شوک بنزینی: یا انتخاب کنید یا دولت سهمیه شما را قبضه میکند!
چالشهای سهمیهبندی بنزین، قیمتگذاری، قاچاق و مدیریت مصرف سوخت، از کارت سوخت تا مالکان چند خودرو و ناوگان عمومی را دربرمیگیرد.
نرخ جدید بنزین آزاد عرضه شده از طریق کارتهای اضطراری جایگاهها، معادل ۱۰ درصد قیمت خرید دولت از پالایشگاهها و در حدود ۵۰۰۰ تومان تعیین شد. این تصمیم که با هدف جلوگیری از قاچاق و بهینهسازی مصرف سوخت اتخاذ شده، بخشی از طرح جامع مدیریت مصرف بنزین است که اواخر آذرماه امسال پس از بررسیهای کارشناسی و مصوبات دولت به اجرا درآمد.
اهداف طرح و تداوم سهمیهها
مصوبه جدید بنزینی با اهدافی چون تحقق عدالت در توزیع یارانه سوخت، کاهش مصرف بیرویه، تشویق تولید خودروهای کممصرف، حمایت واقعی از حملونقل عمومی و تاکسیهای اینترنتی، و توسعه استفاده از سوخت پاک شکل گرفته است. بر اساس این طرح، سهمیههای بنزین ۶۰ لیتری با نرخ ۱۵۰۰ تومان و ۱۰۰ لیتری با نرخ ۳۰۰۰ تومان، بدون هیچگونه تغییری در حجم و قیمت، برای کارتهای سوخت شخصی تداوم مییابند. کارشناسان تأکید دارند که سهمیه ۱۶۰ لیتری برای تأمین نیاز سوختی اکثر خودروها کافی خواهد بود و اجرای این طرح، انگیزه استفاده از سوخت پاک CNG را تقویت کرده و به کاهش آلایندگی هوا کمک شایانی میکند.
افزایش نرخ بنزین آزاد کارت جایگاهها و مقابله با قاچاق
بررسیها نشان میدهد که حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد از شهروندان، نیاز سوختی خود را با سهمیههای موجود تأمین میکنند. با این حال، بنزینی که از طریق کارتهای اضطراری جایگاهها عرضه میشود، بیشترین سهم را در قاچاق سوخت به خود اختصاص داده است. از همین رو، در سیاست جدید مقرر شد نرخ بنزین آزاد عرضهشده از طریق این کارتها به ۵۰۰۰ تومان افزایش یابد. عواید حاصل از اجرای این مصوبه نیز صرف ارائه کالابرگ به مردم خواهد شد. لازم به ذکر است که در سهمیه اول و دوم که از طریق کارتهای شخصی پرداخت میشوند، هیچ تغییری اعمال نخواهد شد.
تغییرات در سهمیه ناوگان عمومی و سکوهای اینترنتی
بر اساس مصوبه جدید، سهمیه اول خودروهای عمومی دوگانهسوز بدون تغییر باقی میماند، اما سهمیه دوم این خودروها از ۴۵۰ لیتر به ۲۲۵ لیتر کاهش مییابد. همچنین، سقف سهمیه سوخت در نظر گرفتهشده برای هر خودروی بنزینی فعال در ناوگان سکوهای اینترنتی، ۲۰۰ لیتر در ماه (مازاد بر ۶۰ لیتر سهمیه نرخ اول و ۱۰۰ لیتر سهمیه نرخ دوم) و برای هر خودروی دوگانهسوز ۹۵ لیتر در ماه (مازاد بر ۳۰ لیتر و ۱۰۰ لیتر) تعیین شده است. امکان سوختگیری مازاد بر سهمیه اعتباری ـ ریالی در جایگاهها وجود دارد، اما سهمیه اعتباری ـ ریالی به این میزان تعلق نخواهد گرفت.
قوانین جدید ذخیرهسازی سهمیه و مالکان چند خودرو
دوره ذخیرهسازی سهمیه اول با نرخ ۱۵۰۰ تومان تغییری نکرده و همچنان ۶ ماه است؛ اما سهمیه دوم (۳۰۰۰ تومانی) قابلیت ذخیرهسازی ندارد و در صورت عدم استفاده تا پایان هر ماه، حذف شده و در ابتدای ماه بعد مجدداً ۱۰۰ لیتر شارژ میشود. همچنین، سهمیه خودرو دوم به خودروی ثبتنامی منتقل نمیشود و مالکان خودروهای دوم باید بنزین ۵۰۰۰ تومانی تهیه کنند.
درباره وضعیت مالکان چند خودرو نیز مقرر شده است که این افراد به مدت یک ماه فرصت داشتند تا یکی از خودروهای خود را برای دریافت سهمیه سوخت معرفی کنند؛ در غیر این صورت، شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی بهصورت خودکار سهمیه را تنها برای یکی از خودروها فعال خواهد کرد. سامانه اینترنتی خوداظهاری مالکان چندخودرو به نشانی FCS.NIOPDC.IR از اواخر آذرماه در دسترس عموم قرار گرفت و متقاضیان با مراجعه به این سامانه و ورود از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند (دولت من)، امکان ثبت خودروی مشمول سهمیه را داشتند.
ابلاغ مرحله دوم طرح و مشکلات دسترسی
با گذشت مدت زمان تعیین شده، طی دو روز گذشته برخی شهروندان از دریافت پیامکی خبر دادند که به مالکان چند خودرو اعلام میکند در چارچوب مرحله دوم اجرای مصوبه سهنرخی شدن بنزین، سهمیه سوخت تنها به یک خودرو از میان خودروهای متعلق به هر مالک اختصاص خواهد یافت. بر اساس این پیامک، مالکان چند خودرو موظف شدهاند تا ۲۷ بهمنماه با مراجعه به سامانه مذکور، خودروی مشمول دریافت سهمیه را انتخاب کنند.
از زمان اعلام این فرصت یکماهه، برخی مالکان اقدام به انتقال سند خودرو به نام اشخاص دیگر کردهاند و طی دو روز گذشته نیز تقاضا برای ثبت خودرو جهت دریافت سهمیه افزایش یافته است؛ بهطوریکه مراجعهکنندگان به سامانه از بروز اختلال در دسترسی به سایت خبر دادهاند. یکی از سوالات مهمی که پس از پایان مهلت تعیین شده مطرح میشود این است که آیا امکان تغییر خودروی ثبتشده بعد از اختصاص سهمیه وجود دارد؟ که در این راستا شفافسازی مسئولان ذیربط مورد انتظار است.
