باورنکردنی اما واقعی: چرا ایران عاشق مربیان کروات است؟ از استانکو تا اسکوچیچ، رازی که بالاخره برملا شد!
از بلاژویچ تا اسکوچیچ؛ مربیان کرواتی که فوتبال ایران را به جام جهانی رساندند.
یک رسانه کروات در تحلیلی جامع به بررسی کارنامه مربیان این کشور در فوتبال ایران پرداخته و از "رابطه عاشقانه" پایدار میان فوتبال ایران و کرواسی سخن گفته است. سایت کروات "دِنوونو" در یادداشتی ویژه به این ارتباط خاص اشاره کرده و گزارش خود را با این جمله آغاز میکند: «کرواتها همیشه با نگاهی متفاوت و سرشار از همدردی به ایران نگریستهاند.»
روابط عمیق و پربار میان دو ملت
این رسانه در ادامه آورده است که کرواتها همواره با اشتیاق و تا حدی نگرانی، ماجراجویی هموطنان خود را در تهران دنبال کردهاند. تاریخ پرفراز و نشیب سیاسی ایران، موجب شده تا نگرانیهایی برای مربیان کروات که بیش از هر ملت دیگری برای فوتبال ایران مایه گذاشتهاند، وجود داشته باشد. آمارها نشان میدهد که تا به امروز پنج مربی کروات هدایت تیم ملی ایران را بر عهده داشتهاند؛ از استانکو پوکلهپوویچ و تومیسلاو ایویچ تا چیرو بلاژویچ، برانکو ایوانکوویچ و دراگان اسکوچیچ. این امر به روشنی نشاندهنده علاقه و ارادت ایرانیها به کرواتهاست.
استانکو پوکلهپوویچ؛ پیشگام روابط فوتبالی
روابط فوتبالی ایران و کرواسی با حضور زنده یاد استانکو پوکلهپوویچ آغاز شد. این مربی که روحش را در هایدوک جا گذاشته بود و سابقه هدایت تیم ملی کرواسی را داشت، در سال ۱۹۹۴ راهی ایران شد. او در مصاحبهای در گذشته گفته بود: «کاملاً اتفاقی و با توصیه یک مربی اسلوونیایی به رئیس فدراسیون ایران معرفی شدم. ابتدا تیم ملی و سپس پرسپولیس را هدایت کردم؛ تیمی که ۲۰ سال قهرمان نشده بود اما من آنها را به دو قهرمانی متوالی رساندم. به همین خاطر آنها مرا میپرستیدند.» موفقیتهای استانکو مسیر را برای حضور مربیانی چون ایویچ، بوناچیچ، بگوویچ و بعدها دالیچ و اشتیماتس هموار کرد.
تومیسلاو ایویچ و نهادینه کردن حرفهایگری
تومیسلاو ایویچ بزرگ، مربی کمالگرای کروات، اگرچه تنها چهار ماه (ژانویه تا مه ۱۹۹۸) در ایران دوام آورد، اما تأثیری شگرف بر فوتبال این کشور گذاشت. ایویچ معتقد بود: «بازیکنان ایرانی استعداد ذاتی عجیبی دارند اما فاقد نظم و حرفهایگری هستند. روزی که آنها در اروپا بازی کنند و دیسیپلین یاد بگیرند، تبدیل به بازیکنانی در سطح جهانی میشوند.» پیشبینی او به حقیقت پیوست و امروز ایران به قدرتی معتبر در فوتبال آسیا بدل شده که ستارههایش در لیگهای معتبر اروپایی میدرخشند.
چیرو بلاژویچ؛ نمایش باشکوه عشق و شور
حضور چیرو بلاژویچ در ایران به مثابه یک نمایش باشکوه بود که هر حرکتش ایرانیها را مجذوب میکرد. چیرو با یادآوری آن دوران میگوید: «در اولین بازی من، ۱۱۰ هزار نفر داخل ورزشگاه بودند و ۵۰ هزار نفر بیرون در ماندند. رابطهام با هواداران طوری بود که فقط به یک دلیل رفتم؛ عشق بیش از حد بدتر از نفرت است! آنها مرا چنان دوست داشتند که مدام میخواستند مرا ببوسند. به برانکو گفتم تو ادامه بده، من دیگر نمیتوانم این همه فشارِ عشق را تحمل کنم!» چیرو قول داده بود اگر ایران به جام جهانی ۲۰۰۲ صعود نکند خودش را از تیر دروازه دار بزند؛ ایران به جام جهانی نرفت اما چیرو زنده ماند و بعدها با برانکو جایگزین شد.
برانکو و اسکوچیچ؛ معماران صعود به جام جهانی
برانکو ایوانکوویچ راه چیرو را ادامه داد و ایران را به جام جهانی ۲۰۰۶ آلمان رساند و به پاس این موفقیت، شهروند افتخاری تهران شد. سالها بعد، نوبت به دراگان اسکوچیچ رسید. او در فوریه ۲۰۲۰ در سختترین شرایط سکان تیم ملی ایران را در دست گرفت و آماری درخشان، شامل ۱۵ برد در ۱۸ مسابقه، به ثبت رساند. اسکوچیچ ایران را مقتدرانه به جام جهانی قطر رساند، اما در تصمیمی عجیب، درست پیش از شروع مسابقات جای خود را به کارلوس کیروش پرتغالی داد تا یکی از تلخترین جابهجاییهای تاریخ برای مربیان کروات در ایران رقم بخورد.
ایران؛ سرزمین فرصتها برای مربیان کروات
در مجموع، ایران سالها برای مربیان کروات سرزمین فرصتهای بینظیری بوده است. علاوه بر مربیان تیم ملی، اسطورههایی چون زلاتکو کرانچار، وینگو بگوویچ و ایگور اشتیماتس نیز در لیگ این کشور خاطرات فراموشنشدنی ساختهاند که نشان از عمق و پویایی این رابطه فوتبالی دیرینه دارد.
