قتل‌عام استعدادها: نظام آموزشی ایران، جز "مدرسه" هیچ راهی نمی‌شناسد!

کیومرث فرحبخش، استاد دانشگاه، با انتقاد از ساختار متمرکز و قانون‌محور نظام آموزش در ایران، اظهار داشت که آموزش با بخشنامه اداره نمی‌شود و نسخه واحد درسی برای تمامی مناطق کشور نه کارآمد است و نه عادلانه.

نقد رویکرد متمرکز در آموزش

این استاد مشاوره تأکید کرد که تدریس یک کتاب واحد برای همه مناطق کشور واقع‌بینانه نیست. به گفته وی، تمرکزگرایی بیش از حد در طراحی و اجرای برنامه‌های درسی، مانع از در نظر گرفتن تفاوت‌های فرهنگی، اجتماعی و جغرافیایی مناطق مختلف می‌شود و عملاً کارایی و اثربخشی آموزش را کاهش می‌دهد.

نظام آموزشی: چالش دوگانه «مدرسه یا هیچ»

فرحبخش در ادامه تحلیل خود، به این نکته اشاره کرد که نظام آموزشی فعلی در ایران، تنها دو گزینه «مدرسه» یا «هیچ» را پیش روی دانش‌آموزان و خانواده‌ها قرار می‌دهد. این رویکرد، تنوع استعدادها و نیازهای آموزشی را نادیده گرفته و به جای پرورش خلاقیت و مهارت‌های متناسب با شرایط هر منطقه، به سمت یکسان‌سازی اجباری پیش می‌رود که نتیجه آن، عدم پاسخگویی به نیازهای واقعی جامعه است.

ضرورت انعطاف‌پذیری و بومی‌سازی آموزش

وی خواستار بازنگری اساسی در ساختار و رویکردهای نظام آموزشی کشور شد تا با تفویض اختیار بیشتر به سطوح محلی و در نظر گرفتن اقتضائات منطقه‌ای، آموزش به سمت کارآمدی و عدالت بیشتر حرکت کند. به باور این استاد دانشگاه، آموزش کیفی مستلزم انعطاف‌پذیری و بومی‌سازی برنامه‌هاست تا پاسخگوی واقعی نیازها و زمینه‌های محلی باشد و فضایی برای رشد متوازن فراهم آورد.