پشتپرده نرخ 112 هزار تومانی ارز برای روغن: غارت جیب مردم!
سیاست چندنرخی ارز و ابهام در اقتصاد ایران
بررسی صورتهای مالی یکی از شرکتهای بزرگ تولیدکننده روغن نباتی نشان میدهد که پس از حذف ارز ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی، عملاً نرخ جدیدی با ماهیت ترجیحی در محاسبات این شرکت لحاظ شده است؛ نرخی که بر اساس اسناد مالی منتشرشده، حدود ۱۱۲ هزار و ۵۰۰ تومان تعیین شده است.
جزئیات نرخ جدید ارز ترجیحی پنهان
بر اساس اطلاعات مندرج در صورتهای مالی و مکاتبات رسمی این شرکت با سازمان بورس و اوراق بهادار، تغییر مبنای محاسبه بهای مواد اولیه وارداتی، بهویژه روغن خام، پس از حذف ارز ۲۸۵۰۰ تومانی اعمال شده است. نرخ جدید مورد استفاده، یعنی ۱۱۲ هزار و ۵۰۰ تومان، فاصله معناداری با نرخهای بازار آزاد دارد؛ موضوعی که از نگاه برخی کارشناسان، نشانهای از ظهور یک نرخ ارز ترجیحی جدید در قالبی متفاوت است.
تناقض با سیاست یکسانسازی نرخ ارز
این اسناد نشان میدهد اگرچه سیاست رسمی دولت، حذف ارز ترجیحی و حرکت بهسمت یکسانسازی نرخ ارز عنوان شده است، اما در عمل برای برخی کالاهای اساسی و صنایع حساس، همچنان نرخهایی پایینتر از بازار آزاد مبنای محاسبه قرار میگیرد. این اقدام میتواند به تداوم چندنرخی بودن ارز در اقتصاد کشور منجر شود.
هشدارهای کارشناسان و لزوم شفافیت
بهباور تحلیلگران، اگرچه حمایت از تولید و کنترل قیمت کالاهای اساسی ضرورتی انکارناپذیر است، اما استمرار نرخهای ترجیحی پنهان، بدون اعلام رسمی و چارچوب شفاف، میتواند پیامدهایی مشابه سیاستهای ارزی گذشته بههمراه داشته باشد؛ سیاستهایی که هزینههای آن در نهایت به اقتصاد و مصرفکننده منتقل شد.
انتظار میرود سیاستگذار پولی و ارزی با شفافسازی درباره مبنای تعیین نرخ ۱۱۲ هزار و ۵۰۰ تومانی و نسبت آن با سیاست حذف ارز ترجیحی، از شکلگیری ابهام و برداشتهای متناقض در فضای اقتصادی جلوگیری کند.
