شوک بزرگ در راه است: تخم مرغ شانه ای ۴۲۰۰۰۰ تومان میشود؟
جراحی اقتصادی با حذف ارز ترجیحی، افزایش قیمت کالاهای اساسی از جمله تخممرغ را در پی داشت و یارانه جایگزین شد.
اعلام رسمی حذف ارز ترجیحی ۲۸,۵۰۰ تومانی برای کالاهای اساسی و نهادههای دامی، فصل جدیدی را در اقتصاد کشور گشوده است. این اقدام که به "جراحی اقتصادی" تعبیر میشود، با تکمیل سناریوی دولت سیزدهم توسط دولت چهاردهم و در شرایط کاهش قدرت خرید مردم به اجرا درآمده است. در پی این تغییر، قیمتگذاری نهادههای دامی به صورت توافقی درآمده و کارشناسان پیشبینی میکنند که قیمت تخممرغ با نرخهای جدید نهاده، به ارقام قابل توجهی افزایش یابد.
پایان ارز ترجیحی و جراحی اقتصادی دولت
دولت چهاردهم با تکمیل رویکرد دولت پیشین، به سیاست تخصیص ارز ۲۸,۵۰۰ تومانی برای کالاهای اساسی پایان داد. این تصمیم در حالی اتخاذ شده که قدرت خرید خانوارها رو به کاهش است و بر اساس معیارهای دهههای گذشته، بسیاری از خانوادهها زیر خط فقر قرار گرفتهاند. رئیس دولت چهاردهم به صراحت اعلام کرده است که دیگر ارز ترجیحی برای کالاهای اساسی پرداخت نخواهد شد و گلایه کرده است که با وجود یارانهها، این اقلام همچنان با قیمتهای بالا به دست مردم میرسند. به اعتقاد کارشناسان، دولتمردان به جای اصلاح چرخه معیوب توزیع و مبارزه با فساد و دلالهایی که حاصل سیستم غلط تخصیص یارانه هستند، اصلاحات را از مصرفکننده نهایی آغاز کردهاند.
پس از سالها مخالفت تولیدکنندگان و واردکنندگان با قیمتگذاری دستوری، سرانجام خواستهی آنها محقق شد و از این پس قیمت کالاهای اساسی بر اساس نرخ ارز در بازار آزاد تعیین خواهد شد. دولت نیز در یک بازی کلامی، برای جبران این افزایش قیمتها، تخصیص یارانهای یک میلیون تومانی را برای تأمین معیشت مردم در نظر گرفته است.
تغییر سازوکار عرضه نهادههای دامی در سامانه بازارگاه
به دنبال حذف ارز ۲۸,۵۰۰ تومانی از نهادههای دامی، معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی با انتشار اطلاعیهای، از عرضه نهادهها با نرخ توافقی در سامانه بازارگاه خبر داد. این اطلاعیه در راستای اجرای مصوبات هیئت دولت مبنی بر انتقال یارانه کالاهای اساسی از ابتدای زنجیره تأمین به انتهای زنجیره مصرفکننده نهایی صادر شده است. بر این اساس، تامین ارز مورد نیاز برای واردات نهادههای دامی و کالاهای اساسی تسهیل شده و طبق مصوبه ۱۴ دی ماه ۱۴۰۴ ستاد تنظیم بازار، قیمتگذاری نهادهها در سامانه بازارگاه به شکل توافقی و بر مبنای توافق میان تامینکنندگان و خریداران انجام میشود.
از تاریخ صدور این اطلاعیه که روز یکشنبه ۱۴ دی ماه بوده، تنظیمات لازم در سامانه بازارگاه اعمال شده و عرضه نهادههای دامی به صورت ۱۰۰ درصد توافقی بین خریداران و فروشندگان انجام میپذیرد.
افزایش چشمگیر قیمت نهادهها و تاثیر آن بر بازار تخممرغ
سیدفرزاد طلاکش، دبیرکل فدراسیون طیور کشور، در واکنش به این تغییرات اعلام کرد که یکی از مشکلات اصلی بازار نهادههای دامی تا پیش از این، دپو شدن آنها در گمرکات به دلیل عدم تأمین ارز مورد نیاز از سوی بانک مرکزی بود. بر اساس ابلاغیه جدید، ارز این نهادهها در تالار دوم با نرخ توافقی که در حال حاضر ۱۱۲,۵۰۰ تومان است، تأمین خواهد شد.
وی در تشریح قیمتهای جدید نهادهها افزود: با نرخ ارز توافقی، هر کیلوگرم جو و ذرت به ۴۳,۰۰۰ تومان و هر کیلوگرم کنجاله سویا به ۶۶,۰۰۰ تومان میرسد؛ در حالی که پیش از این ابلاغیه، قیمتهای آنها به ترتیب ۱۱,۳۰۰ و ۲۰,۷۰۰ تومان بود. دبیرکل فدراسیون طیور تاکید کرد که واردکنندگان نهاده دامی موظف هستند تا این سقف قیمتی، نهادهها را در بازارگاه بارگذاری کنند. او همچنین اشاره کرد که در شامگاه یکشنبه ۱۴ دی ماه، بخشی از نهادهها عرضه شد و عرضه در روزهای بعد افزایش یافته است، اگرچه در توزیع کنجاله سویا همچنان تنگناهایی وجود دارد.
طلاکش درباره مطالبات معوق ۴.۵ میلیارد دلاری نهادههای دامی که با ارز دولتی تأمین و مصرف شدهاند (از اردیبهشت تا آذر ماه سال جاری)، اظهار داشت که دولت وعده داده است این مطالبات را در قالب برات شش ماهه تسویه کند.
دبیرکل فدراسیون طیور کشور در خصوص تأثیر این تغییرات بر قیمت تخممرغ در بازار گفت: اگر نهاده دامی با نرخ توافقی ۱۱۲,۵۰۰ تومان (ذرت و جو ۴۳,۰۰۰ تومان و کنجاله سویا ۶۶,۰۰۰ تومان) تأمین شود، هر کیلوگرم تخممرغ فلهای ۱۸۰,۰۰۰ تومان و هر شانه دو کیلوگرمی آن حدود ۳۶۰,۰۰۰ تومان خواهد بود. اما اگر تأمین نهاده دامی با ارز ۱۳۰,۰۰۰ تومانی انجام شود، قیمت هر شانه تخممرغ به حدود ۴۲۰,۰۰۰ تومان خواهد رسید.
