بمب گرانی گوشت و مرغ منفجر شد: حذف ارز ترجیحی چه بلایی سر سفره مردم میآورد؟
گرانی گوشت و شوک قیمتی محصولات پروتئینی با حذف ارز ترجیحی نهادههای دامی
منصور پوریان، رئیس شورای تامین دام کشور، با هشدار نسبت به تبعات حذف ارز ترجیحی نهادههای دامی، اعلام کرد که در صورت اجرای این تصمیم، قیمت گوشت قرمز، مرغ، لبنیات و سایر محصولات پروتئینی به یکباره دچار شوک قیمتی بزرگی خواهد شد. وی تاکید کرد که تولیدکنندگان و بازرگانان باید بر تولید و تجارت تمرکز کنند، نه اینکه هر روز با چالشها و "بازیهای جدید" درگیر باشند.
سابقه شوکهای قیمتی با تغییر ارز ترجیحی
پوریان با اشاره به تجارب پیشین در زمینه ارز ترجیحی نهادههای دامی، یادآور شد که این موضوع قبلاً مورد آزمایش قرار گرفته است. به گفته وی، در دورههای گذشته، ارز ترجیحی به طور کامل حذف نشد، بلکه قیمت آن از ۴۲۰۰ تومان به ۲۸۵۰۰ تومان افزایش یافت که منجر به یک شوک قیمتی گسترده در بازار شد.
رئیس شورای تامین دام کشور افزود: «در سال ۱۴۰۰، قیمت دام سبک و سنگین که در محدوده کیلویی ۳۲ تا ۴۰ هزار تومان بود، به یکباره جهش چشمگیری را تجربه کرد و بخشهای طیور و دام تأثیر بسیار زیادی از این تغییر در ارز نهادههای دامی پذیرفتند.»
از دست رفتن تولید خرد و روستایی
پوریان با تأکید بر اینکه تغییرات قیمتی نشاندهنده تأثیر بالای نهادهها بر بخش تولید است، اظهار داشت: «پیش از این هشدار داده بودیم که ارز ترجیحی نهادههای دامی نباید تغییر کند، زیرا بخش عمدهای از تولید گوشت در کشور، بهویژه در مناطق خانگی و روستایی، با استفاده از این ارز و با هزینههای کم انجام میشد.»
وی ادامه داد: «با افزایش قیمت نهادهها، تولیدکنندگان خرد و روستایی قادر به تأمین هزینهها نشدند و تولید خود را متوقف کردند. در نتیجه، بخش قابل توجهی از دام مولد کشور که در اختیار این تولیدکنندگان بود، به کشتارگاهها گسیل شد. علیرغم این هشدارها، اتفاقی که نباید میافتاد، افتاد و شاهد جهش قیمت محصولات پروتئینی به دلیل افزایش هزینه خوراک دام بودیم.»
وابستگی ۹۰ درصدی صنعت طیور به نهادههای دامی
رئیس شورای تامین دام کشور، بر خلاف تصور برخی از مسئولان دولتی، تأکید کرد که ارز ترجیحی تأثیر بسیار زیادی بر قیمت گوشت دارد، نه تأثیر کم. وی گفت: «دولت عزم خود را برای حذف ارز ترجیحی نهادههای دامی جزم کرده است. با توجه به وابستگی ۹۰ درصدی صنعت طیور و ۳۰ درصدی صنعت دام به نهادههای دامی، حذف این ارز عملاً تولیدکنندگان بزرگ را در پیشبرد و تداوم تولید با مشکلات عدیدهای مواجه خواهد کرد.»
پوریان هشدار داد که با حذف ارز ترجیحی، دولت اولین ضربه را به تولید وارد کرده، زیرا قیمت تمامشده کالاها به یکباره افزایش خواهد یافت. وی ارز ترجیحی را اهرمی حساس و کلیدی در بخش تولید دام و طیور دانست که شامل لبنیات، گوشت، تخم مرغ و سایر محصولات میشود و افزود: «حتی با ارائه یارانه به مصرفکنندگان در انتهای زنجیره نیز نمیتوان به کنترل بازار کمک کرد. راهکار صحیح، محدود کردن و بخشبندی این ارز است، نه حذف کامل آن؛ زیرا انتقال این حمایت به انتهای زنجیره، شوک بزرگی را به تولید و مصرفکننده وارد میکند.»
حذف ارز ترجیحی؛ نابودی تولید به جای رشد
پوریان با انتقاد از رویکرد کنونی، بیان کرد: «با حذف ارز ترجیحی از نهادههای دامی، به جای آنکه تولید را رشد دهیم، آن را محدود کردهایم. لازم است در این موضوع بازنگری جدی صورت گیرد، زیرا با مقوله بسیار حساسی روبرو هستیم. کافی است به آشفتگی بخش نهادههای دامی در چند وقت اخیر نگاه کنیم تا تصور کنیم با حذف ارز ترجیحی چه اتفاقی خواهد افتاد؟»
وی به عنوان مثالی از تأثیر ارز ترجیحی، اشاره کرد: «در ابتدای همین امسال، گوشت گرم با ارز ترجیحی به میزان کم وارد و با قیمت ۳۷۰ هزار تومان در سازمان میادین عرضه میشد. همچنین گوشتهای منجمد با ارز ترکیبی وارد و به قیمت ۴۲۰ هزار تومان عرضه میشدند. اگرچه واردات محدود بود، اما تأثیر مثبتی بر بازار داشت و ثبات قیمتی ایجاد میکرد؛ اما با توقف آن چه شد؟»
رئیس شورای تامین دام کشور در پایان با طرح این پرسش که «چرا با معیشت مردم بازی میکنید؟» تأکید کرد: «اگر ارز ترجیحی نهادههای دامی حذف شود، باید منتظر یک شوک قیمتی بسیار قوی در قیمت گوشت دام و طیور و سایر محصولات باشیم.»
