بمب ساعتی امنیت غذایی فعال شد: بومیسازی بذر، آخرین فرصت ایران!
خودکفایی در دانههای روغنی با کاملینا و کشاورزی دیم، گامی مهم برای امنیت غذایی و کاهش وابستگی به واردات.
ایران با تکیه بر دستاوردهای علمی محققان داخلی در حوزه بذر و کشاورزی دانشبنیان، گامهای موثری در مسیر تقویت امنیت غذایی و کاهش وابستگی به واردات برداشته است. نایبرئیس انجمن بذر کشور در این زمینه با تاکید بر نقش حیاتی بخش کشاورزی، به تشریح چالشها و موفقیتهای اخیر در زمینه تامین دانههای روغنی پرداخت.
چالش وابستگی به واردات روغن خوراکی
دانیال کهریزی، نایبرئیس انجمن بذر کشور، با اشاره به جایگاه استراتژیک کشاورزی در پایداری امنیت غذایی، اظهار داشت که با وجود محدودیت منابع آبی، ایران با اتکا به دانش بومی و فناوری، توانسته است تولید پایدار در این بخش را دنبال کند.
وی در ادامه، وابستگی شدید کشور به واردات روغن خوراکی را یکی از چالشهای جدی بخش کشاورزی دانست و افزود: در حال حاضر بیش از ۹۵ درصد روغن خوراکی مورد نیاز کشور از طریق واردات تامین میشود که سالانه منجر به خروج بیش از چهار میلیارد دلار ارز از کشور میگردد. این حجم از وابستگی برای کشوری با تنوع اقلیمی ایران غیرقابلقبول است و نیازمند راهکارهای بومی و پایدار است.
بومیسازی کاملینا؛ گامی برای خودکفایی
کهریزی به دستاوردهای چشمگیر محققان ایرانی در حوزه بذرهای دانههای روغنی اشاره کرد و گفت: با توجه به اینکه بیش از ۷۰ درصد اراضی کشاورزی کشور به صورت دیم کشت میشود، سالها فقدان بذر دانه روغنی سازگار با شرایط دیم احساس میشد. خوشبختانه از اواخر دهه ۹۰، تحقیقات گستردهای روی گیاه دانه روغنی کاملینا آغاز شد و این گیاه برای نخستینبار به کشور معرفی گردید.
وی افزود: نتیجه این پژوهشها، ثبت ملی دو رقم بومی کاملینا به نامهای «سهیل» و «سپهر» بوده که سازگاری بالایی با اقلیمهای متنوع ایران دارند و قابلیت کشت دیم آنها نیز به اثبات رسیده است. این ارقام بومی، گامی مهم در راستای کاهش وابستگی به واردات بذرهای خارجی محسوب میشوند.
مزایای اقتصادی و زیستمحیطی کاملینا
نایبرئیس انجمن بذر کشور با تشریح ویژگیهای منحصربهفرد گیاه کاملینا توضیح داد: روغن حاصل از کاملینا حدود ۳۵ درصد اسید چرب امگا۳ دارد که از ارزش غذایی بالایی برخوردار است. همچنین کنجاله آن که حدود ۳۵ درصد پروتئین دارد، منبع پروتئینی بسیار مناسبی برای تغذیه دام، طیور و آبزیان به شمار میرود. از سوی دیگر، این گیاه نیاز حداقلی به آب، کود و سموم کشاورزی دارد و میتواند با تکیه بر بارندگی طبیعی کشت شود که آن را به گزینهای ایدهآل برای کشاورزی پایدار تبدیل میکند.
کهریزی با تاکید بر نقش این دستاورد در تحقق کشاورزی پایدار اظهار داشت: کشت کاملینا نه تنها به تولید محصولات سالم و حتی ارگانیک کمک میکند، بلکه گامی مؤثر در جهت کاهش وابستگی کشور به واردات روغن خوراکی و دانههای روغنی خارجی است.
ضرورت حمایت از پژوهشهای بومی
این استاد دانشگاه در بخش پایانی سخنان خود، بر لزوم حمایت دولت از پژوهشهای کاربردی تاکید کرد و گفت: با وجود ثبت ارقام بومی و تدوین استانداردهای ملی برای بذر، روغن و کنجاله کاملینا، متاسفانه تاکنون هیچگونه حمایت مالی یا گرنت پژوهشی به این تحقیقات اختصاص نیافته است و این پژوهشها عمدتاً با هزینه شخصی محققان انجام شدهاند.
وی خاطرنشان کرد: تجربه موفق بومیسازی بذر کاملینا به وضوح نشان میدهد که اتکا به دانش و توان داخلی، یکی از مهمترین دستاوردهای انقلاب اسلامی در بخش کشاورزی است. با حمایت هدفمند و سازمانیافته از این پژوهشها، میتوان مسیر تامین پایدار امنیت غذایی کشور را بیش از پیش تقویت کرد و به خودکفایی در تولید محصولات استراتژیک دست یافت.
