونزوئلا، تأکید کرد: «مردم صرفاً بر پایه احساسات — بدون مبنای عقلانی — تصور کردند که ارزش ملکهایشان ناگهان افزایش یافته است.» وی افزود: «آیا ممکن است این تصور به واقعیت تبدیل شود؟ فکر میکنم بله، اما باید اجازه دهیم تحولات اقتصادی مسیر خود را طی کند.»
چالشهای تاریخی و وضعیت کنونی
سالهاست بازار مسکن ونزوئلا تقریباً منجمد بوده؛ ابرتورم قدرت خرید را نابود کرده و بانکها از اعطای وامهای بلندمدت دست کشیدهاند. مصادرهها در چارچوب دولتی با الهام از سوسیالیسم — عمدتاً در املاک بزرگ و صنایع سنگین، اما گاه شامل خانهها و ساختمانهای آپارتمانی — مالکیت را ناامن کرده بود. برای بسیاری از کسانی که در این سالهای پرتلاطم در ونزوئلا ماندند و گاه به فقر فروغلتیدند، خرید خانه همچنان دور از دسترس است، بهویژه با قیمتهای تازه افزایشیافته.
لوئیسا روخاس، ۴۲ ساله، مدیر اداری در شهر والنسیا، گفت مایل است از آپارتمان قدیمیاش به واحدی نوساز نقل مکان کند، اما توان مالی آن را ندارد. او افزود: «بیثباتی کشور برنامهریزی برای آینده را غیرممکن میکند.» به گفته مشاوران، چنین احساساتی بازار را عمدتاً به مهاجران محدود کرده است.
افزایش چشمگیر قیمتها و ناپدید شدن «فرصتهای طلایی»
با وجود این، مشاوران در سراسر ونزوئلا — از پایتخت و مناطق نفتی گرفته تا مقاصد ساحلی و شهرهای کوچکتر — میگویند افزایش قیمتها بین ۲۰ تا حتی ۵۰ درصد در برخی مناطق بوده است. در شهر سیوداد گویانا در شرق کشور، دیوگِلیس پوکاترا، مشاور املاک، گفت یک خانه ردیفی که دو سال پیش ۵۵ هزار دلار قیمت داشت، به ۸۵ هزار دلار افزایش یافته، «صرفاً به دلیل بازداشت مادورو.»
خریداران بالقوه با تماسهای فراوان به دنبال خرید آنچه زمانی «فرصت طلایی» نامیده میشد هستند؛ املاکی با امکانات چشمگیر و قیمتهای حراجی. اما به گفته مشاوران، این خانههای ارزانقیمت تقریباً ناپدید شدهاند، زیرا فروشندگان املاک خود را از بازار خارج کردهاند. خانم پوکاترا گفت: «بسیاری با تصور اینکه هنوز هم آپارتمانهای ساحلی مبله با قیمت ۱۸ یا ۲۰ هزار دلار وجود دارد با ما تماس میگیرند. دیگر چنین چیزی وجود ندارد.»
در کومانا، مرکز ایالت ساحلی سوکره، آدریانا رودریگس، مشاور املاک، گفت قیمتها از اوایل ژانویه حدود ۲۰ درصد افزایش یافته، در حالی که حدود ۸۰ درصد فایلها متوقف شدهاند چون مالکان در انتظار نشانههای روشنتر اقتصادی هستند. او گفت: «حدود ۲۵ روز است با پنج مشتری کار میکنم و نتوانستهام چیزی برایشان پیدا کنم. هر روز با من تماس میگیرند.» او افزود آنها از قیمتهای پیشنهادی بالاتر شکایت دارند. «مردم این آگهیها را در شبکههای اجتماعی میبینند و فکر میکنند قیمتها دیوانهوار است.»
در مناطق گردشگرپذیر مانند جزیره مارگاریتا، مشاوران برآورد میکنند حدود ۸۰ درصد پرسوجوهای فعلی از سوی ونزوئلاییهای مقیم خارج است و علاقه خریداران خارجی محدودتر است. خانم پوکاترا در پایان گفت: «در حال حاضر شرایط توجیهکننده این افزایشهای اغراقآمیز نیست. این فرایندها زمان میبرد، و این همان چیزی است که باید درک کنیم — و برای مالکان توضیح دهیم که تحت تأثیر اخبار، احساسات و سرخوشی قرار گرفتهاند.»
