افشاگری شوکهکننده: این همه ایرلاین در ایران، فقط برای دورزدن تحریمهاست!
تحریمها، چالشهای اقتصادی و کمبود سرمایهگذاری، نوسازی ناوگان هوایی و لیزینگ هواپیما را برای صنعت هوانوردی و ایرلاینهای خرد ایران دشوار کرده است.
معاون هوانوردی سازمان هواپیمایی کشوری اعلام کرد که کثرت ایرلاینها در ایران عمدتاً با هدف جذب سرمایههای خرد و عبور از محدودیتهای ناشی از تحریمها شکل گرفته است.
چالشهای سرمایهگذاری در صنعت هوانوردی ایران
سیدحمیدرضا صانعی، معاون هوانوردی سازمان هواپیمایی کشوری، در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی، با تأکید بر اینکه صنعت هوانوردی ایران بهصورت تدریجی شکل گرفته است، محدودیتهای سرمایهگذاری و حضور اندک سرمایهگذاران را از عوامل اصلی وضعیت کنونی این صنعت برشمرد.
وی افزود: بهدلیل ریسکهای ناشی از تحریمها و وضعیت اقتصادی، سرمایهگذاران توانایی گسترش فعالیتهای خود را ندارند و تأمین سرمایه اولیه برای راهاندازی یک ایرلاین بزرگ با چالشهای جدی مواجه است.
موانع قانونی و ترجیحات سرمایهگذاران
صانعی به نقش سیاستهای اقتصادی در تشویق سرمایهگذاران اشاره کرد، اما متذکر شد که قوانین بالادستی با هدف تشویق به تشکیل هلدینگها و سرمایهگذاریهای مشترک با محدودیتهایی روبهرو است. بسیاری از سرمایهگذاران ترجیح میدهند بهصورت مستقل فعالیت کنند تا ریسکها را کاهش دهند.
غیاب فاینانسورها و شرکتهای لیزینگ بینالمللی
معاون هوانوردی سازمان هواپیمایی کشوری تأکید کرد که در سطح جهانی، فاینانسورها و شرکتهای لیزینگ نقش محوری در توسعه صنعت هوانوردی ایفا میکنند؛ شرکتهایی در کشورهایی مانند چین و آمریکا بخش عمدهای از ناوگان هوایی را در اختیار دارند و آن را به ایرلاینها اجاره میدهند.
بهگفته وی، برخلاف الگوهای موفق جهانی مانند ترکیشایر و پگاسوس که از منابع مالی خارجی و لیزینگ بهره میبرند، در ایران بهدلیل تحریمها و محدودیتها، امکان استفاده از این سازوکارها فراهم نیست. صانعی توضیح داد که در شرایط عادی، فاینانسورها تا ۹۰ درصد هزینه خرید هواپیما را با نرخ بهره پایین تأمین مالی میکنند و بازپرداخت از محل درآمد هواپیما انجام میشود، اما در ایران، سرمایهگذاران ناچارند با وجود تمام مخاطرات، بهصورت نقدی و با دشواری زیاد ناوگان هوایی تهیه کنند و حتی پس از ورود هواپیما به کشور، ممکن است با چالشهای مالکیت و ثبت مواجه شوند.
نقش ایرلاینهای خُرد در دوران تحریم
صانعی بیان کرد: مجموع این عوامل به تشکیل شرکتهایی با سرمایههای متعدد و ناوگان محدود منجر شده است. وی افزود، همین سرمایههای خرد و شرکتهای کوچک عامل جابهجایی بیش از ۶۰ درصد مسافران هستند. این در حالی است که شرکتهای هواپیمایی دولتی بهدلیل تحریمها و مشکلات نقلوانتقال مالی، با محدودیتهای بیشتری مواجهاند. معاون هوانوردی سازمان هواپیمایی کشوری تصریح کرد که اگر این خردهسرمایهها به صنعت هوانوردی ایران اضافه نمیشدند، ظرفیت کنونی کشور به ۴۰ درصد یا کمتر از سالهای گذشته کاهش مییافت.
وی تأکید کرد که تعدد ایرلاینها تا حدی بهعنوان راهی برای دور زدن تحریمها و جذب سرمایههای خرد عمل کرده است. صانعی اظهار امیدواری کرد که با کاهش محدودیتهای مالی و تحریمها و استفاده از منابع سرمایهگذاران خارجی، ساختار صنعت هوانوردی ایران نیز به سمت الگوهای جهانی پیش خواهد رفت.
الگوهای جهانی و تعدد شرکتها
صانعی با اشاره به تجربیات بینالمللی اظهار داشت: توسعه صنعت هوانوردی لزوماً به معنای فعالیت تنها یک یا دو ایرلاین بزرگ نیست. بهعنوان مثال، ترکیه نیز صنعت خود را با تعدد شرکتها توسعه داده و اکنون نیز سرمایهگذاران متعددی در قالب چند ایرلاین فعالیت میکنند که تعداد آنها از ایران بیشتر است.
وی افزود: در آمریکا نیز در کنار شرکتهای بزرگی مانند دلتا و آمریکن ایرلاینز، مجموعهای گسترده از شرکتها صرفاً در حوزه مالکیت و اجاره هواپیما فعالیت کرده و با ایرلاینهای بزرگ همکاری میکنند.
در حال حاضر، کشورمان دارای ۳۱ شرکت هواپیمایی فعال است.
