لحظه موعود بازار ارز: تک نرخی شدن، آغازی نو یا خطری بزرگ؟
مرکز مبادله ارز و طلا با سیاست ارزی جدید بر نرخ دلار و بازار ارز ایران تاثیر میگذارد.
تهران – در تحولی مهم در بازار ارز کشور، نرخ فروش هر دلار آمریکا در تالار اول مرکز مبادله ارز و طلا به ۱۲۸ هزار و ۶۴۷ تومان و در تالار دوم به ۱۳۲ هزار و ۵۰۷ تومان رسید. این تغییرات در پی محدود شدن دامنه تخصیص ارز ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی و انتقال تأمین ارز سایر کالاها و نهادهها به دو تالار مذکور رخ داده است.
محدودیت ارز ترجیحی و تغییرات در مرکز مبادله
بر اساس سیاستگذاریهای جدید، ارز ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی از این پس صرفاً برای تأمین دارو و گندم اختصاص مییابد. به این ترتیب، سایر کالاها و نهادههای وارداتی از چرخه ارز ترجیحی خارج شده و تأمین ارز مورد نیاز آنها از طریق تالارهای اول و دوم مرکز مبادله ارز و طلا صورت میگیرد. این دگرگونی ساختاری از امروز آثار مستقیم خود را در نرخهای رسمی نشان داده است.
همگرایی نرخها در تالارها
دادههای تابلوهای معاملاتی مرکز مبادله حاکی از آن است که فاصله قیمتی دلار در تالار اول و تالار دوم، که در هفتههای گذشته قابلتوجه بود، امروز به شکل محسوسی کاهش یافته است. نرخ فروش دلار در تالار دوم ۱۳۲ هزار و ۵۰۷ تومان و در تالار اول نیز ۱۲۸ هزار و ۶۴۷ تومان گزارش شده است. این اعداد بیانگر حرکت سیاستگذار ارزی در مسیر همگرایی تدریجی نرخها است.
افزایش اهمیت تالار دوم و دامنه شمول آن
تحولات جاری در شرایطی رقم خورده است که پیش از این، انتقال ارز پتروشیمیها به تالار دوم از امروز اعلام شده بود؛ تصمیمی که عملاً وزن عرضه در این تالار را افزایش داده و جایگاه آن را در سازوکار جدید ارزی پررنگتر کرده است. علاوه بر این، طبق برنامهریزیهای انجام شده، ارز خدمات نیز از ۱۵ دیماه بر مبنای نرخهای تالار دوم محاسبه خواهد شد که این امر میتواند دامنه اثرگذاری این تالار را به بخش خدمات نیز گسترش دهد.
جزئیات نرخهای رسمی ارز
بر این اساس، امروز قیمت فروش هر دلار آمریکا در تالار دوم مرکز مبادله به ۱۳۲ هزار و ۵۰۷ تومان و قیمت خرید آن به ۱۳۱ هزار و ۳۱۴ تومان رسید. درهم امارات نیز با نرخ فروش ۳۶ هزار و ۸۰ تومان و نرخ خرید ۳۵ هزار و ۷۵۶ تومان معامله شد. یورو نیز با قیمت فروش ۱۵۵ هزار و ۳۳۴ تومان و قیمت خرید ۱۵۳ هزار و ۹۳۶ تومان روی تابلو رفت.
شایان ذکر است، قیمت دلار در تالار اول مرکز مبادله با افزایش محسوس، به نرخ دلار تالار دوم نزدیک شده است. این نرخ که تا دیروز در کانال ۸۴ هزار تومان در نوسان بود، امروز با عبور از کانال ۱۲۸ هزار تومان، معادل ۱۲۸ هزار و ۶۴۷ تومان قیمتگذاری شده است.
فاصله با بازار آزاد و سیگنالهای دولتی
این ارقام در حالی اعلام میشود که دلار در بازار آزاد همچنان در محدوده ۱۳۷ هزار تومان نوسان دارد. این فاصله، به گفته فعالان بازار، بیش از آنکه ناشی از افت بازار آزاد باشد، نتیجه افزایش تدریجی نرخهای رسمی و نزدیکشدن آنها به واقعیتهای بازار است.
در همین چارچوب، اظهارات اخیر مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، درباره پایان تخصیص گسترده ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی و رانتیبودن ارزهای ارزان، از سوی بازار به عنوان چراغ سبز دولت به پذیرش نرخهای بالاتر و حرکت به سمت یکپارچهسازی بازار ارز تعبیر شده است؛ سیگنالی که اکنون با تغییرات عملی در مرکز مبادله، جنبه اجرایی به خود گرفته است.
تحلیل کارشناسان و چالشهای پیشرو
در چنین فضایی، تالار دوم مرکز مبادله بیش از گذشته در کانون توجه فعالان اقتصادی قرار دارد؛ بازاری که نهتنها مأموریت تأمین بخش مهمی از ارز واردات و خدمات را برعهده گرفته، بلکه به یکی از متغیرهای اثرگذار بر انتظارات قیمتی و تصمیمگیری بنگاهها تبدیل شده است.
کارشناسان اقتصادی معتقدند تا زمانی که سیاستهای مکمل در حوزه مهار تورم، کنترل کسری بودجه و مدیریت انتظارات تورمی به طور همزمان فعال نشود، همجهتشدن نرخهای رسمی با بازار آزاد میتواند به سرعت خود را در زنجیره قیمتگذاری، واردات و تولید نشان دهد؛ روندی که بازار معمولاً آن را زودتر از سیاستگذار و پیش از اجرای سازوکارهای جبرانی، در محاسبات خود لحاظ میکند.
